Spastrimi i oficerëve të ushtrisë nga Xi Jinping ngre dyshime për gatishmërinë e Kinës për luftë

15 Nëntor 2025, 19:01Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Xi Jinping

Nga Kathrin Hille, Financial Times

Kur Xi Jinping drejtoi ceremoninë madhështore të vënies në përdorim të aeroplanmbajtëses më të re të Kinës këtë muaj, tre oficerë që priteshin të kishin role kyçe në zinxhirin komandues të marinës mungonin në mënyrë të çuditshme.

Pamjet e transmetuara nga televizioni shtetëror nuk treguan asnjë shenjë të komandantit të marinës, admiralit Hu Zhongming, apo të admiralit Wu Yanan, komandantit të rajonit jugor që përfshin ishullin Hainan, ku u zhvillua ceremonia. Edhe komisari politik i komandës rajonale, admirali Wang Wenquan, mungonte.

Këto mungesa ndodhën në mes të një vale të re shkarkimesh të oficerëve të Ushtrisë Çlirimtare Popullore nga ana e Xi-së, që tregon se spastrimi i presidentit po përfshin tani një numër të madh figurash me role të rëndësishme komanduese, duke nxitur spekulime mbi ndikimin që kjo mund të ketë në mënyrën se si ushtria stërvitet dhe nëse është e gatshme për luftë.

“Ata po përpiqen të ruajnë fasadën, por kjo po ndikon padyshim në operacionet në vijën e parë të PLA-së”, tha një zyrtar amerikan i informuar për çështjen, duke shtuar se ekspertët që nuk e perceptojnë këtë ndikim ndoshta vuajnë nga një “mungesë informacioni të inteligjencës”.

Spastrimi i oficerëve të ushtrisë nga Xi Jinping ngre dyshime
Admirali Hu Zhongming

Mungesa në Hainan e tre admiralëve ndodhi vetëm disa javë pasi Pekini njoftoi shkarkimin e 10 oficerëve të tjerë të lartë të Ushtrisë Çlirimtare Popullore, përfshirë He Weidong, dikur i treti në hierarkinë ushtarake, i cili u spastrua në heshtje në prill.

Admiralët Hu dhe Wu ishin mes 27 oficerëve të lartë të PLA-së që mungonin në një mbledhje të rëndësishme të komitetit qendror të Partisë Komuniste muajin e kaluar, mungesa që përbënin 64 për qind të anëtarëve me sfond ushtarak. Mendohet se shumica e tyre janë nën hetim ose tashmë është konfirmuar se kanë humbur postet apo anëtarësinë në parti.

Krerët e të gjitha komandave rajonale të PLA-së, përveç njërës, janë aktualisht të paidentifikuar, nën hetim ose të shkarkuar. Marina dhe forcat tokësore kanë ndjekur forcat raketore në shënjestrimin e komandantëve të tyre. Krerët e disa departamenteve të specializuara nën Komisionin Ushtarak Qendror, organi më i lartë komandues i drejtuar nga Xi, janë zhdukur nga sfera publike. Dhe dhjetëra komisarë politikë janë shkarkuar ose janë nën një formë hetimi partiak.

“Origjina e tij ishte në një njësi zbulimi të ushtrisë së PLA-së dhe ato përqendrohen në frikësimin dhe zmbrapsjen e Tajvanit, por edhe në testimin e kapaciteteve të armikut dhe në zbulimin e rregullave të angazhimit të tij”, tha Tang. “Ai do të kishte mbështetur operacione ndaj Tajvanit që do t’i jepnin përparësi këtij lloj aktiviteti”.

Gjenerali Zhang Youxia, nënkryetari i parë i Komisionit Ushtarak Qendror dhe i dyti në komandë pas Xi-së, ishte më i përqendruar në stërvitje të qëndrueshme për të avancuar drejt objektivit afatgjatë të Xi-së për ta bërë forcën mjaft të fuqishme sa të barazohet me SHBA-në, shtoi Tang.

“Zhang dhe He kishin pikëpamje të ndryshme mbi CMC-në, dhe Zhang nuk e mbështet përfshirjen e forcës në lloj-lloj aktivitetesh të bujshme”, tha ai. “Ka shumë gjasa që largimi i He-së të ketë sjellë një rikthim në një regjim tjetër stërvitor”.

Spastrimi i oficerëve të ushtrisë nga Xi Jinping ngre dyshime
He Weidong

Personat të njohur me manovrat e Ushtrisë Çlirimtare Popullore (PLA) thanë se një tjetër faktor është aftësia e shtuar e saj për të operuar pranë Tajvanit, Japonisë dhe Filipineve.

“PLA-ja arriti në përfundimin, në fund të vitit të kaluar, se ka zotëruar aftësitë e nevojshme për të kontrolluar zinxhirin e parë të ishujve, ndaj filloi të përqendrojë stërvitjen më shumë në kundërvënien ndaj forcave amerikane në Paqësor”, tha një zyrtar i inteligjencës së huaj.

