KRYENGRITJA/ Rebelohen deputetët e PS-së, marrin zvarrë të Gjatin të votojë ndarjen territoriale!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Turizmi në Shqipëri: Një histori e bukur, apo një përrallë me fund të trishtë?

13 October 2024, 12:15Biznes SHKRUAR NGA BLERINA AGO *
Turizmi në Shqipëri: Një histori e bukur, apo një
Blerina Ago

Nga Blerina Ago* 

Mirë se vini në Shqipëri, ku turizmi po rritet më shpejt se sa mund të thuash raki dhe të gjithë po përpiqemi ta menaxhojmë pa shkatërruar vendin plotësisht. Nëse ndonjëherë ke pyetur veten si kalon një destinacion nga "xhevahir i fshehur" në "hotspot" të tejmbushur në Instagram, je në vendin e duhur. Kemi kala, male, lumenj, plazhe, dhe përveç kësaj... kemi edhe një cikël të jetës turistike për të menaxhuar. Po, njerëz, gjithçka është cikël – si ai qumështi i dhisë që fermentohet diku në një fshat shqiptar.

Nëse nuk je i fiksuar pas turizmit (si unë), le të flasim për “Kurbën Butler". Jo, nuk është një kamarier elegant që të sjell çajin në dhomën tënde të shtrenjtë në Dhërmi. Është një teori. Një teori që thotë se një destinacion fillon me rritje të shpejtë, pastaj ngadalësohet, dhe më pas... ose lulëzon, ose shkon drejt shkatërrimit. Mendoje si një festë: fillon qetë, pastaj të gjithë vijnë, bëhet emocionuese, dikush thyen gotën, dhe në fund gjysma e njerëzve largohen, por disa mbeten ende duke u argëtuar. Duket e njohur, apo jo? Mund të ngjajë me turizmin? 

Turizmi në Shqipëri: Një histori e bukur, apo një

Shqipëria: Jemi në fazën "Të gjithë po vijnë"

Shqipëria është në mes të kësaj feste Butler. Tani kemi kaluar fazën e qetë të turistëve lokalë  apo eksploruesit e parë dhe tani çdo njeri nga backpackers deri tek turistët e anijeve të lundrimit po fillojnë të kuptojnë sa magjepsës është ky vend. Pra, çfarë ndodh më pas? A do të evoluojmë në një destinacion të qëndrueshëm ku komunitetet vendore lulëzojnë, ekosistemet përparojnë, dhe turistët largohen duke treguar si ndihmuan në shpëtimin dhe mbrojten e diversitetit të lumit Vjosa? Apo do të përfundojmë si ajo gota e thyer?

E vërteta është kjo: burimet tona natyrore janë si tavolina e mezeve në festë. Të gjithë mendojnë se janë të pafundme, por në fund, dikush duhet të mbushë sërish pjatat me djathë , turshi dhe ullinj. Këtu hyn turizmi i qëndrueshëm. Ai është si prishja e atmosferës së mbingarkuar, por besomëni, do më falënderoni kur hoteli yt apo i nipit tënd në të ardhmen nuk do të përfundojë nën ujë sepse ndryshimet klimatike morën me vete gjysmën e bregdetit.

Tragjedia e të Përbashkëtës (ose Si të mos jemi gjithë egoistë?)

Çelësi për turizmin e qëndrueshëm në Shqipëri – apo kudo – është mbrojtja e burimeve të përbashkëta. Kjo është një mënyrë pompoze për të thënë: "Gjërat që të gjithë i shijojmë (plazhet, pyjet, lumenjtë, ai restoranti cool që ende s'është prishur nga TikTok-u) por askush nuk do të kujdeset për to." Problemi? Njerëzit priren t'i trajtojnë këto gjëra sikur nuk do të mbarojnë kurrë. Ja ku hyn tragjedia e të përbashkëtës, ose siç më pëlqen mua ta quaj, të gjithë marrin copën e fundit të bakllavasë dhe pyesin pse nuk ka më.

Që të shmangim këtë, na duhet planifikim i zgjuar, ose si themi ne në Shqipëri: ta vrasim pak mendjen!

Rëndësia e planifikimit të turizmit gjithëpërfshirës

Planifikimi gjithëpërfshirës i turizmit pranon se përfitimet e turizmit nuk duhet t'u shërbejnë vetëm vizitorëve, por edhe popullatës lokale. Për Shqipërinë, kjo do të thotë të sigurohet që komunitetet që presin turistë të jenë pjesëmarrës aktivë në ekonominë turistike. Kjo mund të arrihet përmes strategjive të ndryshme:

Sigurimi i burimeve lokale: Partneritetet e komunitetit duhet të krijohen për të mbrojtur tokën lokale dhe pasuritë kulturore. Ndërsa sektori i turizmit në Shqipëri rritet, ekziston një rrezik real i spekulimeve të tokës, të cilat mund t'i shtyjnë banorët vendas të largohen nga shtëpitë e tyre dhe t'u heqin kontrollin mbi tokën dhe burimet e vlefshme. Duke i siguruar këto burime në fillim të ciklit jetësor të turizmit, Shqipëria mund të sigurojë që komunitetet e saj të vazhdojnë të përfitojnë nga turizmi në planin afatgjatë. Përfshirja e produkteve dhe shërbimeve shqiptare (made in Albania) si ato bujqësore, në transport, shëndetësi, ndërtim,  art, kulturë etj. në zinxhirin e vlerave të turizmit siguron gjithëpërfshirje dhe përfitim edhe të sektorëve të tjerë ekonomikë.

