METAMORPHOSIS / “Help me in this evil hour, O Giant”: The Tall One becomes religious, prays to his portrait on the wall!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Treaty with sanctions for countries joining the EU: New conditions for Montenegro from Brussels (but Albania is also affected)

2026-11-11 15:37:00Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Treaty with sanctions for countries joining the EU: New conditions for

The European Union is preparing a new enlargement model, where countries that will join may not enjoy the same institutional guarantees as the states that are currently part of the Union.

The European Commission has proposed inserting special clauses in future accession treaties that would give Brussels the ability to intervene even after a country has joined the EU. In the most serious cases, the measures could go as far as temporarily suspending voting rights.

The proposal is directly related to Montenegro, which is nearing the end of negotiations, but is also important for Albania, which is developing its accession process.

Essentially, the EU is trying to ensure that new countries do not use its decision-making mechanisms to block common policies. But it seeks to do this by imposing additional conditions on states that are not yet at the decision-making table.

Montenegro negotiates membership, Brussels sets conditions

Montenegro began negotiations with the European Union in 2012. On November 6, 2026, Podgorica and Brussels provisionally closed two more chapters, bringing the number of closed chapters to 23 out of a total of 33.

The European Commission considers it possible to conclude negotiations within 2026, if Montenegro fulfills the remaining obligations.

But as Podgorica nears the end of the process, current EU states are discussing imposing new conditions, which Montenegro will not have the opportunity to negotiate separately.

The Montenegrin government is not expected to present a specific negotiating position on these clauses. Their content will be determined by the current member states and then included in the accession treaty.

This means that Montenegro, after more than 14 years of negotiations, could face an agreement that places additional restrictions on it even after it becomes a member.

Montenegrin Minister for European Affairs, Maida Gorcevic, has rejected the prospect of her country being treated as a second-tier member, although she acknowledges the need for institutional guarantees. And here the political problem begins. The EU is asking Montenegro to accept a mechanism that does not apply in the same way to states that are already members.

Albania could face the same formula

Albania is not yet at the Montenegro stage, but the European Commission's proposal has direct importance for Tirana as well.

Qeveria e Edi Ramës e ka vendosur anëtarësimin në BE në qendër të programit të saj politik, ndërsa procesi i negociatave kërkon përafrimin e legjislacionit shqiptar me standardet evropiane dhe zbatimin e reformave në drejtësi, administratë dhe ekonomi.

Megjithatë, përmbushja e kritereve teknike mund të mos mjaftojë për të garantuar një anëtarësim pa kushte shtesë. Nëse shtetet anëtare miratojnë formulën e propozuar nga Komisioni, Shqipëria mund të detyrohet të pranojë në traktatin e saj të anëtarësimit klauzola që lejojnë vendosjen e sanksioneve deri në 15 vite pas hyrjes në BE.

Kjo nuk do të thotë se Shqipëria do ta humbasë automatikisht të drejtën e votës apo se do të anëtarësohet pa të. Propozimi parashikon ndërhyrje vetëm në raste të caktuara të shkeljeve serioze. Por krijon një mekanizëm të veçantë kontrolli për anëtarët e rinj, që nuk është pjesë e kushteve të zakonshme të anëtarësimit të shteteve aktuale.

Për Edi Ramën, i cili e ka lidhur një pjesë të rëndësishme të legjitimitetit politik të qeverisjes së tij me integrimin evropian, një formulë e tillë mund të hapë një debat që deri tani nuk ka qenë pjesë e diskutimit publik në Shqipëri.

Çfarë statusi do të ketë realisht vendi pas anëtarësimit dhe cilat të drejta do të mund të kufizohen në bazë të traktatit të tij? Kjo është një çështje për të cilën qeveria shqiptare duhet të ketë një pozicion të qartë negociues, përpara se shtetet anëtare të përcaktojnë kushtet përfundimtare.

Frika nga një tjetër Viktor Orban

Arsyeja kryesore e propozimit nuk lidhet me sjelljen e Malit të Zi apo të Shqipërisë, por me përvojën që BE ka pasur me Hungarinë e Viktor Orban.

Qeveria hungareze ka përdorur të drejtën e vetos për të bllokuar ose vonuar vendime evropiane, veçanërisht në çështjet që lidhen me Ukrainën.

Kjo ka nxjerrë në pah një dobësi të sistemit evropian. Një shtet që bëhet anëtar fiton të drejta institucionale, të cilat mund t’i përdorë edhe kundër politikave që mbështesin shumica e partnerëve të tij.

Komisionerja për Zgjerimin, Marta Kos, ka paralajmëruar se BE nuk dëshiron të pranojë “kuaj të rinj të Trojës” brenda strukturave të saj.

Por problemi është se Hungaria është tashmë anëtare e BE-së dhe mekanizmat ekzistues nuk kanë arritur të shmangin përplasjet me Budapestin.

Neni 7 i Traktatit të Bashkimit Evropian parashikon mundësinë e pezullimit të disa të drejtave të një shteti anëtar në rast shkeljesh serioze të vlerave evropiane. Megjithatë, procedurat dhe shumicat e kërkuara e bëjnë zbatimin e tij politikisht të vështirë.

Në vend që të ndryshojë fillimisht rregullat për të gjithë anëtarët, Brukseli po shqyrton një rrugë tjetër: të vendosë garanci më të forta në traktatet e vendeve që ende nuk janë anëtarësuar.

Pra, përvoja me Orban po përdoret si argument për të vendosur kushte të reja ndaj Podgoricës dhe potencialisht ndaj Tiranës.

Sanksione për 15 vite dhe përplasje brenda BE-së

The proposal that the European Commission presented in October provides for an institutional clause that can be activated for a period of up to 15 years after accession.

The measures will be linked to serious violations of European values ​​or the principle of sincere cooperation between member states. One of the most controversial points is the way sanctions are adopted.

Under the proposed formula, measures would be deemed adopted if the EU Council does not reject them by a qualified majority within a set deadline. This procedure would make it more difficult to block sanctions and strengthen the role of the Commission.

France, Germany and the Netherlands support stronger guarantees, while Italy, Spain and Austria have expressed reservations about the risk of creating different categories of members. The Commission argues that the measures will be temporary, subject to judicial control and regularly reviewed.

However, the legal distinction remains. A new member may face special punitive mechanisms that current states do not have in their accession treaties in the same form.

EU enlargement and the conditions that Tirana must negotiate

The proposal has not yet taken the form of a final decision. European governments are discussing the content of the clauses, the method of activation and the guarantees that the new states will have.

Another issue is the political obligation for new members not to use bilateral disputes to hinder future enlargements. This is related to the experience of North Macedonia, whose process was affected by disputes with Bulgaria.

For Albania, the debate has two sides. On the one hand, the country wants to conclude negotiations and secure membership. On the other hand, it needs to know whether the treaty it will sign will guarantee the same institutional rights as its current partners.

Montenegro is serving as the first case where the EU could implement this new model. If the clauses are included in the Podgorica treaty, they could serve as a precedent for Albania as well.

Therefore, the issue is not only how quickly Albania will join, but also under what conditions.

Edi Rama may present the conclusion of the negotiations as an achievement of his government. But the content of the accession treaty will be determined by agreements with EU countries, not political declarations in Tirana.

And if Brussels decides that future members will accept special restrictions for 15 years, the Albanian government will have to explain publicly what it has negotiated, what it has accepted, and what guarantees it has provided for Albania's rights within the European Union.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×