Në fund të vitit 2024, PLA-ja zhvilloi stërvitje që, sipas Tajpeit, përfshinë numrin rekord të anijeve luftarake dhe avionëve si rreth Tajvanit dhe Japonisë, ashtu edhe më larg në Paqësor. Këtë verë, dy aeroplanmbajtëse kineze operuan jashtë zinxhirit të parë të ishujve njëkohësisht për herë të parë dhe Pekini dërgoi një aeroplanmbajtëse përtej Ishujve Mariana të Veriut dhe Guamit, në Paqësorin qendror, po për herë të parë.

Analistë të tjerë besojnë se Pekini ka përshtatur sjelljen e tij rreth Tajvanit për qëllime më të gjera politike.

“Ndryshimet mund të kenë lidhje me komandantët e vijës së parë që janë larguar nga postet e tyre”, tha James Char, profesor i asociuar në Shkollën e Studimeve Ndërkombëtare S. Rajaratnam në Singapor, i cili ka ndjekur spastrimet e Xi-së në PLA për një dekadë.

“Por mund të ketë edhe një kontekst rajonal ose një lidhje me politikën e brendshme në vetë Tajvanin”, shtoi Char.

Ai tha se Pekini mund të jetë duke shmangur lëvizjet e diskutueshme të PLA-së për të mos humbur mundësinë që i ofron zgjedhja nga opozita tajvaneze Kuomintang e një kryetari të ri, i cili ka bërë deklarata miqësore ndaj Kinës. Dëshira e Pekinit për një marrëveshje me Presidentin e SHBA-ve, Donald Trump, mund të jetë gjithashtu pas uljes së aktivitetit rreth Tajvanit.

Megjithatë, vëzhguesit paralajmërojnë se zgjerimi i spastrimet nga Xi mund të ketë pasoja të mëdha për ushtrinë për vite me radhë dhe mund të jetë një shqetësim për Xi-në kur të marrë në konsideratë luftën në Ngushticën e Tajvanit.

“Ne po prekim vetëm sipërfaqen këtu”, tha Char, duke iu referuar spastrimet e drejtuesve të lartë të PLA-së që janë bërë publike. “Mund të ketë qindra të tjerë në zyrat nën Komisionin Ushtarak Qendror që janë prekur”.

Fushata e Xi-t ishte më parë e përqendruar në korrupsionin rreth kërkimeve për armë dhe prokurimeve, gjë që çoi në rrëzimin e shumë zyrtarëve të lartë të lidhur me departamentin e zhvillimit të pajisjeve të CMC-së, të gjithë drejtuesit e forcave raketore dhe dy ministra të mbrojtjes radhazi. Tani po shndërrohet në një përpjekje më të gjerë për të ristrukturuar menaxhimin e personelit të forcave të armatosura.

Që nga shkarkimi në fund të vitit të kaluar i Miao Hua, anëtarit të Komisionit Ushtarak Qendror përgjegjës për punën politike, Xi ka nisur një fushatë të gjerë goditjesh ndaj komisarëve politikë, oficerët e PLA-së që kanë për detyrë të sigurojnë besnikërinë e forcës ndaj partisë, si dhe të menaxhojnë dhe promovojnë personelin.

Një grup i ri rregullash për korrigjimin e sjelljes së kuadrove politike, i shpallur nga gazeta ushtarake PLA Daily në korrik, kërkon që kuadrot t’i përgjigjen kërkesave nga baza dhe të jenë të përgjegjshëm ndaj trupës së zakonshme. Analistët besojnë se kjo hap rrugën për denoncime të gjera ndaj komisarëve nga vartësit e tyre.

Kjo mund të çojë në valë të tjera spastrimesh dhe të shkaktojë një qarkullim të shpejtë që do të promovonte një numër të madh oficerësh shumë më të rinj, me më pak lidhje patronazhi në të gjithë forcën.

Analistët argumentojnë se përpjekja për reformë synon të adresojë dobësinë strukturore që buron nga sistemi i kontrollit politik të partisë mbi Ushtrinë Çlirimtare Popullore (PLA), i cili pengon decentralizimin e komandës, një element që ekspertët ushtarakë perëndimorë e konsiderojnë kyç për ta bërë një forcë më të shkathët në kohë lufte.

Disa vëzhgues janë shprehur të shqetësuar për ndikimin afatgjatë që mund të ketë promovimi i një numri të madh komandantësh të rinj në mentalitetin e trupës së oficerëve të PLA-së.

“Ata mund të jenë shumë më pak të prirur për të shmangur rrezikun, më nacionalistë dhe më agresivë. Për të qenë të sinqertë, rezultati i këtyre spastrimve është ende krejtësisht i paqartë”, tha një zyrtar i lartë tajvanez.



Video