The Supervisory Council of the Bank of Albania has decided to increase by 0.25% the base interest rate for the lek. According to the Governor of the Bank of Albania, Gent Sejko, the cause is the high inflation mainly of basket products.
"The interest rate increases by 0.25%. The base rate from today will be 3.25%. The cause is high inflation mainly of the basket products. Inflation will return to the target at the end of 2024", said Sejko during a press conference .
Economic activity is increasing while inflation has fallen. Basket items are on the rise, while geopolitical tensions have brought an increase in oil prices. Inflation is above our target, and its decline has slowed in recent months. The interest rate will increase again if inflation continues with this trend", Sejko added during the press conference.
Governor Sejko's full statement:
Dear representatives of the media,
Today, on November 1, 2023, the Supervisory Council of the Bank of Albania reviewed and approved the Quarterly Monetary Policy Report.
The new information received in the analysis was generally in line with our expectations. Faced with a challenging foreign environment, economic activity in the country has increased during 2023, while inflation has come down progressively. These positive trends are expected to continue in the future.
However, the Supervisory Council assessed that internal inflationary pressures continue to remain high. For this reason, in today's meeting, he decided to reduce the intensity of the monetary stimulus, aiming to create the appropriate financial conditions for the return of inflation to the target, within the next year.
[ In the following, I will explain in more detail today's decision and the reasons that motivated it. ]
***
Consumer price inflation recorded an average level of 4.1% in the third quarter, following the downward trend followed during the previous two quarters. The reduction in inflation during this quarter reflected - mostly - the fall in food inflation. On the other hand, the inflation of other basket items appeared relatively stable, while increased geopolitical tensions have led to an increase in oil prices.
Në këndvështrimin makroekonomik, rënia e inflacionit gjatë vitit 2023 është diktuar në masën më të madhe nga rënia e inflacionit të importuar. Ky trend ka pasqyruar stabilizimin e përgjithshëm të çmimeve të produkteve bazë në tregjet ndërkombëtare, rënien e inflacionit në partnerët tanë tregtarë, si dhe forcimin e kursit të këmbimit të lekut gjatë dy viteve të fundit. Paralelisht me të, edhe presionet e brendshme inflacioniste kanë ardhur në rënie, por ato vijojnë të mbeten relativisht të larta dhe të qëndrueshme. Në këto rrethana, ritmi i rënies së inflacionit erdhi në ngadalësim në tremujorin e tretë, ndërsa inflacioni bazë vijon të mbetet mbi objektiv.
Ekonomia shqiptare vijon të qëndrojë në një trend pozitiv zhvillimi. Vëllimi i aktivitetit ekonomik u rrit me 3.2% në tremujorin e dytë, duke shënuar përmirësim krahasuar me periudhën paraardhëse. Të dhënat indirekte të disponuara sugjerojnë se kjo trajektore rritjeje ka vijuar edhe në tremujorin e tretë. Rritja ekonomike është diktuar nga zgjerimi i konsumit dhe i investimeve private, si dhe nga rritja e të ardhurave nga turizmi. Ajo është pasqyruar në zgjerimin e aktivitetit në sektorin e shërbimeve e të ndërtimit, ndërkohë që sektorët e tjerë të ekonomisë kanë pasur një ecuri më të dobët.
Rritja e qëndrueshme e kërkesës për mallra e shërbime e ka shtyrë ekonominë në një fazë pozitive të ciklit të biznesit. Ajo është pasqyruar në përmirësimin e gjendjes financiare të biznesit e të konsumatorit, në rritjen e vazhdueshme të punësimit, si dhe në rritjen e shpejtë të pagave e të kostove të prodhimit. Në këtë kontekst, pagat në sektorin privat u rritën me 15% në tremujorin e dytë, norma e papunësisë është pranë niveleve më të ulëta historike, ndërsa bizneset raportojnë vështirësi në sigurimin e fuqisë punëtore. Kjo dinamikë sugjeron se – edhe pse në rënie – presionet e brendshme inflacioniste nuk janë ende në linjë me objektivin tonë të stabilitetit të çmimeve.
Në aspektin makroekonomik, rritja ekonomike po mbështetet nga rritja e kërkesës së huaj në segmente të caktuara të eksportit shqiptar, nga bilancet e shëndosha të sektorit privat, nga besimi i përmirësuar i biznesit dhe konsumatorit, si dhe nga ambienti ende stimulues monetar e financiar.
