RECORD/ Old man prepares to cross the Atlantic alone, the nation is moved

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

The event that disrupted the EU summer

2026-08-07 18:26:11Pikëpamje SHKRUAR NGA GJERAQINA TUHINA

The weeks between July and August are usually a period when the EU buildings around Schuman in Brussels fall silent and the group conversations of correspondents fall almost completely silent.

But this year, the last week of July was anything but quiet. As EU spokespeople activated their automated out-of-office messages and the less fortunate covered for colleagues on vacation, tens of thousands of people crossed from Morocco into the Spanish enclave of Ceuta – the largest single-day wave of irregular arrivals ever recorded on European Union territory.

Dozens of people lost their lives. Within two days, the story stopped being about the victims. It became a story about the political nerves of Europe.

Ceuta, a Spanish city on the northern coast of Africa, separated from Morocco by a border fence, has been a flashpoint in the past. In 2021, a diplomatic row over the hospitalization in Spain of a leader of the Western Sahara independence movement was followed, within days, by the crossing of some 8,000 people into Ceuta after Moroccan border guards significantly relaxed border controls. This was widely interpreted in Spain as a form of pressure.

The number of people who passed through this summer was about six times greater and, unlike that of five years ago, the cause that prompted it remains unclear. It is precisely this uncertainty that is one of the reasons why the story spread and took on such large proportions so quickly.

Fake news kills – in the full sense of the word!

What makes the Ceuta incident different from most stories associated with disinformation is that fake news didn't just distort how the crisis was subsequently reported; it appears to have caused the crisis itself.

According to reports from the ground in northern Morocco, the wave of crossings began after posts circulated on social media claiming, incorrectly, that Spain was quietly opening its border. The videos showed exactly where to swim to cross the border. Within hours, young Moroccans were boarding packed buses and taxis towards the border, convinced that Europe had become accessible.

The consequences of this rumor were catastrophic. People lost their lives at the border. Some drowned, while others died after being crushed in a crowd as thousands simultaneously tried to climb a narrow and slippery sea barrier. This is what “fake news” produces when faced with a desperate public: not only a distorted debate, but also loss of life.

Dhe dezinformimi nuk u ndal me kaq. Ndërsa pamjet e kalimit u përhapën në Evropë, pasoi një valë e dytë trillimesh – këtë herë jo e drejtuar ndaj migrantëve marokenë, por ndaj publikut evropian. Postime virale pretendonin se migrantët po “përhapeshin në të gjithë vendin” drejt Spanjës kontinentale, duke injoruar – ose duke mos treguar asnjë interes për faktin – se Ceuta ndahet nga pjesa kontinentale e Spanjës me det dhe se migrantët nuk arritën kurrë në territorin kontinental evropian.

Dhe kështu u zhvilluan ngjarjet: një gënjeshtër lëvizi njerëzit, ndërsa një tjetër lëvizi votat.

Që nga fillimi i muajit, autoritetet spanjolle thonë se shumica e migrantëve që kaluan kufirin janë kthyer tashmë në Marok, shumë prej tyre vullnetarisht. Ndërsa shkaqet e kësaj vale mbeten ende objekt debati, përmasat e saj nuk kontestohen: nuk bëhej fjalë për një grumbullim të ngadaltë, por për një tronditje të menjëhershme, me njerëz që mbërritën të gjithë njëherësh në një territor që nuk bën pjesë as në zonën Shengen.

Pikërisht ky detaj teknik – fakti që Ceuta ndodhet jashtë zonës Shengen – u kthye në një skandal më vete. Brenda pak ditësh, zëra në Evropë kërkonin pezullimin e Spanjës nga zona pa kontrolle kufitare, së cilës Ceuta as nuk i përket; i referoheshin Rregullores së BE-së për Kthimin e Migrantëve; ose e paraqisnin episodin si provë se menaxhimi i migracionit nga Spanja kishte dështuar plotësisht.

Ndërkohë, kryeministri Pedro Sanchez – politikani karizmatik që kohët e fundit duket se ka humbur shkëlqimin që dikur e bënte të pamundur të injorohej – ka kultivuar një profil publik më të ashpër dhe ka adoptuar një qasje më të fortë. Ai reagoi. E quajti një pjesë të madhe të reagimit evropian “egoist, polarizues dhe të paligjshëm”, duke theksuar se Italia pret më shumë migrantë të parregullt sesa Spanja dhe duke argumentuar se Spanja kishte marrë “shumë pak mbështetje” nga partnerët e saj.

Ja informacioni i rëndësishëm që, jo rastësisht, u varros nën gjithë këtë zhurmë: sipas vetë agjencisë së BE-së për mbrojtjen e kufijve, kalimet e parregullta në Bashkimin Evropian ranë me 37 për qind gjatë gjysmës së parë të vitit 2026 krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Pra, ndërsa tronditja e Ceutës ishte reale, narrativa se Evropa po “mbushet” ose po “pushtohet” nga migrantët nuk mbështetet nga shifrat.

