DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

The secret financial networks behind crime in Albania, the "Dollari" Exchange: How the BUSINESSMAN's point Bashkim Lika turned into the bank of the "Çopja" brothers!

2025-10-15 11:25:00Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
The secret financial networks behind crime in Albania, the "Dollari"
THE HAIR

Inside the noisy labyrinth of columns that hold up a building opposite the Bank of Albania, money is king.

The area in the heart of Tirana is known in the collective memory as "Dollari" and represents the informal exchange market during the long years of transition.

In the narrow space, there are several Exchange points next to each other, and outside them, dozens of men hold bundles of money in their hands.

Currency exchange businesses are hardly distinguishable from one another; they have similar counters for customers and advertise in bright colors the symbols of the Euro, Dollar or British Pound .

But behind the facade, one of them functioned as a secret channel for the circulation of millions of illegal euros on behalf of one of the most powerful Albanian international drug trafficking groups.

The " B.Lika, Cimi & Keni " currency exchange point , according to the Special Prosecution Office, acted as an informal bank for the organization led by brothers Franc and Hajdar Çopja , accused of a bloody series of executions in Albania and the trafficking of tons of cocaine from South America to European Union countries during the years 2018-2022.

Investigative documents suggest that within the narrow exchange point, deposits of criminal money were kept, which were distributed in smaller installments to group members or transferred through complicated schemes thousands of kilometers away from Albania, to guarantee cocaine payments.

SPAK prosecutor Klodian Braho told BIRN that during the two-year investigation they had documented the transfer of large amounts of money through the Hawala system or cryptocurrency transactions.

"It has been proven by the investigations that the persons involved in this activity have transferred money on behalf of the criminal organization to several European countries, the United Arab Emirates, as well as Central and South American countries," he said.

The currency exchange point " B.Lika, Cimi & Keni " is owned by Bashkim Lika , 55 years old, and Maklen Mici, 45 years old, both arrested in August last year for the criminal offense of money laundering, committed in collaboration in the form of a criminal organization. But she is not the only one.

Transformimi i grupeve shqiptare të krimit të organizuar në sipërmarrje me shtrirje globale duket se ka krijuar një terren pjellor për ngritjen e sistemeve paralele të qarkullimit të shpejtë të parave, jashtë kanaleve të gjurmueshme zyrtare.

Institucionet ligjzbatuese besojnë se pjesë e këtij mekanizmi janë edhe biznese të caktuara të këmbimit valutor apo agjencitë e transfertave të parave, të cilat po funksionojnë si struktura më vete në funksion të grupeve kriminale për të maksimizuar fitimet e tyre.

Ndërsa përmasat e këtij fenomeni janë ende të paqarta, ekspertët e ekonomisë besojnë se rrjetet kriminale po shfrytëzojnë boshllëqet ligjore dhe mekanizmat e dobët të monitorimit dhe mbikëqyrjes në tregun e këmbimit valutor.

“Inspektimet e Bankës së Shqipërisë dhe autoriteteve tatimore shpesh kryhen në mënyrë formale… pa analizuar në thellësi origjinën e fondeve ose modelet e transaksioneve,” tha Eduart Gjokutaj, një konsulent i ekonomisë dhe drejtues i qendrës “Altax”.

“Në këtë kontekst, aktorët kriminalë kanë shfrytëzuar hapësirat ligjore, duke regjistruar pikat në emër të të afërmve ose përdorur llogari të ndara për të fshehur transaksionet, duke shmangur kontrollin e drejtpërdrejtë,” shtoi ai.

Avokati i të akuzuarve, Ardian Visha i tha BIRN se dyshimet e ngritura ndaj Bashkim Likës janë inekzistente, ndërsa ato ndaj Maklen Micit janë ngritur vetëm mbi bazën e komumikimeve në aplikacionin SKY ECC, pa u mbështetur në prova të tjera.

Visha i quan akuzat për pjesmarrje në organizatë kriminale si  absurde.

“Dyshimi i Prokurorisë së Posaçme është i mbështetur në hamendësime që burojnë nga të dhënat e përftuara nga burime të paligjshme të kërkimit të provës. Për më tepër, këto të dhëna nuk jepen në versionin autentik të tyre, por si përzgjedhje e selektuar dhe e komentuar nga autoriteti procedues,” tha avokati, duke pretenduar se mes Micit dhe Çopjes ka njëherazi mungesë të raportit njerëzor si dhe të bashkëpunimit kriminal.

Probleme sistemike

Në dhjetëvjeçarin e fundit, numri i zyrave të këmbimit valutor pothuajse është dyfishuar në Shqipëri; nga 356 biznese të licensuara në vitin 2014 në 640 të tilla në fund të vitit 2024.

