Zhduken rreth 100 mijë njerëz në vit! Çfarë është Johatsu, fenomeni japonez i njerëzve që zhduken vullnetarisht pa asnjë gjurmë

23 August 2025, 13:06Fokus SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Zhduken rreth 100 mijë njerëz në vit! Çfarë
Johatsu

Në Japoni, ka agjenci për ata që duan të "avullojnë" nga jeta e tyre. Ato kujdesen për gjithçka: nga zhvendosjet në zona të largëta, punët e reja, dokumentet e reja dhe madje edhe një fytyrë të re me kirurgji kozmetike

Kush nuk ka ndjerë njëherë dëshirën për t’u “zhdukur pa asnjë gjurmë”?, shkruan ”La Stampa” duke nxjerrë në pah probleme të ndryshme  që miliona njerëz i përjetojnë, qofshin ato ekonomike apo sociale.

Një ditë e keqe, probleme që grumbullohen, ankthe që brejnë stomakun: mendimi për t’u arratisur nga gjithçka dhe nga të gjithë, qoftë edhe për një moment, është pothuajse universal.

Zakonisht, kriza kufizohet në një psherëtimë “mjaft, po heq dorë nga gjithçka”, e shqiptuar në një moment dëshpërimi, përpara se të kthehet në rutinën e zakonshme. Por në Japoni, ky impuls nuk është vetëm një tekë kalimtare.

Arti japonez i zhdukjes

Në Japoni, dëshira për t’u zhdukur ka një emër specifik: ”johatsu” që fjalë për fjalë do të thotë “avullim”.

Këta janë njerëz që zgjedhin vullnetarisht të zhduken pa lënë gjurmë, duke braktisur shtëpinë, punën, familjen dhe miqtë, pa shpjegime ose paralajmërime.

Arsyet janë të ndryshme dhe shpesh të dhimbshme: probleme serioze financiare, dështime personale ose profesionale, skandale, episode të dhunës në familje ose thjesht pesha e padurueshme e pritjeve shoqërore.

Është teorizuar se kultura e ashpër e punës në Japoni, në kombinim me mungesën e mbështetjes familjare dhe komunitare, ka kontribuar në përhapjen e johatsu.

Për më tepër, lënia e një kompanie shihet si e turpshme në kulturën japoneze. Vetëvrasja, puna deri në vdekje (karoshi) dhe të bërit johatsu janë rrjedhimisht rezultate të mundshme.

Gjithashtu mund ta kursejë familjen nga kostot e larta që mund të shoqërohen me vetëvrasjen përshembull borxhet, tarifat e pastrimit dhe tarifat e ndryshme ekonomike.

Ky fenomen është shqetësues për Tokën e Diellit pasi fenomeni po shënon rritje, sidomos mes të rinjve.

"Agjencitë e zhdukjeve"

Megjithatë, avullimi nuk është i lehtë. Kjo është arsyeja pse në Japoni ka kompani të specializuara në ndihmën të atyre që duan të zhduken: ato quhen yonige-ya, nga folja yonige, "të ikësh natën". Këto janë shërbime plotësisht ligjore, që ofrojnë zhvendosje të shpejta gjatë natës, akomodim në zona të largëta dhe ndihmë në gjetjen e vendeve të reja të punës. Disa agjenci, në raste ekstreme, madje ofrojnë dokumente të rreme dhe akses në kirurgji kozmetike për të ndryshuar plotësisht fytyrën dhe identitetin e dikujt. Në faqet e tyre të internetit, ata reklamojnë paketa dhe lista çmimesh sikur të ishin kompani të zakonshme zhvendosjeje. Dhe çmimet janë marramendëse.

Ku të zhdukesh

Ata që vendosin të "avullohen", shpesh preferojnë zonat më të largëta të vendit, siç janë shpatet e malit Fuji. Por largimi nga kryeqyteti nuk është i detyrueshëm. Në Tokio, ka lagje që, për shkak të historisë dhe strukturës së tyre shoqërore, janë të përshtatshme për t'u bërë strehë për "të avulluarit". Një nga këto është San'ya, një zonë periferike që për shekuj me radhë ishte shtëpia e shtresave  më të margjinalizuara, siç janë ato të përfshira në profesione të konsideruara të papastra, si kasapët ose përpunimi i lëkurës.

Sot, lagjja San'ya ka ndryshuar emrin e saj - Higashi-Asakusa ose Nihonzutsumi - por ruan një aureolë izolimi. Hyrja simbolike shënohet nga Namidabashi, "ura e lotëve", e quajtur kështu sepse dikur ishte vendi i fundit ku të dënuarit me vdekje mund t'u thoshin lamtumirë familjeve të tyre para ekzekutimit.

Pse është kaq e lehtë të zhdukesh

Ligjet e rrepta të privatësisë e bëjnë sistemin edhe më të padepërtueshëm: në Japoni, nëse një person nuk regjistrohet në komunën e tij të re të banimit, autoritetet nuk mund ta zbulojnë se ku ndodhet. Nuk ka raportime, nuk ka hetime automatike. Si pasojë, ata që zgjedhin të zhduken mund ta bëjnë këtë. Të paktën derisa të vendosin të rishfaqen.

Në të njëjtën kohë, ekziston një treg tjetër që lulëzon: ai i hetuesve privatë të specializuar në gjetjen e personave të zhdukur. Një binar i dyfishtë: ata që ndihmojnë në zhdukje dhe ata që paguhen për të sjellë të zhdukurit në dritë. Një shembull i kësaj është filmi i vitit 1967 "Një burrë zhduket". Filmi i drejtuar nga regjisori japonez Imamura Shohei, përpiqet të rindërtojë jetën e kaluar të Oshimës, një burrë që u zhduk në ajër.

Sa njerëz "të avulluar" ka?

Është e pamundur të merren shifra të sakta, por vlerësimet nga Policia Kombëtare Japoneze sugjerojnë se rreth 80,000 njerëz zhduken çdo vit. Shoqata e Mbështetjes për Kërkimin e Personave të Zhdukur në Japoni beson se shifra e vërtetë është më e lartë: të paktën 100,000 individë. Nga këta, shumë gjenden, por mijëra nuk kthehen kurrë në jetën e tyre të mëparshme. Në disa raste ekstreme, zhdukja përfundon me vetëvrasje: një mënyrë tragjike për të shmangur çnderimin dhe për të lehtësuar familjen nga barra financiare e funeralit. Megjithatë, për të tjerët, johatsu përfaqëson një mundësi të re, një rilindje. Një arratisje nga një botë që nuk lë alternativa. Megjithatë, për agjencitë yonige-ya, është një biznes shumëmilionësh./VoxNews


Video