
Në një kohë kur Lindja e Mesme po përballet me pasojat gjeopolitike të sulmeve të fundit ushtarake dhe vdekjes së Liderit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, zërat e diasporës dhe opozitës iraniane kanë filluar të skicojnë hapat e ardhshëm për vendin. Farah Pahlavi, e veja e Shahut të fundit të Iranit, ka dhënë një mesazh të qartë dhe të matur për bashkësinë ndërkombëtare: vdekja e një lideri nuk përkthehet automatikisht në rënien e thellë të regjimit.
Një moment historik, por jo fundi i “mullahëve”
Në një prononcim për Agence France-Presse (AFP), ish-perandoresha, e cila jeton në mërgim në Paris që nga koha kur u dëbua nga Revolucioni Islamik i janarit 1979, e cilësoi ndarjen nga jeta të Khameneit si një zhvillim me “rëndësi historike”. Megjithatë, ajo paralajmëroi ashpër kundër iluzioneve se ky fakt do të sjellë një kolaps të menjëhershëm të Republikës Islamike.
“Vdekja e një njeriu, sado qendror që mund të jetë në arkitekturën e pushtetit, nuk do të thotë automatikisht fundi i një sistemi,” theksoi Pahlavi, duke nënvizuar se strukturat thelbësore të regjimit mbeten të paprekura dhe funksionale.
Sipas saj, rënia e vërtetë e teokracisë mund të vijë ekskluzivisht nga vetë populli iranian, për të cilin ajo shprehet e bindur se “kërkon me shumicë dërrmuese t’i japë fund regjimit të mullahëve”.
Tranzicioni paqësor dhe roli i Reza Pahlavit
Për Farah Pahlavin, sfida e vërtetë tani nuk është thjesht rrëzimi i sistemit, por mënyra se si do të menaxhohet boshllëku i pushtetit. Ajo e sheh si “vendimtare” aftësinë e kombit iranian për t’u bashkuar rreth një vizioni të përbashkët. Synimi, sipas saj, duhet të jetë një “tranzicion i rregullt, paqësor dhe sovran drejt një shteti të së drejtës”.
Në këtë kontekst politik, ajo theksoi se djali i saj, Princi i Kurorës në mërgim, Reza Pahlavi, po e “përgatit” këtë perspektivë, duke u pozicionuar si një figurë bashkuese për forcat pro-demokratike brenda dhe jashtë vendit.
Mesazhi për ndërkombëtarët: Jo llogaritje gjeopolitike
Pjesa më thelbësore e deklaratës së saj ishte një vizatim i “vijave të kuqe” për fuqitë perëndimore dhe rajonale. Pahlavi u tregua e prerë se fati i Teheranit nuk duhet të vendoset në tryezat e kancelarive të huaja apo si pjesë e negociatave të fshehta.
Për të garantuar një të ardhme të qëndrueshme, ajo paraqiti dy kërkesa themelore për komunitetin ndërkombëtar:
Mbështetja e botës së lirë duhet t’i drejtohet drejtpërdrejt popullit iranian dhe jo të bëhet viktimë e llogaritjeve gjeopolitike.
“Fuqitë e huaja kanë interesat e tyre; populli iranian ka fatin e vet”, deklaroi ajo, duke kërkuar që agjendat e huaja të mos diktojnë formën e qeverisjes së re në Iran.
Deklarata e saj vjen në një moment udhëkryqi, ku vakumi i lënë nga Khamenei pritet të nxisë si luftëra të brendshme për pushtet mes fraksioneve të ashpra në Teheran, ashtu edhe një mobilizim të ri të opozitës popullore.