DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

From Tirana to Sofia and Bucharest: The Balkans, a cauldron boiling with rage

2026-01-26 22:22:56Politikë SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

From Tirana to Sofia and Bucharest: The Balkans, a cauldron boiling with rage

Stavros Tzimas – Kathimerini

As the new year begins, citizens in Balkan countries are returning to the streets and squares to demonstrate their anger against corruption and demand freedom from the “remnants” of the post-communist political class that they believe is fueling it through the authoritarian exercise of power.

In Bulgaria, President Rumen Radev resigned earlier this week, saying he would run in the March parliamentary elections and lead the “political and moral battle against the mafia, the ruling oligarchs and corrupt officials.” Yesterday, the constitutional court upheld his resignation. This was preceded by massive protest rallies in Sofia in December, which Radev publicly supported as president, which led to the overthrow of the government and the call for elections on March 29.

In Albania, this Saturday, the center-right opposition and other organizations held a nationwide rally demanding the resignation of "drug prime minister" Edi Rama and his "corrupt government," while on Tuesday, January 27, a popular rally will be organized in Novi Sad, Serbia, where thousands of protesters estimated to gather from across the country will demand, once again, the resignation of President Aleksandar Vučić, whom they accuse of authoritarianism and corruption.

From Belgrade to Tirana, Sofia and Bucharest, the past year was marked by protests, mainly focused on corruption in the state apparatus, the judiciary and the system of power in general.

In Bulgaria, violent protests led to the overthrow of the government and the holding of elections, the eighth in 4 years.

From Tirana to Sofia and Bucharest: The Balkans, a cauldron boiling with rage

In Bucharest, thousands of people demonstrated in at least six large rallies in December, demanding that the country’s judicial system be overhauled and corruption cracked down on. 700 Romanian judges and prosecutors signed an open letter on social media protesting the “deep and systemic dysfunction” of the judiciary. Laura Kove’s mandate at the European Public Prosecutor’s Office ends soon, and many see her involvement in her country’s political scene as the “liquidator” of Romanian corruption.

In North Macedonia, the government of nationalist Hristian Mickoski is facing accusations that it is handing out major projects to others and is trying to ruthlessly partisanize the state apparatus and control the judiciary. In Croatia, a December poll for the newspaper “Dnevnik” showed that 69% of citizens complain about corruption, poverty and inflation.

Violent incidents occurred in Tirana on Christmas Eve.

Belgrade has been rocked by youth protests since the beginning of last year, following the accident at the Novi Sad train station in November 2024, which claimed the lives of 15 young people.

Zemërimi popullor duket se ka fituar vrull dhe, sipas analistëve, pritet të shpërthejë në 2026-ën dhe të shkaktojë tubime masive dhe zhvillime të mundshme politike.

Pra, çfarë po ndodh? Teksa për vite me radhë BE-ja e ka bërë luftën kundër korrupsionit një çështje kryesore në procesin e pranimit të vendeve kandidate në Ballkanin Perëndimor, duke ushtruar presion për të marrë masa institucionale dhe për të forcuar reformat me shumë para, gjithnjë e më shumë njerëz të zemëruar po vërshojnë sheshe dhe rrugë, duke u ankuar se problemi po bëhet gjithnjë e më i madh, në vend që të eliminohet?

Sigurisht, luftimi i korrupsionit nuk është një çështje e thjeshtë, madje as në shoqëritë dhe demokracitë më të përparuara.

Aq më tepër në shtetet e sapoformuara të Ballkanit, ku me rënien e regjimeve komuniste u ndërtua realiteti i ri mbi bazën e interesave të grupeve të sapoformuara të kuadrove të nomenklaturës komuniste, të cilët brenda natës u shfaqën në rolin e “kapitalistëve” për të vepruar më shumë si mafie dhe më pak si elita të reja që do të ndihmonin tranzicionin e ekonomisë dhe demokracinë moderne liberale.

