
Trans Adriatic Pipeline (TAP) ka përfunduar me sukses punimet në Stacionin e Kompresorit të Kipoi-t, i vendosur në zonën e Aleksandrupolit pranë kufirit grek me Turqinë, si pjesë e fazës së parë të zgjerimit të kapacitetit.
Ky zgjerim shton 1.2 miliardë metra kub (bcm) në vit kapacitet afatgjatë duke filluar nga 1 janari 2026.
Punimet e zgjerimit, të cilat nisën në janar 2024, u përfunduan përpara afatit, brenda buxhetit, në mënyrë të sigurt dhe pa asnjë ndërprerje të rrjedhës ekzistuese të gazit, duke reflektuar planifikim të fortë dhe qëndrueshmëri operacionale. Fusha e punës përfshiu instalimin e një njësie të re kompresori dhe përmirësime në objektet ekzistuese në Stacionin e Kompresorit të Kipoi-t.
Korridori Jugor i Gazit (SGC), i përbërë nga fusha e gazit Shah Deniz si burim, Gazsjellësi i zgjeruar i Kaukazit Jugor (SCP) përmes Azerbajxhanit dhe Gjeorgjisë, Gazsjellësi Trans-Anatolian (TANAP) përmes Turqisë dhe Gazsjellësi Trans-Adriatik (TAP) përmes Greqisë, Shqipërisë dhe Detit Adriatik drejt Italisë, aktualisht funksionon me kapacitet të plotë, duke reflektuar kërkesë të fortë dhe në rritje për gazin natyror të Azerbajxhanit në Evropë. Në këtë kontekst, zgjerimi i kapacitetit është bërë një domosdoshmëri praktike dhe strategjike, dhe rritje të mëtejshme të furnizimit mund të arrihen vetëm përmes zgjerimit në kohë të infrastrukturës së transportit.
Në të njëjtën kohë, çdo vendim për zgjerimin e TAP-it duhet të bazohet në kërkesë të qartë dhe të qëndrueshme nga vendet përfituese, e mbështetur nga angazhime kontraktuale afatgjata. Investimet në infrastrukturë në shkallë të gjerë kërkojnë parashikueshmëri, dhe zgjerimi mund të vazhdojë vetëm aty ku ekziston besimi se vëllimet shtesë do të përthithen nga tregu në afat të gjatë.
Financimi mbetet një parakusht kyç për zgjerimin e kapacitetit të TAP-it. Azerbajxhani mbështet një qasje të balancuar dhe pragmatike nga institucionet financiare ndërkombëtare dhe partnerët, duke njohur rolin e vazhdueshëm të gazit natyror në sigurimin e sigurisë energjetike, përballueshmërisë dhe stabilitetit gjatë tranzicionit energjetik.
Duke qenë se TAP është një projekt shumëkombësh i bazuar në aksionarë, vendimet për zgjerimin dhe përgjegjësitë financiare duhet të ndahen midis të gjithë aktorëve, përfshirë aksionarët e gazsjellësit dhe tregjet përfituese. Azerbajxhani, si një nga aksionarët, është i gatshëm të kontribuojë në mënyrë konstruktive brenda këtij kuadri kolektiv.
Azerbajxhani rikonfirmon angazhimin e tij për të qenë një partner energjetik i besueshëm dhe afatgjatë për Evropën dhe mbetet i hapur për zgjerimin e furnizimeve me gaz përmes TAP-it, me kusht që zgjerimi të mbështetet nga kërkesa e tregut, vendimmarrja e përbashkët dhe mekanizmat e përshtatshëm të financimit.
Që kur TAP, i cili furnizon tregjet evropiane me gaz natyror të Azerbajxhanit, nisi operacionet e tij tregtare më 31 dhjetor 2020, ai ka transportuar mbi 54 miliardë metra kub (bcm) gaz natyror drejt Evropës.
TAP është një komponent kyç i Korridorit Jugor të Gazit që sjell gaz natyror nga fusha Shah Deniz e Azerbajxhanit në Evropë, me një kapacitet fillestar prej rreth 12 bcm në vit, por ky kapacitet mund të dyfishohet nëse plotësohen kushtet e lartpërmendura.
Anar Huseynov
Ambasador i Azerbajxhanit në Shqipëri