Kur qendra përvetëson retorikën e skajit politik

Ajo që ishte e habitshme nuk ishte që e djathta ekstreme u hodh menjëherë mbi ngjarjen në Ceutë, sepse kjo ishte e pashmangshme, por sa shpejt partitë kryesore dhe ato qeverisëse përvetësuan të njëjtën narrativë.

Komentet në ditët pas ngjarjes vunë në dukje se qëndrimet ekstreme, dikur të kufizuara në skajet e politikës, nuk janë më vetëm pjesë e periferisë politike; ato po ndikojnë instinktet e partive që gjatë dekadës së fundit janë përpjekur ta mbajnë larg këtë skaj ekstrem.

Kjo nuk është një histori e re për Ballkanin Perëndimor. Në fakt, është një paralajmërim i një dinamike me të cilën shumë vende të rajonit janë përballur prej vitesh: një krizë, një valë dezinformimi për atë se kush po kalon kufirin dhe pse; dhe një qendër politike që, në vend që të korrigjojë faktet, përshtatet sipas zërave më të fortë, në vend që të mbështetet te të dhënat reale. Partitë nacionaliste dhe të djathta ekstreme në Ballkanin Perëndimor e kanë përdorur këtë skemë brenda vendeve të tyre prej një dekade. E reja është të shohësh të njëjtin proces të zhvillohet në nivelin e krerëve të qeverive të BE-së, në kohë reale, brenda vetëm një jave.

Serbia ofron paralelen më të qartë. Si një nga pikat kryesore të tranzitit në të ashtuquajturën rrugë ballkanike, vendi ka parë herë pas here tabloidet proqeveritare dhe komentatorët nacionalistë të promovojnë narrativa për një “valë krimesh nga migrantët”, që tejkalonin shumë atë që tregonin statistikat reale të policisë. Studiuesit që ndjekin dezinformimin në rajon i kanë evidentuar këto raportime prej vitesh, duke vënë në dukje se ato nxiten më pak nga vetë migrantët dhe më shumë nga mediat vendase dhe politikanët që e përdorin situatën për qëllime të tjera.

Hapësira informative e Beogradit ka edhe ndërlikimin shtesë se shërben si qendër për mesazhe më të gjera pro-Kremlinit, ndaj një frikë e krijuar rreth migracionit dhe një frikë gjeopolitike shpesh shfaqen të ndërthurura, duke i dhënë secila tjetrës një besueshmëri që nuk e ka fituar.

Modeli gjetkë në rajon është i njëjtë: tensionet reale fryhen dhe paraqiten si kërcënime ekzistenciale, ndërsa politikanët e qendrës, të cilët ndryshe mund të korrigjonin faktet, e shohin më të lehtë të huazojnë gjuhën e skajit ekstrem sesa ta kundërshtojnë atë.

Pikërisht kjo ishte sekuenca që sapo u zhvillua në Ceutë, vetëm e përmbledhur në pak ditë në vend të viteve dhe me kryeqytetet e BE-së në rolin kryesor, në vend të atyre të Ballkanit Perëndimor. Territori spanjoll i shkëputur nga kontinenti i ofroi qendrës politike të Evropës një skenë të drejtpërdrejtë për të luajtur një rol që lëvizjet e së djathtës ekstreme e kanë ushtruar prej vitesh.

Pse ka rëndësi kjo për zgjerimin?

Do të ishte e lehtë që Ceuta të lexohej si një histori spanjolle, ose më së shumti si një çështje mesdhetare, pa ndonjë lidhje me anëtarësimin në BE për vendet kandidate. Megjithatë, dy aspekte të Ceutës duhet të kenë rëndësi për këdo që ndjek çështjen e zgjerimit të Bashkimit Evropian.

First: this is what EU “solidarity” looks like under real pressure – not the version described in the narratives of Commission officials or in official Commission documents, but the version that emerges when an EU member state is faced with an overwhelming situation. Candidate countries are asked to trust that the solidarity mechanisms will work. Ceuta is a direct demonstration of how quickly this trust can be challenged and how unevenly it can function, even among EU member states themselves.

Second: the speed with which the disinformation about Ceuta outpaced the real data – and the speed with which politicians of the political center turned to it anyway – shows precisely the vulnerability to which the Western Balkan governments, as well as the EU accession process itself, are intended to build resistance. The rule of law chapters, the demands for media freedom and the indicators of resistance to disinformation exist because this pattern is corrosive wherever it appears.

Ceuta is a reminder that Brussels has not solved this problem either. It simply has more experience in managing the consequences.

Enlargement will still be on the agenda next month, with the same continuity as always. However, every now and then it is worth stepping outside this framework to observe how the EU copes with a real shock – because it is this, more than any official Commission document, that shows what the club you are trying to join actually does when it is put under pressure.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×