DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

From communism to the present day: The history of waste treatment in Albania

2023-05-03 22:08:18Aktualitet SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
From communism to the present day: The history of waste treatment in Albania
The history of waste treatment in Albania

At the beginning of the last decade, Albania had turned into a huge waste pit. There were only two legal garbage cemeteries, which also claimed human lives. Burning of waste was done in open fields. Meanwhile, recycling was something foreign. The democratic opposition which had once opposed it - after coming to power had approved the law that allowed the import of waste. So there was no one to stop the garbage anymore. And the Albanians would coexist with them.

Gjendja dukej e pashpresë. Shqipërinë e kishin marrë plehrat. Përballë tyre, shqiptarëve do t’u duhej ta përmbysnin për ta ndryshuar realitetin, i cili po bëhej më tragjik nga dita në ditë. Një dekadë pas, gjithçka duket ndryshe. Mirëpo, alarmi është po i njëjti. Jo sepse rreziku ka mbetur i njëjtë. Por sepse të njëjtë kanë mbetur politikanët dhe interesat e tyre, kështu e nis dokumentarin për mbetjet emisioni “Inside Story” në TCH. Në këtë dokumentar, zbulohet historiku i trajtimit të mbetjeve në Shqipëri.

Në nisje të dekadës së shkuar, Shqipëria ishte kthyer në një gropë të madhe mbetjesh. Kishte vetëm dy varreza të ligjshme plehrash, të cilat merrnin edhe jetë njerëzish. Djegia e mbetjeve bëhej në fusha të hapura. Ndërkaq, riciklimi ishte diçka e huaj.

Nisma e parë për menaxhimin e mbetjeve kishte karakter krejtësisht ekonomik dhe aspak mjedisor. Në fillim të viteve 60-të, u vendos parimi i riciklimit dhe ripërdorimit absolut, për të gjitha kategoritë e ambalazheve. Në po atë periudhë u miratuan disa dekrete për mbrojtjen e ujit dhe tokës.

Banaliteti i komunizmit do të ishte fatal për natyrën. Në kongresin e V-të të Partisë Popullore të Shqipërisë objektiv u vendos që për pesë vjet të hapeshin 115 mijë hektarë tokë pune. Partia i kishte shpallur luftë pyjeve.

Mijëra hektarë pyje u prenë. Shteti kreu krim mjedisor.

Pasi u kujtua se ambienti duhej mbrojtur, pushteti komunist miratoi dekretin me numër 5105 “Për mbrojtjen e mjedisit nga ndotja”. Në dy dekada, krijuan komitete dhe inspektorate. Fillimisht nuk bënë gjë. Pastaj nuk kishin çfarë të bënin.

Tatëpjeta ekonomike e viteve të 80-ta po e shkatërronte shoqërinë. Rritja ekonomike ishte negative. Borxhi sa një e pesta e ekonomisë.

Shqipëria renditej në grupin e 15 vendeve më të varfra të botës. Ishte koha kur në Shqipëri, slogani më i shpeshtë ishte “bar do hamë dhe parimet e marksizëm leninizmit nuk i shkelim”. Riciklimi mbetej vetëm në letër.

***

Me një vendim të Këshillit të Ministrave të vitit 1994, plehrat mund të bëheshin edhe më të shumta. Vendimi nr.26 që mbante datë 31.01.1994, vendosi lejimin e importit të mbetjeve jo të rrezikshme. Përmes tij, i hapej rrugë dyndjes së plehrave drejt Shqipërisë. Varfëria që kishte pllakosur vendin i bënte edhe më të rrezikshme vendimet në atë kohë.

Me falimentimin e firmave piramidale, mbi 260 mijë kreditorë kishin humbur të gjitha paratë. Për pasojë, plasi lufta civile, në të cilën u luftua edhe mjedisi. Në mënyra që nuk ishin parë për gjysmë shekulli. Vendi po hynte në mijëvjeçarin e ri gjysmë i shkatërruar dhe pothuaj i pajetueshëm.

