Javën e shkuar një figurë e njohur u kthye në sheshin kryesor të qytetit bregdetar të Henicheskut. I veshur me kostumin e tij karakteristik, burri me mustaqe, Vladimir Lenini u vu sërish në piedestal. Statuja e liderit bolshevik u ngrit jashtë ndërtesës kryesore të Bashkisë së qytetit. Nga çatitë valëviteshin flamujt rusë dhe sovjetikë. Gjithçka në kuadër të ditëlindjes së 152-të të Leninit.
Megjithatë Henichesku, nuk ndodhet në Rusi. Është, ose më saktë ishte, deri në pushtimin e Vladimir Putinit, një vendbanim i vogël në Ukrainën jugore. Qyteti me 20 mijë banorë ka një shtëpi kulture, një rrip të gjatë plazhi dhe një hotel.
Tani ka dhe rusët, ata që mbërritën nga Krimea më 24 shkurt me automjete të blinduara.
Atë ditë, një grua që u duk nuk i bëri përshtypje u tha: "Çfarë dreqin po bën këtu?" ndërkohë që bisedën e filmonte me telefon. “Ju jeni pushtues! Jeni fashistë! Keni ardhur në tokën time, të paftuar”.
Më pas u përpoq t'i jepte ushtari rus një pako me fara luledielli. “Po t’i jap që këto fara të mbijnë në varret tuaja. Nga ky moment je i mallkuar! Copë m**ti!"
Pavarësisht dëshirave të banorëve të tij, Henichesku së shpejti mund të bëhet pjesë e të ashtuquajturës “Republika Popullore e Khersonit”. Sipas presidentit të Ukrainës, Volodymyr Zelenskiy, Moska po planifikon të mbajë një referendum të rremë pavarësie në provincën jugore. Votuesit vendas do të shprehin dëshirën e tyre për t'u “shkëputur” nga Ukraina.
Të paktën ky është skenari. Është një model që Moska e përdori për herë të fundit në vitin 2014, kur nxiti dhe armatosi rebelët separatist pro-rus në rajonin lindor të Donbasit. Ajo organizoi pseudo-votime në qytetet Donetsk dhe Luhansk, të cilat u bënë më pas "republika popullore". Ushtria ruse tani po kërkon të rrëmbejë më tej territorin ukrainas dhe të zgjerojë "republikat".
Synimet ende “të paqarta” të luftës së Putinit evoluan javën e kaluar pas përpjekjes së tij të pasuksesshme për të pushtuar kryeqytetin e Ukrainës, Kievin. Tani flitet pak për objektivin e tij fillestar: të "de-nazifikimit" dhe "çmilitarizimit" të Ukrainës dhe udhëheqjes së saj. Në vend të kësaj, gjeneralët rusë flasin hapur për pushtimin. Pushtimi është bërë një projekt kolonial madhështor për të riformuar hartën e Evropës dhe për të vjedhur bregdetin e Ukrainës.
Qëllimi i ri i dukshëm është krijimi i një korridori tokësor që shtrihet nga lindja separatiste përgjatë detit Azov deri në Krime. Ku përfshihen portet e Detit të Zi të Odesas dhe Mykolaivit, objektivat e ardhshme pasi të fitohet beteja për Donbasin. Korridori do të lidhej me Transnistrinë, një territor i shkëputur i stilit sovjetik në Moldavi që tashmë është shtëpia e "paqeruajtësve" rusë.
Ndërkohë, Kremlini po konsolidon kontrollin në Henichesk dhe zona të tjera jugore. Taktikat e tij janë frikësimi dhe bashkimi i atyre që dëshirojnë t'u shërbejnë interesave ruse. Zyrtarë, aktivistë dhe gazetarë ukrainas po arrestohen. Disa zhduken. Në qytetin e Kakhovka, pengjet rrihen dhe torturohen me goditje elektrike.
Autoritetet e reja kanë mbyllur mediat e pavarura dhe kanë hequr televizionet ukrainase. Ata kanë ndezur kanalet e propagandës ruse që transmetojnë nga Krimea. Mesazhi: Jeta është përmirësuar me ardhjen e forcave ruse.
"Ne jemi në një vakum informacioni", tha një banore. Ajo shtoi se nuk kishte internet për javë të tëra.
