Republikanët ranë në kurthin e tyre

5 November 2026, 18:38Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Republikanët ranë në kurthin e tyre

Me nxitjen e presidentit Donald Trump, republikanët shpenzuan pjesën më të madhe të vitit të fundit duke u përpjekur të forconin kontrollin e tyre në Dhomën e Përfaqësuesve, përpara zgjedhjeve afatmesme.

Strategjia e tyre ishte ndryshimi i kufijve të distrikteve zgjedhore në shtetet e kontrolluara nga republikanët, me synimin për ta bërë sa më të vështirë fitoren e demokratëve.

Por rezultatet e zgjedhjeve të së martës treguan se kjo strategji nuk dha rezultatet e pritshme. Përkundrazi, republikanët rrezikojnë të humbasin pothuajse të gjitha mandatet që kishin synuar të siguronin përmes riformatimit të hartave zgjedhore, si dhe disa të tjera në shtetet ku demokratët kishin ndërmarrë ndryshime të ngjashme në përgjigje të nismës republikane.

Kandidatët demokratë që konsideroheshin të rrezikuar nga kufijtë e rinj zgjedhorë arritën të fitojnë në Florida, Ohio dhe Alabama.

Edhe në Teksas, ku Trump nisi fushatën për ndryshimin e hartave elektorale, kandidatët Bobby Pulido dhe Johnny Garcia përfituan nga zhvendosja e ndjeshme e votës së komunitetit latin drejt demokratëve.

Karolina e Veriut, shembulli më i qartë i dështimit të strategjisë republikane

Një nga rastet ku strategjia e Trump u kthye më qartë kundër republikanëve ishte Karolina e Veriut, një shtet ku gara mes dy partive ka qenë tradicionalisht e ngushtë.

Në zgjedhjet e mëparshme, republikanët kishin arritur të siguronin 10 nga 14 vendet e shtetit në Dhomën e Përfaqësuesve. Megjithatë, ata synuan të zgjeronin më tej epërsinë dhe vitin e kaluar ndryshuan kufijtë e distrikteve, me qëllim dobësimin e pozicionit të demokratit Don Davis në distriktin e parë.

Sipas hartës së re, ky distrikt do të kishte qenë dukshëm më i favorshëm për republikanët. Në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, Trump do ta kishte fituar atë me 12 pikë diferencë, nëse kufijtë e rinj do të kishin qenë në fuqi.

Megjithatë, Don Davis arriti të fitojë garën. Për më tepër, republikanët janë pranë humbjes së pesë mandateve që mbanin më parë në këtë shtet, ndërsa në katër distrikte të tjera gara mbetet e ngushtë. Demokratët pritet të sigurojnë shumicën e përfaqësuesve të Karolinës së Veriut në Kongres.

 
Në nivel kombëtar, demokratët parashikohet të arrijnë deri në 255 vende në Dhomën e Përfaqësuesve, një rritje prej më shumë se 40 mandatesh, shumë më tepër nga sa kishin parashikuar analistët.

Pjesëmarrja e votuesve me ngjyrë dhe vota latine dobësuan republikanët

Analistët identifikojnë dy faktorë kryesorë që ndikuan në dështimin e strategjisë republikane.

I pari lidhet me rritjen e ndjeshme të pjesëmarrjes së votuesve me ngjyrë, si reagim ndaj politikave të administratës Trump dhe vendimit të Gjykatës së Lartë për të dobësuar një dispozitë të rëndësishme të Ligjit për të Drejtat e Votës.

Ky vendim u dha mundësi republikanëve në disa shtete jugore të ndryshonin kufijtë e distrikteve zgjedhore, duke prekur edhe zonat ku komunitetet me shumicë afrikano-amerikane kishin pasur përfaqësim të garantuar.

Eric Holder, ish-prokuror i përgjithshëm i SHBA-së dhe drejtues i Komitetit Kombëtar për Riformatimin e Distrikteve Zgjedhore, tha se ky zhvillim mobilizoi kundërshtimin demokrat.

Ndërsa LaTosha Brown, bashkëthemeluese e organizatës Black Voters Matter Fund, e përshkroi rritjen e pjesëmarrjes si një reagim të fuqishëm të komunitetit afrikano-amerikan.