Edhe pas 60 vitesh nga nisma e parë, riciklimi vazhdon ende në gjendje të rëndë.

Për dekada, toka, ujërat dhe ajri i shqiptarëve ishin lënë në duar të komiteteve dhe agjencive. Pra, në njëlloj harrese të qëllimshme. Vetëm më 2001, përmes ndryshimeve ligjore, kalohet në nivel ministrie.

Përpjekja e parë serioze për mbrojtjen e mjedisit dhe menaxhimin e mbetjeve shënohet më 2002.

Ligji përcaktonte kuadrin e përgjithshëm dhe disa procedura për menaxhimin e mbetjeve, kërkesat themelore për rregullimin e marrëdhënies midis veprimtarisë njerëzore dhe mjedisit, duke siguruar mbrojtjen e mjedisit dhe përbërësve të tij dhe zbatimin e objektivit kushtetues për të pasur një mjedis ekologjikisht të shëndoshë. Në të, për herë të parë gjejmë konceptin e riciklimit.

Teksa importi i mbetjeve të rrezikshme ndalohej, mbetjet jo të rrezikshme mund të importoheshin me miratim qeverie. Ky akt që duhej të ishte në përputhje me direktivat evropiane do të krijonte nevojën e shumë vendimeve dhe do të hapte shumë telashe.

Vetëm një vit pas, një ligj i ri do të rregullonte menaxhimin e mbetjeve të ngurta. Nëpërmjet neneve 8 dhe 26, Ligji 9010, ndaloi importin e çdo lloj mbetjeje (të rrezikshme dhe jo të rrezikshme) për qëllime të tjera përveç përdorimit dhe riciklimit dhe posaçërisht për qëllime të ruajtjes, depozitimit dhe asgjësimit.

Akti i lënë do të përdorej. Përmes një vendimi, Qeveria Nano do të lejonte importimin e mbetjeve për përdorim, përpunim dhe riciklim, në kundërshtim me ligjin 9010.

Ligje që mbetën në letër dhe historiku i fabrikave për shpërbërjen e veturave të vjetra

Një ligj të ri të posaçëm për mbetjet e rrezikshme e miraton qeveria e re. Me të rregullohej, në letër, administrimi i tyre.

Mbetjet ishin kthyer në traumë shoqërore. Çdo gjë që lidhej me to ngjallte debat sepse ato ishin kudo. Por, kjo nuk do e ndalonte qeverinë e re që ta lejonte importin e tyre, me shpjegimin se po lejonte më pak se që lejohej nga vetë Bashkimi Evropian.

Me lejen në xhep, në Xhafzotaj, në rrethin e Durrësit investitorë nga Serbia ngritën një impiant që digjte makina të vjetra nga vendet e BE-së. Kompania turke “KURUM” digjte në uzinën e saj në Elbasan 600 mijë ton makina të vjetra në vit, po nga BE-ja. Shqipëria po kthehej në një varrezë terminale të lloj-lloj mbetjeve të Europës.

Me kosha për grumbullimin e mbetjeve të ngurta ishin pajisur vetëm qytetet, por jo zonat rurale. Bashkitë i depozitonin direkt në lumë.

Waste was thrown everywhere. At the national level, there were only two waste landfills, in Sharre and Bushat. Controlled, legal, but with minimum sanitary conditions.

The others were large pits where garbage was dumped and burned. Recycling was the word left on paper that was not recycled.

Since it was unable to do anything on the ground, the government returned to the laws. In 2011, the first National Strategy for Integrated Waste Management was approved.

The organic law on environmental protection, Law 10431, together with the organic law on waste management, Law 10463, and their by-laws were adopted.

Laws on landfills, incineration, packaging, hazardous waste, collection, administration, differentiation of waste and export of tools, became part of a large package that, with many articles and few steps, aimed to clean Albania. More strategies, regional plans and local plans were adopted in four years than in 30 years. Neither was implemented.

Instead of being removed, the garbage became a monopoly of the Democratic Party. The sawmill gave you company. The Roma who collected and recycled plastic were chased from there and from the streets of Tirana.

 


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×