ZBULIMI/ Një studim i Syçka TV konfirmon dyshimin e vjetër: Nuli nuk mbush!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Lindja e një supernove, shkencëtarët regjistrojnë për herë të parë shpërthimin kozmik

17 Nëntor 2025, 17:31Lifestyle SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Lindja e një supernove

Për herë të parë, shkencëtarët kanë përcaktuar formën e një shpërthimi supernove që depërtoi në sipërfaqen e një ylli të vdekur.

Supernova SN 2024ggi shpërtheu në prill 2024 rreth 23.6 milionë vite dritë larg dhe shfaqi një trajtë si ulli para se pjesa e përparme të përplasej me lëndën përreth.

Këto detaje nuk do të ishin të dukshme nëse ngjarja do të regjistrohej një ditë më vonë, duke theksuar vlerën shkencore të një vëzhgimi të hershëm, shkathtësinë për të mobilizuar pajisjet dhe vlefshmërinë e teknikave të ndryshme të vëzhgimit.

Vdekja e një ylli të madh është një proces i ndërlikuar i nxitur nga zbehja e lëndës djegëse në bërthamën e tij.

Yjet kanë një ekuilibër të brishtë. Ata përziejnë atome në bërthamën e tyre për të krijuar elemente më të rënda.

Meqenëse lëndët e përftuara kanë masë më të vogël, ajo e mbetura kthehet në energji që furnizon presionin e jashtëm për të ruajtur qëndrueshmërinë e yllit.

Për yjet që kalojnë një masë të caktuar, epoka të tëra të shkrirjes së elementeve më të lehta në më të rënda përfundojnë duke mbushur bërthamat e tyre me hekur. Kjo është pika përfundimtare e shkrirjes.

Meqenëse formimi i elementeve më të rëndë se hekuri do të konsumonte më shumë energji sesa çliron, bërthama nuk mund të gjenerojë më presionin e jashtëm që e mban yllin në gjendje të qëndrueshme. Këtu shkaktohet supernova.

Çdo gjë që pason ndodh shumë shpejt. Ylli nis të shpërthejë duke prodhuar një valë që shkon drejt bërthamës, kthehet dhe shpërthen së jashtmi duke shpuar sipërfaqen e jashtme të yllit.

Ka një periudhë shumë të shkurtër kohe përpara se kjo goditje të përplaset me gazin që lëviz më ngadalë, të cilin ylli “tërheq zvarrë” gjatë shekujve para se të shuhet.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×