Ndërkohë, po zhvillohet edhe spastrimi i politikanëve ukrainas. Kryetari i bashkisë së Henicheskut, Oleksandr Tulupov, u pa për herë të fundit më 9 mars. Ai dhe kolegët e tij pozuan për një foto në parkun e qytetit pranë një statuje të Taras Shevchenkos, poetit kombëtar të Ukrainës. Ishte ditëlindja e Shevchenkos. Është e paqartë nëse kryebashkiaku ka pasur fatin e zyrtarëve të tjerë të zgjedhur, që janë rrëmbyer.
Muajin e kaluar, rusët hakuan faqen e internetit të bashkisë së Henicheskut dhe njoftuan se Tulupov kishte dhënë "dorëheqjen vullnetarisht". Ata e zëvendësuan me një kryebashkiak të ri, Genadi Sivak, i cili kishte jetuar në Krimenë e aneksuar për tetë vjet. Në qytetin e pushtuar të Khersonit, Moska emëroi si kryetar bashkie një deputet rus nga partia qeverisëse e Putinit, Rusia e Bashkuar, Igor Kastsyukevich.
Banorët thanë për Observer se pati një fushatë të plotë për të fshirë identitetin kombëtar të Ukrainës. Flamujt ukrainas janë hequr nga ndërtesat dhe në Melitopol mësuesit po detyrohen të përdorin gjuhën ruse dhe të japin mësim sipas kurrikulës shkollore të Kremlinit. Autoritetet kanë thënë se disa mund të kenë nevojë të "rikualifikohen" në Krime. Njësitë e "policisë ushtarake" ruse kanë shkatërruar literaturën dhe librat shkollorë të Ukrainës.
Historiania Anne Applebaum tha se metodat e qeverisë ruse në Ukrainë ishin shumë të njohura. Moska e sotme po përsërit atë që forcat sovjetike bënë në vitin 1939, si dhe në fund të Luftës së Dytë Botërore, në Poloninë e pushtuar, shtetet baltike dhe pjesën tjetër të Evropës qendrore. Është një “përsëritje e tmerrshme e sjelljes së NKVD-së (policisë sekrete sovjetike) dhe të Ushtrisë së Kuqe”, tha ajo.
Ajo shtoi: “Ata kanë bërë lista me emrat e njerëzve që do arrestohen, kryetarë bashkie, drejtorë muzesh, drejtues lokalë të të gjitha llojeve. Ata përdhunojnë dhe vrasin civilë, për të krijuar terror. Dëbojnë njerëz masivisht në Rusi, për të rritur popullsinë e tyre të varfëruar. Zhdukin simbolet lokale, statujat, flamujt, monumentet dhe vendosin të tyret”.
Applebaum tha se kishte "një kthesë të re" në marrjen e Ukrainës jugore dhe lindore nga Rusia. “Për shkak se Rusia moderne nuk përfaqëson asgjë përveç korrupsionit, nihilizmit dhe fuqisë personale të Putinit, ata kanë sjellë flamujt sovjetikë si dhe statujat e Leninit për të simbolizuar fitoren ruse”, tha ajo.
Ukraina hoqi statujat e Leninit në vitin 2014, në prag të revolucionit të Maidanit. Monumentet u zhdukën nga sheshet në Kharkiv, Kiev dhe gjetkë. Parullat komuniste u ndaluan sipas ligjeve të "dekomunistizimit" të miratuara nga parlamenti i Ukrainës. Henichesku dhe zona të tjera të pushtuara tani po shohin "rikomunizim" të detyruar. Ose, thënë ndryshe, ata po kthehen në Bashkimin Sovjetik.
Yurii Sobolevskyi, nënkryetari i parë në këshillin rajonal të Khersonit, tha se rusët po vendosnin përkujtimore të epokës komuniste dhe po "ktheheshin në të kaluarën". Kjo po ndodhte në sfondin e një krize humanitare që sa vjen e përkeqësohet dhe shtypjes se kujtdo që shpreh një qëndrim politik pro-ukrainas, tha ai.