Ne u përpoqëm të “fotografonim” reagimet popullore në kryeqytetet e Ballkanit përmes syve të ish-nënkryetarit të BE-së dhe bashkëpunëtorit aktual të shquar të Këshillit të Atlantikut, Margaritis Schinas, i cili për vite me radhë nga pozicioni i tij monitoroi përpjekjet e Brukselit për t’i futur vendet e Ballkanit që ishin kandidate për anëtarësim, në binarët evropianë.

“Ajo që mund të dallohet si një fije e padukshme lidhjeje në të gjitha këto protesta popullore është se në Ballkan po shfaqet një opinion i ri publik. Një hapësirë publike e karakterizuar jo vetëm nga reagimi ndaj korrupsionit, por edhe nga vullneti për qeverisje më të mirë me “duar të pastra”, nuk dëshiron “papastërtinë” e së kaluarës, dëshiron më pak partishmëri dhe më shumë shoqëri civile. E sheh këtë fenomen kudo, por ka edhe dallime.

Në Serbi, ajo merr karakteristika anti-establishment, anti-Vuçiç. Në Bullgari, situata është endemike dhe ushtron presion mbi partitë e vjetra. Në rastin e Bullgarisë, si në Rumani, megjithatë, Evropa nuk është shumë e përfshirë sepse ato janë tashmë shtete anëtare.

Shqipëria është me interes. Zëvendëskryeministrja e Ramës po ndiqet nga SPAK, zyra e prokurorit kundër korrupsionit që u krijua për shkak të procesit të pranimit të Shqipërisë.

From Tirana to Sofia and Bucharest: The Balkans, a cauldron boiling with rage

Është prokuroria që ndoqi Belerin. Atëherë, në rastin Beleri, Rama tha se nuk mund të bënte asgjë me argumentin se SPAK ishte një institucion evropian. Tani, me zëvendësen e tij, ai e çoi çështjen e paraburgimit të saj në gjykatën kushtetuese dhe anuloi vendimin e SPAK.

“Kjo, sipas mendimit tim, tregon se Shqipëria do të vuajë më shumë me çështjen e luftimit të korrupsionit në rrugën drejt BE-së sesa të tjerët” – thotë ai.

– Si ka ndihmuar BE-ja në mposhtjen e kësaj Hidre Lerneane të korrupsionit?

– E ka kufizuar disi, pasi në parakushtet e para-anëtarësimit kërkon gjëra specifike, të tilla si pavarësi të gjyqësorit, qasje në tenderët shtetërorë, etj. Në Shqipëri krijoi një organ të posaçëm për të luftuar korrupsionin (SPAK). Kjo sigurisht që funksionon, por për ta vënë të gjithën së bashku, gjenerata e vjetër ballkanike e politikës që përmendët është e zhytur në të kaluarën, ende nuk është zhdukur dhe vazhdon të rregullojë gjërat. Sidomos në Serbi dhe së dyti në Shqipëri, ku gjërat mund të kishin qenë më mirë. Shihet se e djathta atje është gjithashtu e lidhur me të kaluarën.

– A ka ndonjë vend aderues në Ballkanin Perëndimor që është zhytur thellë në luftën ndaj korrupsionit?

– Shteti model, studenti më i mirë në rajon është Mali i Zi, i cili e ka ndryshuar të gjithë rendin e tij të vjetër dhe të korruptuar politik. Ai solli 40-vjeçarë nga diaspora në Londër, Frankfurt, Nju Jork, Tokio dhe ata morën frenat e vendit në duart e tyre. Malazezët po hapin dhe mbyllin kapitujt e para-anëtarësimit si të çmendur, ata janë “studentët e mirë” të Ballkanit dhe kjo është arsyeja pse Mali i Zi do të jetë shteti i 28-të anëtar në vitin 2028.