Por ky është një treg me luhatje të mëdha, pasi sipas Bankës së Shqipërisë, çdo vit ndërpresin aktivitetin me dhjetra biznese dhe po kaq operatorë të rinj shfaqen në horizont. Tregu duket se ka gjithashtu probleme të mëdha.

Nga 166 inspektime të kryera nga Banka e Shqipërisë në tre vitet e fundit, janë revokuar 132 licensa, janë marrë masa administrative ndaj 46 bizneseve dhe u është tërhequr vëmendje 18 të tjerave.

Edhe pse pikat e këmbimit valutor janë subjekte të ligjit për “Parandalimin e pastrimit të parave dhe financimin e terrorizmit”, sipas së cilit duhet të identifikojnë çdo person që kryen transferta mbi 100 mijë lekë dhe të raportojnë çdo transaksion mbi 1 milion lekë, këto detyrime shpeshherë anashkalohen.

Banka e Shqipërisë i tha BIRN në një përgjigje me shkrim se inspektimet kanë identifikuar si shkelje kryesore mungesën e raportimeve, mosrespektimin e procedurave dhe mangësi në ruajtjen e dokumentacionit mbështetës për këmbimet valutore.

Inspektimet kanë zbuluar gjithashtu mungesën e një sistemi të centralizuar për analizimin dhe identifikimin e parregullsive si dhe mungesë dokumentimi të rasteve të dyshimta.

Edhe Agjencia e Inteligjencës Financiare, një institucion në varësi të Ministrisë së Financave dhe autoritet përgjegjës për zbatimin e ligjit “Për parandalimin e pastrimit të parave…,” i konsideron bizneset e këmbimit të valutave si aktivitete me risk.

Megjithatë, Agjencia i tha BIRN në përgjigje të një kërkese për informacion se raportimet ndaj tyre ishin sporadike.

Duke iu referuar raportimeve nga bankat apo noterët, Agjencia tha se dyshimet kryesore lidhen me transaksionet e kryera në cash, mungesën e dokumenteve justifikuese si dhe përfshirjen e aksionerëve të pikave të këmbimit valutor në investime biznesi apo në pasuri të paluajtshme për llogari të persove të dyshuar.

Referimet drejt Prokurorisë janë gjithsesi të papërfillshme.

Agjencia e Inteligjencës Financiare i tha BIRN se gjatë vitit 2024 kishte referuar vetëm 1 rast në institucionet ligjzbatuese, i cili kishte si tipologji tërheqjen në cash të shumave të larta që nuk dihet se ku kishin përfunduar nga llogari të personave nën hetim.

Nga Hawala te kriptovalutat

Në gusht të vitit 2020, një emisar i Franc Çopjes ngatërroi fillimisht adresë, ndërsa po kërkonte Exchange-in në pronësi të Bashkim Likës dhe Maklen Micit në vendin e njohur si “Dollari”.

Tre burra u vunë në lëvizje dhe shkëmbyen detaje dhe fotografi përmes aplikacionit SKY ECC, për ta orientuar atë drejt pikës së duhur, ku do të tërhiqte më pas 215, 500 Euro të ndara në katër këste.

Mesazhet e shkëmbyera në SKY ECC ranë në duart e Prokurorisë së Posaçme tre vjet më vonë, duke bërë të mundur një zbulim domethënës për evolucionin e krimit të organizuar shqiptar.

Hetimet dokumentuan ekzistencën e një grupi personash që e përdornin biznesin e këmbimit valutor si kamuflim, ndërsa kryenin në të vërtetë operacione të qarkullimit të shpejtë të parave për llogari të grupit Çopja.

Prokuroria beson se Lika dhe Mici e kryenin këtë shërbim përmes sistemit Hawala dhe transaksioneve në kriptovaluta. Hawala është një sistem informal i përdorur që prej shekullit të 8-të në Indi dhe në vendet e botës arabe për transferimin e parave nga njëri shtet në tjetrin, pa qenë nevoja që paratë të zhvendosen fizikisht.

Skema funksionin mbi marrëdhënien e besimit dhe përfshin një rrjet agjentësh në shtete të ndryshme, të cilët pranojnë dhe shpërndajnë depozita për llogari të njëri-tjetrit.

Nëse paratë dorëzohen fjala vjen në Londër, një person mund t’i tërheqë ato brenda pak orësh tek një agjent i dytë në Tiranë duke paraqitur një kod unik i njohur si Token ndërkohë që agjenti në Londër dhe ai në Tiranë rakordojnë librat e llogarive.

Përveç metodave arkaike të transfertave të parave, nga pika e këmbimit valutor “B.Lika, Cimi &Keni” dyshohet se janë transferuar gjithashtu miliona dollarë përmes monedhave virtuale.

