DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

2026-10-07 18:43:51Kosova&Bota SHKRUAR NGA NEMANJA RUJEVIC

Twenty-six years ago, the citizens of Serbia overthrew autocrat Slobodan Milosevic. Now the country faces crucial elections. Aleksandar Vučić wants to avoid a repeat of that history.

"There come times when all the scum of society, the scum, everything bad that exists in a society comes to the surface," Aleksandar Vučić once said about October 5, 2000. "We have experienced and learned from those events. That is why we will overcome them again."

October 5, 2000 remains the greatest political trauma for Serbia's long-time ruler. That's when citizens took to the streets to force autocrat and warlord Slobodan Milosevic to concede defeat in an election. He was defeated by a diverse coalition of small democratic parties.

In 2000, Vučić was on the other side of the barricade. As a member of the Serbian Radical Party, an ally of Milošević, and as Minister of Information in the Belgrade government, he was largely responsible for censorship.

It is no wonder that Serbia's democratic turn 26 years ago remains an open wound for Serbia's strongman today. All the more so because Vučić may now face a situation similar to that of Milošević. He recently resigned from the post of president. In the elections on October 25, he aims to be elected prime minister as the main candidate of the Serbian Progressive Party.

“These elections are a referendum,” says political scientist and public opinion researcher Dušan Lj. Milenkovic. “There are only two paths for Serbia in the coming decades: either liberation from the autocratic rule of Aleksandar Vučić, or decades of repression and dictatorship.”

Students as a new force

This time, the challenge to Vučić does not come from a united democratic opposition. It comes from the students. The “Student List” was born out of a large protest movement against abuse of power and corruption. For months, students blocked the country’s main universities. The cause was the collapse of the newly renovated railway station building in Novi Sad in late 2024, which killed 16 people.

The students chose respected professors, activists, and well-known public figures as their candidates. There are no professional politicians on this list. After years in which a divided opposition failed to even shake Vučić's grip on power, this strategy seems to be paying off. One of the most recent polls shows the students with 44.4 percent support, while Vučić's camp has 41.7 percent. Meanwhile, most opposition parties have withdrawn from the race and have decided to support the students.

Sondazhe të tjera, të kryera nga institute pranë qeverisë, parashikojnë një fitore të mirë për Vuçiçin. Po në Serbi, ku besimi te institucionet dhe mediat ka rënë në nivelin më të ulët historik, edhe sondazhet shihen me skepticizëm.

Ish-kryeministri Zoran Zhivkoviç flet për një “atmosferë referendumi”. Ai ishte pjesë e koalicionit fitues të vitit 2000. Në vitin 2003 mori detyrën e kryeministrit të parë demokrat të Serbisë pas vrasjes në atentat të Zoran Gjingjiçit.

“Atëherë ekzistonte një opozitë e vërtetë dhe e organizuar mirë”, tha Zhivkoviç për DW. “Fatkeqësisht, opozita në Serbinë e sotme duket si dinosaurët në shekullin XXI. Ose nuk ekziston më, ose është shitur te regjimi. Në çdo rast, ajo nuk po kontribuon që Serbia të bëhet sërish një shtet i ndershmërisë dhe i sundimit të ligjit.”

Lëvizja e protestave është më e madhe se ajo e vitit 2000

Zhgënjimi ndaj opozitës është një nga arsyet e ngritjes së lëvizjes studentore. Arsyeja tjetër lidhet me vetë Vuçiçin. Udhëheqësi, i cili e ka orientuar Serbinë mes Bashkimit Evropian, Rusisë dhe Kinës, përballet me akuza për kontroll të mediave, shfrytëzim të pasurive natyrore dhe lidhje me krimin e organizuar.

Lëvizja e sotme protestuese e ka tejkaluar prej kohësh atë të vitit 2000. Atëherë qytetarët protestuan në rrugë për vetëm dy javë. Millosheviçi e pranoi humbjen vetëm pasi ushtria dhe pjesë të policisë refuzuan t’i bindeshin. Aparati i tij i pushtetit u shpërbë.

Megjithatë, Serbia e sotme nuk është më ajo e asaj kohe. Nuk është Serbia që doli nga një dekadë luftërash të përgjakshme gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë, pas krimeve të luftës, sanksioneve ndërkombëtare, inflacionit galopant dhe bombardimeve të NATO-s në vitin 1999, në kulmin e konfliktit në Kosovë.

Arritjet e 5 Tetorit

Vetëm pas 5 tetorit 2000, Jugosllavia e atëhershme e mbetur, e përbërë nga Serbia dhe Mali i Zi, u rikthye si anëtare e Kombeve të Bashkuara. Pagat dhe pensionet nisën të paguheshin sërish rregullisht. Gjithashtu, një pjesë e madhe e borxheve të jashtme të vendit u fal.

“Vuçiçi është përpjekur gjithmonë t’i mohojë të gjitha këto arritje të 5 Tetorit”, thotë Milenkoviç për DW. “Kjo ishte politikisht e leverdishme për të. Ashtu si shumë politikanë me pushtet të madh, ai dëshiron ta ngulisë versionin e tij të ngjarjeve në kujtesën kolektive të serbëve.”

Megjithatë, kujtimi i 5 Tetorit nuk evokohet vetëm nga kundërshtarët e qeverisë. Edhe vetë Vuçiçi prej vitesh përdor retorikë që të kujton epokën e Millosheviçit. Kritikët i quan “mercenarë të huaj”, “terroristë” dhe “fashistë”. Ndërsa revoltën kundër tij e përshkruan si një “revolucion me ngjyra” të importuar nga Perëndimi.

Përmes tabloideve më të mëdha dhe pothuajse të gjitha kanaleve televizive në Serbi, këto terma përsëriten vazhdimisht dhe përhapen te publiku.

Liberalë dhe nacionalistë, të majtë dhe të djathtë

However, traditional nationalist narratives and issues such as Serbia’s orientation towards the East or the West, i.e. towards the European Union or an alliance with the “Orthodox mother”, Russia, do not play a role for the Student List. It unites liberals and nationalists, left and right. The List serves as a tool for the change of power. Its main themes are the fight against crime and respect for the law.

Former Prime Minister Zoran Živković has a piece of advice: “From now on, the members of the new government should be prepared and know what they will do the day after taking power, seven days later and a month after that. Within a year, all reforms should be implemented. After that, truly democratic elections should be held, where everyone presents their own program.”

According to him, the lustration process, i.e. the exclusion from politics of all those who were part of the old regime, is particularly important. "Those who are in power today should not even be allowed to run for the administrative council of the palace where they live," says Živković.

The students are campaigning mainly on social media and by knocking on doors. They are also making no secret of how they imagine Vučić's fate if he wins. One of their viral videos shows a lonely Vučić, while his self-aggrandizing speeches are heard in the background. Then the scene changes: a man, whose face is not visible, is cleaning a prison corridor with a brush.

However, there is still a long way to go before a trial against Aleksandar Vučić. For now, opponents of the Serbian government fear electoral manipulation, and even the open use of violence, such as that which the police and pro-government groups have occasionally used during protests.

Jovo Bakic, a sociology professor in Belgrade and a candidate for the Student List, says he is confident of victory. He is equally confident that Vucic will not accept defeat, as Milosevic once did. But the students, he says, have a plan for this scenario as well. When Vreme magazine asked him what that plan is, Bakic just laughed: “I can’t reveal that.”

It seems that a large part of the government's opponents are already preparing for the post-election period: for the battle over a fair vote count and recognition of the result. The only thing certain at the moment is that Serbia is heading towards the most unpredictable electoral process since 2000./ DW


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×