Duke mbyllur diskutimin, i kërkova Schinas mendimin e tij nëse protestat popullore në rritje, në një rajon kaq të paqëndrueshëm, mund të përfundojnë në një “shtrat” nacionalist apo edhe populist të ekstremit të majtë.

“Këto demonstrata janë një ‘termometër’ i opinionit publik dhe kryesisht një gjë e mirë në kursin evropian të Ballkanit. Ato janë në anën e duhur të historisë. Njerëzit nuk po protestojnë për arsyet e gabuara. Në Bullgari, rreziku që ato të marrin karakteristika nacional-populiste është i dukshëm. Për më tepër, ekziston një sfond i rëndësishëm në të djathtë, i cili ndonjëherë ka shpërthime patriotike dhe tone anti-evropiane, por vetëm në Bullgari. Sa i përket dorëheqjes së Radevit dhe daljes së tij në zgjedhje, ekziston një ndjenjë se ai do të bëhet litari shpëtimtar i Partisë Socialiste dekadente nga e cila ai vjen.”

BE-ja “bën një sy qorr” në emër të stabilitetit

Termi “stabilokraci” në politikën ndërkombëtare karakterizon regjimet që sakrifikojnë parimet demokratike në këmbim të tolerancës ndaj deficiteve demokratike, kapjes së shtetit dhe marrëdhënieve klienteliste.

Ata i përdorin zgjedhjet si një vitrinë për legjitimitet ndërkombëtar, ndërkohë që konsolidojnë pushtetin dhe shtypin opozitën, duke krijuar sisteme të brishta dhe të korruptuara, një fenomen i vërejtur në Ballkanin Perëndimor.

Udhëheqësit e Serbisë dhe Shqipërisë aktualisht vendosen në këtë kategori politikanësh, të cilët, teksa sulmohen nga të gjitha anët për autoritarizëm dhe kryesisht për korrupsion, mbeten në strehën e sigurt të demokracive liberale të Evropës.

Pse mund të “mbyllin sytë” në Bruksel, Berlin, Paris, Uashington, ndaj shkeljeve flagrante nga Vuçiç dhe Rama të rregullave të sistemit demokratik dhe korrupsionit për përfitime politike, dhe në të njëjtën kohë të përpiqen të shtrojnë një qilim për pranimin e vendeve të tyre në BE?

Of course, because they have no alternative. Vučić and Rama are the last strong political leaders in the Balkans, and domestically they play without opponents. The West tolerates and helps them because they ensure internal stability – even if they do so by violating democracy and, above all, they offer tranquility to the Serbian and Albanian populations of the wider Balkans, which number close to 10 million people.

Of course, both have convinced Europeans and Americans that only they can guarantee both the European orientation of their countries and, above all, peace and stability in the region. And that is what the West is mainly interested in. In other words, they have a calm head and know who to call if they need to call, as the late Kissinger would say.

Who is Radev?

Rumen Radev's involvement in active Bulgarian politics came as no surprise. As President of the Republic, Radev, although his position grants him no power, held the reins of political life. As Bulgaria was plagued by chronic political instability, he functioned as the sole pillar of stability and a point of reference in critical national elections.

In other words, he was Bulgaria’s de facto leader. A former air force wing commander, in addition to Russian MiGs, he trained in the US to fly F16s, and a partisan from the Socialist Party roots, he has held the post of President of the Republic since 2016.

His political opponents characterize him as pro-Russian, citing his reservations about Bulgaria's alignment with the rest of Europe on the Ukraine issue, as well as his country's admission to the Eurozone, for which he was calling for a referendum.

However, Radev is running in the elections without having announced his party yet, almost as a “messiah” who will crack down on corruption, put oligarchs who “robber society” in prison and, most importantly, stabilize politics. It remains to be seen whether citizens, fed up with the current leaders, will “shout” “blessed is he who comes” at the ballot box.

However, the big question in European capitals is whether he will remain loyal to Bulgaria's geopolitical choices (EU, NATO) or start playing Orban's style.

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×