Nga qeveria e pakicës te zgjedhjet e reja, çfarë e pret Izraelin?

28 October 2026, 19:44Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Nga qeveria e pakicës te zgjedhjet e reja, çfarë e pret

Izraeli po përballet me një ngërç të ri politik pas zgjedhjeve parlamentare të 27 tetorit. Rezultatet e pjesshme të publikuara të mërkurën në mëngjes, me mbi 60% të votave të numëruara, tregojnë se as blloku i kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe as ai i rivalit të tij Gadi Eisenkot nuk kanë siguruar shumicën prej 61 mandatesh të nevojshme për të formuar qeverinë.

Sipas gazetës izraelite Haaretz, rezultatet e deritanishme kanë komplikuar edhe më shumë përpjekjet për krijimin e një mazhorance, duke lënë të hapur tre skenarë për të ardhmen politike të vendit.

Qeveria e pakicës, një mundësi gjithnjë e më e largët

Gadi Eisenkot kishte deklaruar se do të përpiqej të formonte një qeveri pakice, me mbështetjen e partive arabe në parlament.

Megjithatë, rezultatet e pjesshme tregojnë se blloku i tij, pa përfshirë partitë arabe, mbetet pas atij të Netanyahut.

Në këto kushte, formimi i qeverisë do të kërkonte që Lista e Përbashkët Arabe të abstenonte dhe të paktën një deputet i partisë arabe Ra’am të votonte në favor të kabinetit të ri. Në varësi të rezultateve përfundimtare, mund të nevojiteshin edhe më shumë vota.

Pengesa kryesore mbetet kundërshtimi i disa partive opozitare ndaj një formule të tillë. Avigdor Lieberman dhe Naftali Bennett kanë deklaruar më parë se nuk mbështesin një qeveri të varur nga partitë arabe.

Sipas Haaretz, edhe nëse dy blloqet përfundojnë me numër të barabartë mandatesh, mundësitë për një qeveri pakice mbeten shumë të kufizuara.

Qeveria e unitetit, rruga e Netanyahut për të qëndruar në pushtet

Skenari i dytë është krijimi i një qeverie të gjerë uniteti, ku mund të përfshihen parti nga të dy blloqet politike.

Në deklaratën e tij pas zgjedhjeve, Netanyahu falënderoi aleatët e tij dhe bëri thirrje që “shumica sioniste të bashkohet”.

Mesazhi u interpretua nga aktorë politikë si një sinjal se kryeministri synon të ruajë aleancën me drejtuesit e së djathtës së skajshme, Itamar Ben-Gvir dhe Bezalel Smotrich, si dhe me partitë ultraortodokse.

Megjithatë, sipas burimeve politike të cituara nga Haaretz, Netanyahu mund të përballet me presion për krijimin e një koalicioni më të gjerë, përfshirë nga presidenti izraelit Isaac Herzog dhe aktorë ndërkombëtarë.

Në këtë kontekst, burime politike nuk përjashtojnë edhe një ndërhyrje të presidentit amerikan Donald Trump në favor të një qeverie uniteti.

Për Eisenkot dhe aleatët e tij, një marrëveshje e tillë paraqet rreziqe politike. Brenda opozitës ekziston shqetësimi se Netanyahu mund ta rrëzojë qeverinë përpara se të përmbushë një marrëveshje për rotacionin e postit të kryeministrit.

Kjo mund t’i linte partitë që do të hynin në koalicion pa mundësinë për të marrë drejtimin e qeverisë dhe me një kosto politike përballë elektoratit të tyre.

Zgjedhje të reja, me Netanyahun në krye të qeverisë kujdestare

Nëse negociatat për formimin e qeverisë dështojnë, Izraeli mund të shkojë sërish në zgjedhje.

Sipas analizës së Haaretz, ky është një skenar që po merret seriozisht në konsideratë nga aktorët politikë, pavarësisht pjesëmarrjes jashtëzakonisht të lartë në votimet e 27 tetorit.

Netanyahu mund ta shohë përsëritjen e zgjedhjeve si një mundësi për të ndryshuar raportin parlamentar, duke llogaritur se mobilizimi i lartë i votuesve arabë dhe pjesëmarrja e izraelitëve që udhëtuan nga jashtë vendit mund të mos përsëriten në të njëjtën masë.

Ndërkohë, kryeministri mund të përqendrohet te ruajtja e kontrollit mbi Knessetin dhe vazhdimi i qëndrimit në detyrë si drejtues i një qeverie kujdestare.

Nga ana tjetër, blloku i Eisenkot mund të përpiqet të zëvendësojë Netanyahun dhe kryetarin e parlamentit përpara shpërndarjes së Knessetit.

Por edhe ky veprim do të kërkonte bashkëpunimin me partitë arabe, një çështje politikisht e ndjeshme për një pjesë të opozitës.

Rezultati i zgjedhjeve nuk përcakton ende fituesin e betejës për qeverinë. Edhe pse exit poll-et e natës së zgjedhjeve sugjeruan një epërsi të opozitës, numërimi i pjesshëm ka nxjerrë në pah vështirësitë për shndërrimin e mandateve në një shumicë funksionale.

Me numërimin ende në proces, e ardhmja e qeverisë izraelite do të varet jo vetëm nga shpërndarja përfundimtare e vendeve në parlament, por edhe nga marrëveshjet që partitë do të jenë të gatshme të lidhin.


Video