Pse Trump po e sulmon sërish Iranin dhe deri ku dëshiron (ose mund) të shkojë

8 Korrik 2026, 17:21Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Donald Trump

Giuseppe Sarcina – Corriere della Sera

Një tjetër paradoks tipik i Donald Trumpit.

Sot, të mërkurën, më 8 korrik, presidenti amerikan i dha një kthesë të papritur samitit të NATO-s në Ankara, duke kritikuar aleatët, përfshirë edhe Italinë, se nuk e kishin mbështetur në përballjen me Iranin. Në të njëjtën kohë, ai urdhëroi bombarduesit amerikanë të godisnin 80 objektiva në territorin iranian.

Edhe një herë, Trump nuk e pa të nevojshme t’i paralajmëronte, aq më pak t’i konsultonte, liderët me të cilët kishte darkuar një natë më parë. As presidentin francez Emmanuel Macron, as kryeministrin britanik Keir Starmer, as kancelarin gjerman Friedrich Merz dhe as kryeministren italiane Giorgia Meloni.

Ndoshta, por kjo nuk është e konfirmuar, presidenti amerikan mund ta ketë diskutuar çështjen me presidentin turk Recep Tayyip Erdo?an gjatë takimit dypalësh të zhvilluar të martën, më 7 korrik.

Në çdo rast, rifillimi i luftimeve ka rikthyer alarmin si në Evropë, ashtu edhe te partnerët arabë të Gjirit. Sipas diplomatëve evropianë, shpjegimi më i besueshëm është se Memorandumi i Mirëkuptimit, i nënshkruar më 17 qershor nga Trump dhe presidenti iranian Masoud Pezeshkian, nuk i rezistoi provës së realitetit në një çështje kyçe: kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.

Ditët e fundit, Gardat Revolucionare iraniane sulmuan tre anije cisternë nafte, njëra prej të cilave mbante flamurin e Katarit, pasi po ndiqnin një itinerar që nuk ishte miratuar nga Irani. Sipas vlerësimeve, ato besonin se gëzonin mbështetjen amerikane. Megjithatë, javët e fundit interpretimet e ndryshme të memorandumit janë shndërruar në një përplasje gjithnjë e më të fortë në këtë korridor detar, përmes të cilit kalon rreth 20% e naftës që konsumohet në botë.

Për Uashingtonin, lundrimi duhet të rikthehet i lirë, ashtu siç ishte para luftës. Për Teheranin, situata ka ndryshuar: kushdo që dëshiron të kalojë duhet të paguajë një tarifë tranziti.

Tani vëmendja është përqendruar te zhvillimet e ardhshme. Deri ku mund të shkojë Trump? Si do të reagojë Irani? Shqetësimi është i madh, jo vetëm në Evropë, por edhe brenda administratës amerikane dhe mes ligjvënësve republikanë.

Çmimi i naftës po rritet me shpejtësi në tregjet ndërkombëtare, me një rritje prej rreth 6% dhe me pritshmëri për rritje të mëtejshme. Për Evropën kjo mund të nënkuptojë rikthimin e pasigurisë ekonomike. Edhe për Shtetet e Bashkuara perspektivat janë të vështira, veçanërisht për shtresën e mesme dhe atë me të ardhura më të ulëta, si edhe për bizneset, ndërsa çmimi mesatar i benzinës mbetet rreth 4 dollarë për gallon (3.7 litra).

Në këtë situatë, si do të veprojë Trump? Edhe këtë herë përgjigjja mbetet e paqartë. Megjithëse ka vijuar me deklarata të ashpra ndaj udhëheqjes iraniane, presidenti amerikan nuk e ka anuluar procesin e negociatave të parashikuar në marrëveshjen paraprake, e cila parashikonte një periudhë prej 60 ditësh duke filluar nga mesi i qershorit. Kjo lë të kuptohet se faza e re e tensioneve mund të mbetet e kufizuar dhe të mos përshkallëzohet në një luftë të përgjithshme.

Ndërkohë, një tjetër polemikë ka përfshirë Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte. Ai u nxitua të lavdëronte bombardimet amerikane, pa qenë e qartë në çfarë cilësie dhe në emër të kujt e bëri këtë. Sigurisht, jo në emër të qeverive kryesore evropiane, të cilat, sipas raportimeve, janë irrituar nga qëndrimi i tij i perceptuar si tepër pro-Trump. Për shumë vëzhgues, kjo është bërë tashmë një skenë e zakonshme në politikën ndërkombëtare.


Video