Zhvillimi i aftësive dhe edukimi: Ndërsa turizmi bëhet një pjesë kyçe e ekonomisë së Shqipërisë, është thelbësore të pajiset fuqia punëtore vendase me aftësitë e nevojshme për të lulëzuar në këtë industri. Programet e trajnimit në fusha të tilla si mikpritja, gjuhët e huaja dhe menaxhimi i biznesit mund t'i ndihmojnë banorët vendas të kenë akses në punë me paga më të larta dhe role drejtuese brenda sektorit. Për më tepër, duke nxitur sipërmarrjen, qeveria dhe palët e interesuara mund të ndihmojnë njerëzit vendas të krijojnë bizneset e tyre të lidhura me turizmin, nga bujtinat te operatorët turistike dhe zgjidhet dixhitale, duke nxitur kështu një ekonomi më të barabartë.

Strehimi i përballueshëm: Një nga rreziqet e rritjes së shpejtë të turizmit është rritja e çmimeve të pasurive të paluajtshme, e cila mund t'i bëjë banesat të papërballueshme për vendasit. Kjo është një çështje veçanërisht urgjente në pikat e nxehta turistike si Tirana,  Shkodra, Berati, Korçam Gjirokastra dhe Riviera Shqiptare. Planifikimi i banesave të përballueshme në fillim të ciklit Butler është thelbësor për të parandaluar zhvendosjen dhe për të siguruar që punonjësit e turizmit të mund të përballojnë të jetojnë në komunitetet ku ata punojnë.

Rishikimi i një gamë mundësish për vende pune dhe shqyrtimi i ndërtimit të strehimit të projektuar në mënyrë të qëndrueshme për emigrantët dhe/ose punëtorët sezonalë.

Rishikimi i historisë dhe normave socio-kulturore dhe gjetja e barrierave që duhen thyer për përparimin brenda shoqërisë të grave apo grupeve të margjinalizuara.

Ruajtja e burimeve të përbashkëta: Bukuria natyrore e Shqipërisë është një nga asetet më të mëdha turistike të saj, nga malet, liqenet, lumenjtë, plazhet nga veriu në jug. Këto "burime të përbashkëta apo pasuria jonë kombëtare"- janë shpesh në rrezik të përdorimit të tepërt ndërsa turizmi rritet. 

Për të mbrojtur këto zona, është thelbësore të krijohen praktika të qëndrueshme menaxhimi, të tilla si kufizimi i numrit të vizitorëve në ekosistemet e brishta, promovimi i aktiviteteve turistike miqësore me mjedisin nga kompani që zotërojne certifikime në qëndrueshmëri si B Corp, GSTC dhe inkurajimi i sjelljes së përgjegjshme nga turistët.

Mbledhja dhe shfrytëzimi i të dhënave për rritje gjithëpërfshirëse: Menaxhimi i qëndrueshëm i turizmit mbështetet në vendimmarrjen e bazuar në të dhëna. Për Shqipërinë, kjo nënkupton gjurmimin e treguesve kryesorë të ndikimit të turizmit në ekonominë, mjedisin dhe shoqërinë lokale. Këtu përfshihet përqindja e tokës në pronësi të vendasve, llojet e vendeve të punës të krijuara nga turizmi dhe ndikimi në çmimet e banesave. Duke monitoruar këta faktorë, menaxherët e destinacionit mund të rregullojnë politikat për të siguruar që rritja e turizmit të mbetet e qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse.

Për shembull, nëse të dhënat tregojnë se turizmi po shkakton urbanizim të shpejtë dhe rritje të çmimeve të tokës në zonat bregdetare, mund të zbatohen ndërhyrje të tilla si rregulloret e zonave ose stimujt e taksave për bizneset lokale për të ruajtur karakterin e këtyre rajoneve dhe për të parandaluar efektet anësore negative të rritjes së pakontrolluar. .

E ardhmja e Shqipërisë: Jo thjesht një “Hotspot Tik-Toku“ i Tejmbushur

Turizmi i qëndrueshëm nuk ka të bëjë vetëm me mbrojtjen e mjedisit; ka të bëjë me krijimin e një ekonomie turistike ku përfitojnë të gjithë. Duke përfshirë planifikimin gjithëpërfshirës në strategjinë e saj të re të turizmit, Shqipëria ka mundësinë të krijojë një model për rritje të qëndrueshme që mund të jetë një fener për destinacione të tjera në zhvillim.

Ndërsa Shqipëria përparon përgjatë Kurbës së Butlerit, ajo do të përballet me shumë vendime se si të balancojë nevojat e turistëve, bizneseve dhe komuniteteve lokale. Çelësi i suksesit qëndron në planifikimin proaktiv dhe gjithëpërfshirës që i jep prioritet mirëqenies së banorëve vendas duke rritur gjithashtu përvojën e vizitorëve. Duke mbrojtur trashëgiminë e saj kulturore dhe natyrore, duke investuar në arsim dhe trajnim dhe duke siguruar strehim të përballueshëm dhe mundësi punësimi për banorët e saj, Shqipëria mund të sigurojë që industria e saj e turizmit të lulëzojë për brezat që vijnë.

Në përfundim, Shqipëri: mirë se erdhe në skenën e madhe të turizmit. Kemi plazhet, kemi historinë, kemi rakinë. Tani, lutem, mos ta shkatërrojmë!

*Eksperte e Turizmit, Active Albania


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×