Marrëveshje me Putin, takime pa dëshmitarë, miliarda nga Emiratet. Por në këmbim të çfarë po pasurohet Trumpi?

16 Mars 2026, 19:12Pikëpamje SHKRUAR NGA FEDERICO FUBINI
Trump dhe Putin

Federico Fubini - Corriere della Sera

Sa më shumë shtohen luftërat, të vdekurit, dëmet ndaj tregtisë ndërkombëtare dhe fuqisë blerëse të njerëzve të zakonshëm, aq më e vështirë bëhet të gjesh një lidhje mes ngjarjeve. Por merrni parasysh këtë varg faktesh: Steve Witkoff, i dërguari dhe partneri në biznes i Donald Trump-it, është takuar të paktën tre herë me Vladimir Putinin pa praninë e një përkthyesi apo përfaqësuesve të tjerë diplomatikë amerikanë.

Emiratet e Bashkuara Arabe kanë nënshkruar një marrëveshje prej gjysmë miliardë dollarësh për 49% të World Liberty Financial, një kompani kriptomonedhash e themeluar në vjeshtën e vitit 2024 nga familjet Trump dhe Witkoff; ndërsa Katari, Pakistani, Arabia Saudite, Vietnami dhe Omani janë ndër vendet që kanë lidhur kontrata tregtare me familjen Trump që nga rizgjedhja e tij.

Por nuk është vetëm presidenti i Shteteve të Bashkuara që na kujton se ekziston një lidhje mes modeleve politike autokratike, reale apo të dëshiruara, parave dhe destabilizimit të marrëdhënieve ndërkombëtare.

Mjafton të shohim Katarin, qasjen e tij ndaj liderit të Izraelit, Benjamin Netanyahu, ose ndaj Libisë. Marrëdhënia mes liderëve, autokracisë dhe parasë ekziston edhe pa Trump-in, dhe madje para tij. Megjithatë, është një nga faktorët më pak të diskutuar, edhe pse ndër më të rëndësishmit për të kuptuar kaosin në të cilin po rrëshqet sistemi ndërkombëtar. Pa këtë faktor, sot do të jetonim në një botë më të sigurt dhe në një ekonomi më të qëndrueshme.

Mungesa e përkthyesit

Steve Witkoff, i dërguari dhe partneri i presidentit amerikan, nuk flet rusisht, nuk ishte marrë kurrë më parë me Rusinë dhe nuk kishte përvojë diplomatike.

Megjithatë, më 11 shkurt 2025 ai u pa duke hyrë i buzëqeshur në një sallë të Kremlinit dhe duke shtrënguar ngrohtësisht dorën e Vladimir Putin-it.

Të dy nuk ishin takuar kurrë më parë, por atë ditë biseduan për tre orë e gjysmë. Detajet e bisedës nuk u bënë kurrë publike, megjithëse ajo prodhoi të paktën një rezultat konkret: qeveria e Rusisë pranoi të lironte dhe të lejonte largimin e Marc Fogel-it, një i burgosur amerikan i dënuar me 14 vjet burg.

Takimi pa dëshmitarë

Megjithatë është e pamundur që Putin-i dhe Witkoff-i të kenë folur për këtë rast për tre orë e gjysmë. Për çfarë diskutuan në pjesën tjetër të kohës? Me shumë gjasa nuk do ta dimë kurrë. Arsyeja është e thjeshtë: nuk kishte dëshmitarë amerikanë. Nuk kishte as zyrtarë për të mbajtur shënime dhe asnjë përkthyes amerikan që të kontrollonte përkthimin rus. Për këto arsye, takimi përbën një përjashtim absolut në dekada historie diplomatike të SHBA-ve.

Braktisja e Ukrainës

Megjithatë ky nuk ishte i vetmi përjashtim për Witkoff-in: një muaj më vonë dhe pastaj dy muaj më pas ai u takua sërish me Putin-in, përsëri pa shoqërues apo përkthyes nga vendi i tij. Askush nuk mund të raportojë për përmbajtjen e bisedave.