The occupied Melitopol. Ukrainian man tears down Putin’s disgusting tricolor.#StandWithUkraine #ArmUkraineNow #StopRussia pic.twitter.com/fsRWIJ1lFs
— olexander scherba???????? (@olex_scherba) April 21, 2022
Ai shtoi: “Motivi i tyre është absolutisht transparent. Ata përpiqen të parazitojnë ndjenjat nostalgjike të popullatës. Problemi është se, këto ndjenja pothuajse nuk ekzistojnë në zonën [Kherson]. Njerëzit tanë jetojnë në të tashmen dhe kanë një të ardhme shumë reale dhe të suksesshme. Por pushtuesit nuk e kuptojnë. Prandaj, "shfaqja e Bashkmit Sovjetik" do të vazhdojë derisa forcat e armatosura të Ukrainës të çlirojnë territorin tonë".
Marina, një grua që jeton në portin jugor të okupuar të Berdyansk, tha se pushtuesit e qytetit po planifikonin të organizonin një paradë fitoreje të stilit të Sheshit të Kuq më 9 maj. “Është si një ëndërr e tmerrshme. Unë kam qenë pioniere në atë kohë dhe nuk më mungon Lenini”, tha ajo. “Është i njëjti skenar këtu si në Donbas tetë vjet më parë. Ata nuk kanë dalë me asgjë të re.”
Shumica e banorëve të jugut kundërshtuan pushtimin e Rusisë, tha ajo. Megjithatë, Kremlini ka gjetur disa vendas të gatshëm për të bashkëpunuar. "Kryetari" i ri i Mariupolit është një politikan veteran nga partia opozitare pro-ruse e Bllokut.
Megjithatë, bashkëpunimi mund të jetë i rrezikshëm. Të mërkurën, Valery Kuleshov, një aktivist dhe bloger pro-rus, u qëllua për vdekje në Kherson. Valery Kim, kryebashkiaku i Mykolaiv, tha se ishte e pamundur të ndalosh qytetarët patriotë që të nxjerrin "tradhtarët".
Tani për tani, banorët mund të përpiqen të udhëtojnë nga zonat ruse në territorin e kontrolluar nga Ukraina. Nuk ka asnjë garanci se ata do të shpëtojnë. Julia, një grua nga Berdyansku, tha se ushtarët vranë xhaxhanë e saj. "Thanë se ai ishte nazist", tha ajo.
Julia tha se rinjtë nuk donin Rusinë, por ajo pranoi se televizionet ruse kishin filluar të ndikonin te pensionistët që u rritën në Bashkimin Sovjetik. “Gjyshi i burrit tim nuk beson se rusët po bombardonin Kharkivin. Ai shikonte lajmet ruse. Ishte e vështirë ta bindja”, tha ajo.
Duket se Kremlini nuk po planifikon të largohet së shpejti nga Ukraina jugore. Një vulë e re që përdoret nga "administrata ushtarako-civile" e Berdyanskut thotë se porti është pjesë e "Rusisë". Ka plane për të zëvendësuar monedhën ukrainase dhe për të rekrutuar me forcë burrat që të luftojnë në anën ruse kundër ushtrisë së Ukrainës.
Në fjalimin e tij të fundit me video, presidenti Zelenskiy u kërkoi banorëve në zonat e pushtuara se nuk duhet të marrin pjesë në "show"-in e votimit të Moskës. Fillimisht qindra protestues pro-ukrainas dolën në rrugët e Khersonit, duke valëvitur flamujt blu dhe të verdhë. Një burrë qëndroi para një tanku. Aktet e rezistencës vazhdojnë. Në Melitopol një kalimtar rrëzoi një flamur rus.
Kohët e fundit, ushtarët rusë kanë shpërndarë dhunshëm tubimet me gaz lotsjellës dhe armë. Protestat janë bërë më të pakta. Është vetëm çështje kohe para se të mbyllen "korridoret e gjelbër" që lejojnë vendasit të ikin nga pushtimi. Ushtria ruse thuhet se ka minuar rrugën kryesore që çon në veri të Khersonit, për të parandaluar një kundërsulm ukrainas.
Në Henichesk, statuja e Leninit duket se do të qëndrojë. Rikthimi i tij flet për boshllëkun ideologjik në qendër të projektit perandorak të Putinit. Në një fjalim verën e kaluar, presidenti rus fajësoi Leninin dhe bashkëpunëtorët e tij për krijimin e Ukrainës duke e bërë atë në vitin 1922 një republikë autonome socialiste, një akt që e privoi Rusinë, tha ai, nga “tokat e saj historike”./The Guardian- VOXnews.al