2026-10-07 11:28:06Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

The Kosovo Assembly approved on October 6 amendments to the Law on Specialist Chambers, concluding consideration of an initiative that aims to change the way the Specialist Chambers in The Hague operate.

After voting on the amendments, the measure was approved on second reading.

Initiated by the Democratic Party of Kosovo (PDK), it was approved in first reading on October 5.

The law does not abolish the Special Court - as the Specialist Chambers in The Hague are known - but affects some of the main elements of its functioning: jurisdiction, the time period it covers, sentences, the place where they are held, and the handling of cases that would fall outside its competence.

The PDK initiative came just five days after the September 16 verdict against Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, and Rexhep Selim.

In the published document, the need for changes is related to this verdict and the trial panel's findings on the "joint criminal enterprise".

Thaçi and Krasniqi were sentenced to 25 years in prison each, Veseli to 18 years, and Selimi to 13 years for war crimes, while all four were found not guilty of crimes against humanity.

Allegations of organ trafficking were not part of the indictment against them and none of them were tried on such charges.

The verdict is not final and the defense has announced an appeal.

But what specifically changes in the law?

Narrower jurisdiction

One of the main changes concerns the type of offences that can be dealt with by the Specialist Chambers. The law aims to link their jurisdiction to the specific allegations of the 2011 report of the Parliamentary Assembly of the Council of Europe.

According to the law, the Special would deal with offenses directly related to allegations of illegal extraction, removal, and trafficking of human organs, tissues, or cells.

The jurisdiction would also include killings, torture, and cruel or inhuman treatment in specific places of detention mentioned in the report, when they are directly related to alleged organ harvesting operations.

This would mean removing from the jurisdiction of the Special Court other war crimes, crimes against humanity or political violence that do not have such a direct connection.

The time period also changes.

The previous law gave the Specialist Chambers jurisdiction over alleged crimes committed from January 1998 to December 2000. The new law requires this period to begin on July 1, 1999, and end on December 31, 2000.

Therefore, the period before July 1, 1999 is removed from the temporal jurisdiction of the Special Court. A change is also required in the territorial aspect.

Juridiksioni kufizohet në veprat e pretenduara të kryera brenda territorit të Kosovës. Specialja ka trajtuar edhe pretendime për krime të kryera në veri të Shqipërisë.

Maksimumi 15 vjet burgim

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm lidhet me dënimet. Ligji kërkon që dënimi maksimal që mund të shqiptohet, të jetë 15 vjet burgim.

Në dokument kjo lidhet me parimin e ligjit më të favorshëm për të dënuarin - lex mitior - sipas të cilit zbatohet ligji penal që është më i favorshëm për personin e dënuar.

Në aktgjykimin e 16 shtatorit, tre prej katër të akuzuarve morën dënime më të larta se kufiri prej 15 vjetësh që propozohet me projektligj.

Rastet jashtë juridiksionit kalojnë në Kosovë

Ligji parasheh që rastet që, sipas juridiksionit të ri, nuk do të ishin më në kompetencën e Dhomave të Specializuara, të transferoheshin në sistemin e rregullt gjyqësor të Kosovës.

Bashkë me rastin do të transferoheshin edhe dosjet, provat dhe materialet përkatëse. Trupat gjykues do të duhej ta rishqyrtonin juridiksionin për secilin rast brenda 30 ditësh nga hyrja në fuqi e ligjit.

Në rastet ku një aktakuzë përmban akuza që hyjnë në juridiksionin e ri dhe të tjera që mbeten jashtë tij, procedura do të ndahej. Pjesa jashtë juridiksionit do të transferohej në Kosovë.

Personat e ndaluar në rastet që transferohen, do të silleshin në Kosovë dhe, sipas ligjit, do të duhej të dilnin para një gjyqtari brenda 48 orësh, për të vendosur për masën e sigurisë sipas ligjeve vendore.

Ligji parasheh edhe mundësinë e ankesës në Gjykatën Supreme të Kosovës për çështjet që lidhen me juridiksionin. Dënimet në Kosovë dhe falja presidenciale Ndryshimet në ligj parashohin gjithashtu që personat e dënuar nga Dhomat e Specializuara të mund t’i mbajnë dënimet në institucionet korrektuese të Kosovës.

Personave të dënuar me vendim të formës së prerë do t’u hapej edhe mundësia që të jenë subjekt i faljes nga presidenti i Kosovës. Megjithatë, zbatimi i kësaj dispozite mund të ngrejë çështje juridike.

Ligji aktual për Faljen përjashton nga e drejta për të kërkuar falje personat e dënuar për vepra të caktuara kundër së drejtës ndërkombëtare, ndërsa Kodi Penal i Kosovës i përfshin krimet e luftës në këtë kategori.

Çfarë ndodh me rastet që janë në proces?

Sipas shpjegimeve të PDK-së, procedurat aktuale të apelit do të vazhdonin brenda strukturës ekzistuese të Dhomave të Specializuara. Nëse Apeli do të urdhëronte rigjykim, atëherë do të zbatohej juridiksioni i ri.

Nëse rasti nuk do t’i plotësonte kriteret e reja, ai do të mund të transferohej në Kosovë. Pra, miratimi i ligjit nuk nënkupton vetvetiu anulimin e aktgjykimeve ekzistuese apo lirimin e personave të dënuar. A mjafton vota e Kuvendit?

Jo domosdoshmërisht.

Dhomat e Specializuara u krijuan mbi bazën e një ndryshimi kushtetues, ligjit të veçantë dhe zotimeve ndërkombëtare të Kosovës. Ekspertë juridikë kanë paralajmëruar se ndryshimet që prekin mandatin e tyre mund të ngrenë çështje kushtetuese dhe probleme në raport me detyrimet ndërkombëtare të vendit.

The Specialized Chambers themselves have told Radio Free Europe that they were not consulted on the initiative. /REL


Video