PROTESTOSKOPI I NËNTORIT / Plaku i PD-së ndjek çdo grumbullim njerëzish, Rama merr haber nga qeveria

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Dosjet e policisë sekrete trondisin Hungarinë, dalin emrat e mijëra spiunëve të komunizmit

5 November 2026, 22:58Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Dosjet e policisë sekrete trondisin Hungarinë, dalin emrat e

Hungaria ka hapur për publikun dosjet e policisë sekrete të periudhës komuniste, 37 vite pas rënies së regjimit, në një vendim që qeveria e cilëson si një hap të domosdoshëm për të përballuar traumat e 45 viteve të diktaturës. Emrat dhe të dhënat personale të rreth 60 mijë personave të rekrutuar nga shërbimet sekrete komuniste janë bërë publike në një platformë online.

Vendimi është shoqëruar me debate, pasi kritikët paralajmërojnë se publikimi i dokumenteve, shumë prej të cilave janë të paplota, mund të shkaktojë përçarje dhe vuajtje të panevojshme për familjarët e personave të përfshirë.

Data e publikimit ka edhe një domethënie historike. Më 4 nëntor 1956, tanket sovjetike hynë në Budapest dhe qytete të tjera hungareze për të shtypur revolucionin kundër regjimit komunist. Kryeministri Péter Magyar, i cili e kishte bërë hapjen e dosjeve një nga premtimet kryesore të fushatës së tij zgjedhore, tha se ky proces përmbush një zotim të bërë që në vitin 1989, kur komunistët humbën pushtetin.

Ai u bëri thirrje qytetarëve që dokumentet t’i trajtojnë me dinjitet, duke paralajmëruar se shumë familje mund të përballen me informacione të vështira për të afërmit e tyre të ndjerë.

Në dosjet e publikuara përfshihen emri i vërtetë i informatorit, pseudonimi i përdorur, data e lindjes, adresa, emri i nënës, mënyra e rekrutimit dhe identiteti i oficerit që e drejtonte. Dokumente të tjera, të njohura si dosjet “B”, po digjitalizohen dhe pritet të bëhen publike më 25 shkurt.

Ato do të përmbajnë më shumë hollësi mbi procesin e rekrutimit dhe informacionet që bashkëpunëtorët u përcillnin autoriteteve. Sipas vlerësimeve, nga dhjetori i vitit 1944 deri në shkurt të vitit 1990, rreth 150-160 mijë persona janë rekrutuar si informatorë në Hungari.

Megjithatë, historianët paralajmërojnë se emrat nuk mund të gjykohen pa marrë parasysh rrethanat në të cilat njerëzit u bënë pjesë e rrjetit të bashkëpunëtorëve. Shumë prej tyre u rekrutuan nën presion, përmes kërcënimeve për humbjen e vendit të punës, mundësive për studime, aksesit në ilaçe apo publikimit të informacioneve intime nga jeta e tyre private.

Historiania Zsuzsanna Borvendeg paralajmëroi se publikimi i emrave pa shpjeguar plotësisht rrethanat dhe aktivitetin e secilit rrezikon të çorientojë opinionin publik. Nga ana tjetër, historiani Krisztian Ungváry, i cili ka kërkuar prej vitesh transparencë të plotë, e konsideron aksesin në këto dokumente një të drejtë të qytetarëve dhe jo një vendim që duhet të varet nga vullneti i qeverive.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×