Gjatë hetimeve të grupit Çopja, prokurorët gjurmuan dhe sekuestruan kriptovaluta në vlerën e 11.5 milionë dollarëve.

Pas arrestimit të Likës dhe Micit në gusht të vitit 2024, Prokuroria e Posaçme zbuloi një grup të dytë të ngjashëm në korrik të vitit 2025, i cili akuzohet se mundësoi transferimin e vlerave të konsiderueshme me burim nga trafiku i drogës mes Zvicrës dhe Shqipërisë.

I akuzuari kryesor në këtë dosje, Ervis Ferizaj, 47 vjeç u arrestua në shtator të vitit 2024 në Lucernë të Zvicrës me akuzën e trafikimit të narkotikëve, pastrimit të parave dhe grupit të strukturuar kriminal.

Ferizaj ishte i paarritshëm për koment. Në Tiranë, Ferizaj dyshohet se kontrollonte dy pika të këmbimit valutor në pronësinë e babait dhe bashkëshortes së tij, për të kamufluar transferimin e parave të paligjshme nga Zvicra drejt Shqipërisë.

Sipas të dhënave të dërguara nga Prokuroria Federale e Zvicrës, paratë qarkullonin gjithashtu sipas sistemit Hawala për llogari të personave të tjerë.

“…shtetasi Ervis Ferizaj dhe bashkëpunëtorët e tij, në Zvicër dhe në Shqipëri, kanë ruajtur dhe kanë menaxhuar paratë që vijnë nga aktivitetet kriminale të shitjes së lëndëve narkotike, kanë siguruar para në dorë si pjesë e një sistemi “hawala” me qëllim transferimin e parave te persona të tjerë,” thuhet në dosjen e Prokurorisë.

Sipas prokurorit Klodian Braho, personat e përfshirë në sistemet informale të transfertave të parave ndajnë një interes të përbashkët me grupet kriminale; atë të sigurimit të fitimeve të shpejta.

Këto rrjete përfitojnë komisione në përqindje si për transfertat në cash përmes sistemit Hawala, ashtu edhe për transaksionet në kriptovaluta.

Sipas Brahos, një agjent përfiton nga 6 deri në 15 për qind të vlerës totale që transferon në para fizike përmes sistemit Hawala, ndërkohë që komisionet e transaksioneve në kriptovaluta variojnë nga 0.5 deri në 2 për qind të vlerës totale.

Në çdo rast, këto rrjete ofrojnë si avantazh për grupet kriminale shmangien e gjurmimit të parave përmes aktiviteteve të tyre formale.

“Ky sistem informal mundëson transferimin e parave në një kohë të shpejtë dhe njëkohësisht shmang raportimin dhe kontrollin e origjinës së parave, pasi agjentët nuk zbatojnë dispozitat ligjore dhe nënligjore për regjistrimin dhe identifikimin e personave dërgues dhe marrës, nuk zbatojnë dispozitat ligjore për verifikimin e burimit të ligjshëm të parave që transferohen dhe për shumat tavane të transferta,” tha Braho për BIRN.

Biznese me risk

Përveç infrastrukturave financiare që operojnë në hije, grupet kriminale shqiptare vlerësohet se kanë shfrytëzuar edhe faktorë të tjerë ekonomikë dhe socialë që lidhen kryesisht me periudhën që shoqëroi pandeminë e COVID-19.

According to Gjokutaj from Altax, after the pandemic, many economic activities shifted to informality, significantly increasing the use of foreign currency and cryptocurrencies for undocumented transactions.

"Another factor was the increased demand for cash and alternative channels for money transfer, which has facilitated the operation of illegal systems such as Hawala," Gjokutaj said.

" Meanwhile, the legal mechanisms and controls of the Bank of Albania were not adapted in time to market changes, while the increase in exchange points was not accompanied by increased monitoring, " he stressed.

Gjokutaj also estimates that with the increase in virtual transactions, managing the foreign exchange market has become many times more complicated.

“The lack of technological capacity to monitor the links between virtual currency and cash transactions and the risks of dirty money being integrated into the formal economy constitute a continuing challenge for supervisory authorities,” he stressed.

Law enforcement institutions also appeal for increased vigilance towards these businesses, both by administrative supervision and investigative authorities.

"In our assessment, foreign exchange and money transfer activities should be assessed as high-risk activities for their involvement in informal money transfers, which may have criminal origins…," said prosecutor Klodian Braho.

In response to these concerns, the Bank of Albania stated that it is in the process of adopting a new regulation for foreign exchange points, which it says provides for verification of the origin of capital and the reputation of shareholders, but also limits the values ​​that can be held in cash or subject to transactions.

" These changes are related to aspects of preventing money laundering and terrorist financing, but also to the need to strengthen market entry rules for entities that are financially stable and have integrity ," the Bank of Albania stated./ BIRN


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×