Një shembull konkret ishte Alabama, ku harta e re e hartuar nga republikanët e kishte bërë më të cenueshëm mandatin e demokratit Shomari Figures, duke ulur numrin e votuesve me ngjyrë në distriktin e tij.

Megjithatë, Figures fitoi rizgjedhjen me më shumë se shtatë pikë diferencë. Në Montgomery County, ku shumica e popullsisë është afrikano-amerikane, pjesëmarrja në votime u rrit me 38 pikë përqindjeje krahasuar me vitin 2022.

Në Teksas, republikanët gabuan në llogaritjet për votuesit latinë

Faktori i dytë lidhet me votën e komunitetit latin, veçanërisht në Teksas.

Republikanët kishin mbështetur ndryshimet e kufijve zgjedhorë edhe te rezultatet e arritura në zgjedhjet e viteve të fundit, kur Trump kishte fituar terren mes votuesve latinë, përfshirë zgjedhjet presidenciale të viteve 2020 dhe 2024.

Por kjo prirje nuk u përsërit në zgjedhjet e fundit. Demokratët fituan katër nga pesë mandatet që legjislatura e Teksasit kishte synuar t’i siguronte republikanëve përmes riformatimit të distrikteve.

Strategu republikan Mike Madrid tha se partia kishte gabuar duke e konsideruar votën latine si një mbështetje të qëndrueshme për republikanët.

Sipas tij, ndryshe nga sa kishte ndodhur me votën afrikano-amerikane, e cila historikisht ka qenë më e konsoliduar në mbështetjen për demokratët, vota latine mund të ndryshojë më lehtë drejtimin nga një palë zgjedhje në tjetrën.

Republikanët mbrojnë vendimin për ndryshimin e hartave

Pavarësisht humbjeve, drejtuesit republikanë nuk kanë shfaqur pendesë për strategjinë e ndjekur.

Guvernatori i Floridës, Ron DeSantis, mbrojti vendimin për ndryshimin e hartës zgjedhore të shtetit, pavarësisht se republikanët nuk arritën të siguronin mandate të reja.

Ai tha se republikanët kishin hyrë në zgjedhje me 20 përfaqësues në Kongres dhe po me 20 përfaqësues dolën prej tyre.

Ndërkohë, Adam Kincaid, drejtues i National Republican Redistricting Trust, argumentoi se ndryshimi i kufijve zgjedhorë i kishte ndihmuar republikanët të shmangnin humbje edhe më të mëdha në nivel kombëtar.

Sipas tij, hartat e reja nuk mund të kontrollojnë zhvillimet e përgjithshme politike në vend dhe as klimën elektorale.

A do të vijojnë demokratët luftën për riformatimin e distrikteve?

Pas rezultateve të fundit, vëmendja është përqendruar te mundësia e një përshkallëzimi të ri të betejës për ndryshimin e kufijve zgjedhorë.

Demokratët kanë fituar më shumë mundësi për të ndikuar në këtë proces, veçanërisht pas rezultateve në zgjedhjet për legjislaturat shtetërore në Wisconsin, Michigan dhe Minnesota.

Këto fitore mund t’u japin mundësinë të rishikojnë hartat zgjedhore në favor të tyre për zgjedhjet e ardhshme.

Megjithatë, Eric Holder u shpreh se demokratët duhet të përqendrohen te nisma për ndalimin në nivel kombëtar të riformatimit partiak të distrikteve zgjedhore, në vend që të ndjekin të njëjtën strategji si republikanët.

Nga ana tjetër, Hakeem Jeffries, kreu i demokratëve në Dhomën e Përfaqësuesve dhe kandidati kryesor për postin e kryetarit të ardhshëm të saj, la të hapur mundësinë që partia të ndërmarrë hapa të njëanshëm për ndryshimin e hartave.

I pyetur nëse demokratët do ta përjashtonin këtë mundësi, Jeffries nuk dha një përgjigje të prerë, duke deklaruar se republikanët e kishin nisur këtë betejë dhe se demokratët tashmë kishin dhënë përgjigjen e tyre në zgjedhje.

The Atlantic


Video