Paqe e përjetshme mes Armenisë dhe Azerbajxhanit! Nënshkruhet me praninë e Trump marrëveshja historike mes dy vendeve

8 Gusht 2025, 22:40Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Pas pothuajse katër dekadash të një konflikti të përgjakshëm, Azerbajxhani dhe Armenia nënshkruan një marrëveshje paqeje në prani të Presidentit të SHBA-së Donald Trump. Në këtë moment historik mungoi dukshëm Rusia, e cila nuk luan më një rol qendror në Kaukazin e Jugut.

Udhëheqësit e Armenisë dhe Azerbajxhanit, Nikol Pashinyan dhe Ilham Aliyev, nënshkruan një marrëveshje paqeje të premten në prani të Presidentit të SHBA-së Donald Trump në Uashington, pas pothuajse katër dekadash të një konflikti të përgjakshëm në Karabak.

"Sot po vendosim paqen në Kaukazin e Jugut", tha Presidenti i Azerbajxhanit, Aliyev. "Sot po shkruajmë një histori të re të madhe".

Kryeministri armen, Pashinyan, shtoi se kjo marrëveshje përfaqësonte "hapjen e një kapitulli paqeje". "(Ne) po hedhim themelet për një histori më të mirë se ajo që kishim në të kaluarën", shtoi ai.

"Vendet e Armenisë dhe Azerbajxhanit po angazhohen t'i japin fund të gjitha luftimeve përgjithmonë", tha Trump në një konferencë të përbashkët për shtyp me dy udhëheqësit.

"Ata vuajtën shumë për kaq shumë vite, shumë u përpoqën të gjenin zgjidhje, Bashkimi Evropian, rusët, nuk u bënë kurrë", shtoi ai. "Por me këtë marrëveshje më në fund arritëm të bënim paqe".

Në shtator të vitit 2023, Azerbajxhani rimorri kontrollin e plotë të rajonit të Karabakut pas një fushate ushtarake të shpejtë, dhe gjatë vitit të kaluar, Baku dhe Jerevani kanë bërë përparim në normalizimin e marrëdhënieve të tyre.

Edhe pse ceremonia e nënshkrimit të së premtes përfshinte jo vetëm Pashinyan dhe Aliyev, por edhe Trump, ish-kundërshtarët arritën të rregullonin marrëdhëniet vetëm kur nuk kishte më palë të tretë të përfshirë, përfshirë Uashingtonin dhe Moskën. Por ndryshe nga Rusia, SHBA-të do të përfitojnë nga marrëveshja e paqes.

Armenia dhe Azerbajxhani ranë dakord të krijojnë një korridor të madh tranziti që do të quhet Rruga Trump për Paqe dhe Prosperitet Ndërkombëtar.

Ai do të lidhë Azerbajxhanin kontinental dhe rajonin e tij Nakhçivan, i cili kufizohet me aleatin e Bakusë, Turqinë, nëpërmjet territorit armen.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha se korridori i ri i tranzitit do të "lejojë lidhje të papenguar midis dy vendeve, duke respektuar sovranitetin dhe integritetin territorial të Armenisë dhe popullin e saj".

Azerbajxhani dhe Nakhçivani ndahen nga një copë territori prej 32 kilometrash të Armenisë.

Për Bakunë, korridori ofron një lidhje të drejtpërdrejtë tokësore me Nakhçivanin, forcon lidhjet me Turqinë dhe konsolidon fitimet e pasluftës nëpërmjet diplomacisë së infrastrukturës.

Ai gjithashtu forcon pozicionin e Azerbajxhanit si një qendër e rëndësishme transporti dhe logjistike në shkallë globale. Fillimisht, Azerbajxhani nuk donte të kishte të përfshirë ndonjë palë të tretë dhe preferonte ta kishte atë nën kontrollin e Bakusë, pa përfshirjen e SHBA-së, Evropës apo Rusisë.

Për Jerevanin, rruga e transportit ofron një mundësi për t'u integruar më tej në rrjetet më të gjera tregtare, për të diversifikuar ekonominë e tij të dëmtuar dhe për të tërhequr investime të huaja. Gjeopolitikisht, kjo do ta ndihmonte gjithashtu Armeninë të normalizonte marrëdhëniet me fqinjët e saj.


Video