Dihet vetëm se që nga ajo kohë administrata amerikane pothuajse e ka braktisur Ukrainën, dhe Donald Trump po mban gjithnjë e më hapur anën e Rusisë. Në vitin 2026, sipas këtij pretendimi, Ukraina u ka furnizuar më shumë armë Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre në Gjirin Persik sesa SHBA-të Ukrainës (këto të fundit janë të barabarta me zero).

Marrëveshjet mbi kriptovalutat

Pak javë para takimit në Kremlin, familjet Trump dhe Witkoff kishin bërë një marrëveshje me fondin e investimit Aryam Investment 1, në të cilin investon Tahnoon bin Zayed Al Nahyan, anëtar i familjes sunduese të Emirateve.

Marrëveshja me vlerë 500 milionë dollarë, i jepte investitorit nga Abu Dhabi një pjesë prej 49% në kompaninë e kriptomonedhave World Liberty Financial. Sipas raportimeve të The Wall Street Journal, familja Trump mori 187 milionë dollarë, ndërsa familja Witkoff 31 milionë.

Pas kësaj marrëveshjeje, Emiratet e Bashkuara Arabe morën miratimin nga Trump për furnizimin me 500 mijë gjysmëpërçues të avancuar në vit të prodhuar në SHBA, ndërsa kufizimet e mëparshme të eksportit u hoqën.

Në këmbim të çfarë?

Pyetja nuk është nëse Trump dhe njerëzit e lidhur me të po pasurohen pas rikthimit në Shtëpinë e Bardhë. Sipas The New York Times, pasuria e tyre është rritur me rreth 1.4 miliardë dollarë që nga fillimi i mandatit të dytë. Pyetja reale është: në këmbim të çfarë?

Projekti “Raven”

Një rast paralajmërues është operacioni kibernetik i njohur si “Project Raven”, në të cilin ish-agjentë të Agjencisë së Sigurisë Kombëtare të SHBA-ve u punësuan nga Abu Dhabi për të hakeruar arkivat digjitale të qeverisë së Katarit. Nga këto dokumente dolën letra që dukeshin si urdhra pagesash për figura të njohura në vendet demokratike.

Dokumentet dhe akuzat

Një nga dokumentet përmend filozofin francez Bernard-Henri Lévy, me një pagesë të supozuar prej rreth 9 milionë eurosh. Ai e mohoi kategorikisht dhe paditi gazetarët e platformës Blast, por gjykatat franceze e rrëzuan padinë.

Dokumente të tjera përmendnin emra si Carla Bruni, Nicolas Sarkozy, Michel Platini, dhe madje edhe pagesa të supozuara për fushatat e Benjamin Netanyahu-t.

Nuk u provua kurrë autenticiteti i këtyre dokumenteve, por disa bashkëpunëtorë të afërt të Netanyahut u hetuan në Izrael për marrje fondesh nga Katari.

Përbërësi i kaosit

Shumë gjëra mbeten të paqarta. Por shenjat në sistemin ndërkombëtar tregojnë në të njëjtin drejtim: rritja e fuqisë së regjimeve autokratike dhe rrjedhat e fshehta të parave po bëhen një faktor thelbësor në kaosin e viteve të fundit.

Shumë nga luftërat në Evropë, Mesdhe dhe Lindjen e Mesme nuk mund të kuptohen plotësisht pa parë rrjedhën e parave, kriptomonedhave dhe fondeve që kalojnë përmes parajsave fiskale. Transformimi i Shteteve të Bashkuara nën administratën Trump vetëm sa e përshpejton këtë fenomen.

Nëse ai është shkaku apo thjesht simptoma e fundit e këtij procesi, ndoshta do ta zbulojnë vetëm historianët e këtij shekulli.


Video