ANALIZA: Ngushtica e Hormuzit dhe energjia bërthamore, pse dështuan bisedimet SHBA-Iran në Pakistan

12 Prill 2026, 15:31Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
JD Vance ne Pakistan

Bisedimet mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, të zhvilluara në Islamabad të Pakistanit, kanë ngecur sërish në një pikë kyçe, kontrollin mbi Ngushticën e Hormuzit. Siç ishte parashikuar, ky korridor strategjik detar mbetet nyja kryesore e përplasjes mes palëve, duke reflektuar tensione më të gjera mbi balancat e fuqisë në rajonin e Gjirit.

Delegacioni iranian vijon të kërkojë kontroll më të madh mbi zonën, përfshirë vendosjen e tarifave për kalimin e anijeve. Teherani ka refuzuar gjithashtu idenë e një administrimi të përbashkët të ngushticës, e cila do t’u jepte më shumë hapësirë aleatëve të SHBA-ve në rajon.

Çështja nuk është vetëm teknike apo ekonomike, por edhe simbolike. Një rol më i madh për Iranin në këtë arterie jetike të tregtisë globale do të nënkuptonte për Uashingtonin, pranimin e një ekuilibri të ri fuqie, një skenar që aleatët rajonalë të SHBA-ve e konsiderojnë të papranueshëm.

Kërkesat e Iranit

Në tryezën e negociatave, pala iraniane ka paraqitur një listë të qartë kërkesash.

Ato përfshijnë zhbllokimin e aseteve të ngrira jashtë vendit, ndalimin e sulmeve ndaj aleatëve të saj në rajon, si dhe garanci për moskryerjen e operacioneve të reja ushtarake në territorin iranian.

Po ashtu, Teherani kërkon heqjen e sanksioneve primare dhe sekondare, të cilat kanë rënduar ekonominë e vendit dhe kanë ndikuar drejtpërdrejt në jetën e qytetarëve. Për autoritetet iraniane, fundi i këtyre masave është kusht thelbësor për çdo marrëveshje paqeje, së bashku me garanci sigurie që shmangin rrezikun e një përshkallëzimi të ri.

Qëndrimi amerikan

Nga ana tjetër, Shtetet e Bashkuara mbeten të palëkundura në disa kërkesa kyçe.

Ato kërkojnë uljen e nivelit të pasurimit të uraniumit nga Irani, edhe pse kjo çështje duket se ka humbur disi prioritetin fillestar.

Megjithatë, përplasja më e fortë lidhet me të drejtën e Iranit për të vazhduar pasurimin e uraniumit për qëllime civile, një kërkesë që bie ndesh me qëndrimin amerikan dhe me rezolutat e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike, të cilat Teherani kërkon t’i anulojë.

Në lidhje me Ngushticën e Hormuzit, Uashingtoni këmbëngul për një kalim të lirë dhe të sigurt për anijet, pa tarifa shtesë. Administrata amerikane propozon që ngushtica të funksionojë si një korridor i hapur dhe i monitoruar në mënyrë të përbashkët nga palët.


Video