Normalizimi i kujdesshëm i qëndrimit të politikës monetare ka ndihmuar në kontrollin e inflacionit gjatë vitit 2022 dhe kthimin e tij në një trajektore rënëse gjatë vitit 2023, si dhe ka mundësuar funksionimin normal të tregjeve financiare. Ai është shoqëruar me një rritje të përgjithshme të normave të interesit në tregun ndërbankar, tregun e letrave me vlerë të qeverisë, si dhe të depozitave e të kredive në lekë. Megjithatë, rritja e normave të interesit në Shqipëri është ndër më të ulëtat në rajon dhe kostot e kushtet e financimit mbeten ende stimuluese. Në veçanti, normat e interesit të kredive shfaqen të stabilizuara gjatë tremujorit të tretë, ose me tendenca rënëse në segmente të caktuara.
Në përgjigje të tyre, kredia për sektorin privat ka vijuar të shënojë norma pozitive rritjeje gjatë këtij tremujori, ndonëse ritmi i rritjes ka ardhur në ngadalësim. Ky ngadalësim pasqyron – në masën më të madhe – përmirësimin e gjendjes financiare të bizneseve dhe reduktimin e nevojave të tyre për kapital qarkullues, ndërkohë që ritmet e rritjes së kredisë për investime dhe të kredisë për familje shfaqen relativisht të qëndrueshme. Në të njëjtën kohë, struktura e portofolit të kredisë po shfaq një orientim gjithnjë e më të madh drejt lekut, si pasojë e reduktimit të diferencës së normave të interesit dhe forcimit të kursit të këmbimit, ndërsa cilësia e këtij portofoli mbetet e lartë, sikundër ilustrohet nga nivelet e ulëta të raportit të kredive me probleme. Këto zhvillime sugjerojnë se sektori bankar mbetet i gatshëm dhe i aftë t’i përgjigjet me financim kërkesave të sektorit privat për zgjerimin e investimeve, për rritjen e konsumit dhe për blerjen e banesave.
Paralelisht me këto zhvillime, kursi i këmbimit të lekut ka shfaqur një qëndrueshmëri në rritje gjatë muajve të fundit, ndërsa tregu valutor ka funksionuar i qetë dhe me parametra aktiviteti normale. Kjo ecuri sugjeron stabilizimin e raporteve të kërkesës dhe ofertës për valutë rreth niveleve aktuale të kursit.
Përditësimi i parashikimeve tona sugjeron se këto trende do të vijojnë edhe në periudhën e ardhshme.
Aktiviteti ekonomik pritet të vijë në rritje gjatë horizontit afatmesëm, duke ndihmuar rritjen e punësimit e të pagave, si dhe duke mbështetur shëndetin e bilanceve financiare të bizneseve e familjeve. Ritmi i rritjes ekonomike pritet të shënojë një ngadalësim të lehtë gjatë vitit të ardhshëm, si pasojë e kontekstit ekonomik botëror dhe kushteve më të shtrënguara të financimit, por ai pritet t’i rikthehet ritmeve të tija historike në vitet në vijim.
Paralelisht me të, inflacioni pritet të vijë në rënie graduale gjatë vitit të ardhshëm dhe të kthehet në objektiv në gjysmën e dytë të vitit 2024. Megjithatë, analizat tona sugjerojnë se përmbushja e këtij parashikimi kërkon një reagim të politikës monetare, për të mundësuar reduktimin e mëtejshëm të presioneve të brendshme inflacioniste.
Së fundi, parashikimet tona sugjerojnë se treguesit kryesorë të ekuilibrave të brendshëm e të jashtëm të vendit: shëndeti i sektorit bankar, borxhi publik dhe borxhi i huaj i vendit, do të mbeten të qëndrueshëm ose do të vijnë në përmirësim.
***
Bazuar në sa më sipër, Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë vendosi:
to increase the base interest rate by 0.25 percentage points, bringing it to the level of 3.25%;
to increase the one-day loan interest rate by 0.25 percentage points, bringing it to the level of 4.25%;
to increase the one-day deposit interest rate by 0.25 percentage points, bringing it to the level of 2.25%.
The Supervisory Council judged that the reduction of the monetary stimulus, through the further normalization of the stance of the monetary policy, is a necessary measure to guarantee the return of inflation to the target within the next year. It factors in the need for a more active role of the monetary policy in terms of balancing the demand and supply for goods and services, against the expectations for a more stabilized course of the exchange rate and a more neutral fiscal policy in the medium term horizon. In this context, it serves to preserve the purchasing power of Albanian families, guarantee the monetary and financial stability of the economy, as well as the sustainable and long-term development of the country.
Also, the Supervisory Council notes that this decision was consistent with our previous communications, and continues to maintain the general position of the monetary policy in stimulating positions.
Finally, the Supervisory Council emphasizes that high inflationary pressures from the domestic economy remain a risk factor for price stability in the country and that the balance of risks to inflation has shifted upwards. In this dispute, he remains ready to continue the process of normalizing the stance of the monetary policy, if this measure is considered necessary for respecting our inflation objective.