Collective survival: How Albanian journalists cope with the stress and challenges of the profession

2025-08-25 10:24:18Fokus SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Collective survival: How Albanian journalists cope with the stress and
Albanian journalists protesting in front of the prime minister's office, July 2022. Photo: BIRN.

Journalism can be an extremely stressful profession, and this is not new news. However, the growing challenges of the media industry in Albania are increasingly exposing journalists to a long-term state of work-related stress.

This is not only a consequence of the crises or traumatic events that journalists report on, but also due to the daily stress associated with pressure from powerful actors, lack of job security, long hours, and difficulties in accessing information independently and impartially.

Freedom of expression, a fundamental pillar of democratic governance, remains fragile in Albania. Despite constitutional guarantees of press freedom, journalists face a combination of political, economic, and legal pressures in reality, which severely limit their independence and hinder their ability to perform their important oversight role.

To understand the complex dynamics of press freedom in Albania, it is important to have an overview of the structural factors that influence the professional identity of journalists. Reports by international organizations reveal a grim reality: journalists in Albania are increasingly subject to physical attacks, verbal harassment, smear campaigns, and intimidation lawsuits.

Alarmingly, many of these incidents remain uninvestigated, consolidating a culture of impunity. Furthermore, the World Press Freedom Index ranks Albania 99th out of 180 countries, highlighting a media environment heavily affected by conflicts of interest, weak legal protections, and a lack of regulatory practices.

To analyze the perceived factors of stress at work, I interviewed 14 career journalists and editors in Albania for the purposes of this study. Through thematic analysis, four main themes were identified: types of stressors at work, coping mechanisms, resilience and adaptation, and the impact of stress on professional identity. [To read the full study, click here].

The data show that journalists exhibit characteristics of a community of practice and adopt collective responses to professional stress or challenges that stem from a shared professional identity.

They face challenges or risks collectively, using shared knowledge, reflection and emotional solidarity. This “emergency structure” enables adaptation and a kind of flexibility, ensuring their survival and relevance in a challenging profession.

(Un)expected risks

Gazetarët e intervistuar theksuan se ata përballen shpesh me rreziqe apo sfida për shkak të punës së tyre, dhe që në shumicën e rasteve, janë të parashikuara. Për shkak të përvojës së tyre si gazetarë, ata i konsiderojnë këto rreziqe si pjesë të punës së përditshme.

Ata theksuan se stresi dhe rreziqet janë të qenësishme në profesionin e tyre, duke i konsideruar këto sfida si një pjesë normale e identitetit të tyre profesional.

Të anketuarit identifikuan tre burime kryesore të presionit: ndërhyrje politike (kanosje dhe ndërhyrje direkt ndaj pronarëve të medias), presion ekonomik (frikë nga humbja e punës, rreziqe ndaj organizatës së tyre të lajmeve, humbje e reklamës) dhe kërcënime kriminale (kërcënim fizik ose kanosje nga grupet kriminale).

Gazetarët raportuan se ishin përballur me ndërhyrje politike, duke përfshirë intimidimin nga figurat politike dhe presionin nga pronarët e mediave. Ky lloj stresi karakterizohej nga ndikime të jashtme që kërcënojnë pavarësinë e tyre gazetareske.

“Nëse do të shkruash për politikanë apo zyrtarë publikë për çështje si deklarata të pavërteta apo premtime të pambajtura, abuzime me fonde publike, gjithçka bëhet me sensitive. Këto janë historitë që nxisin kërcënimet apo të bëjnë të ndihesh në rrezik,” më tha një redaktor gjatë intervistës.

“U ndjeva e shokuar kur u përballa herën e parë me një fushatë kërcënimi e shpifjeje ndaj meje. Mendova: çfarë po ndodh? Pse po ndodh? U ndjeva e demoralizuar. Ti mendon se po bën punën tënde, duke kontribuar nisur nga interesi publik, por hakmarrja është personale dhe drejtohet pikërisht tek ti,” pohoi një gazetare pas një fushate të gjatë shpifëse kundër saj.

Presionet ekonomike përfshijnë pasigurinë në punë dhe paqëndrueshmërinë financiare për shkak të rënies së të ardhurave nga reklamat – si situata të përmendura më shpesh. Gazetarët shprehën shqetësime për qëndrueshmërinë e karrierës së tyre në një mjedsi të pasigurt mediatik.

“Të jem i sinqertë, kam përjetuar kërcënime fizike, kërcënime fizike personale ndaj presionit politik nga disa politikanë dhe presione financiare apo kërcënime nga kompani që financonin reklamat në median ku punoja. Pra ka pasur një ‘mozaik’ të tyre gjatë karrierës sime,” theksoi një tjetër gazetar.

Shumë gazetarë përshkruan gjithashtu se janë përballur me kërcënime të drejtpërdrejta nga organizatat kriminale, të cilat kanë krijuar një atmosferë presioni dhe frikësimi. Këto kërcënime jo vetëm që rrezikojnë sigurinë e tyre, por edhe ndikojnë në praktikat e tyre të raportimit.

Mbështetje “emergjence”

Mikrofona te lidhur tek kangjellat e Prokurorise se Pergjithshme, gjate nje proteste te organizuar nga Komunitetit i Gazetareve kunder dhunes se ushtruar ndaj gazetarit Renaldo Salianji. Foto: LSA
Gazetarët në Shqipëri organizohen joformalisht, por në mënyrë efektive përmes normave, vlerave dhe platformave të përbashkëta të komunikimit. Kjo strukturë emergjente mundëson bashkëpunimin dhe mbështetjen e ndërsjellë, veçanërisht gjatë krizave, ngjarjeve traumatike ose kur përballen me stresin profesional.

Kjo strukturë e përbashkët i lejon gazetarët të perceptojnë stresin jo si një dështim individual, por si një përvojë kolektive, duke përforcuar solidaritetin dhe qëndrueshmërinë. Të dhënat nga intervistat tregojnë se gazetarët e shohin stresin dhe rreziqet si të qenësishme të profesionit të tyre, një vlerësim i formësuar nga komuniteti i tyre i praktikës. Ky perceptim redukton risinë e stresit, duke e konceptuar atë si një sfidë të menaxhueshme dhe jo si një kërcënim dërrmues.

Të intervistuarit vunë në dukje se mbështetja emocionale nga kolegët dhe familja luan një rol vendimtar në menaxhimin e stresit apo të sfidave të punës. Ata thanë se gjithashtu se angazhohen për të mbështetur kolegët duke ndarë burimet dhe strategjitë për të adresuar rreziqet në vendin e punës. Si një komunitet që praktikon të njëjtin profesion, edhe pse me një organizim joformal, gazetarët kanë përdorur rrjetet e tyre për të ndarë përvojat, zgjidhje praktike apo informacion mbi situata ligjore apo kërcënimet që mund të jenë të dobishme për kolegët e tyre në rastet e rreziqeve, frikësimit dhe stresit në lidhje me punën e tyre. Por, në shumë raste ata përmendën se nuk ka një organizim të mirëfilltë të komunitetit dhe ndonjë strukturë mbështetëse të tij.

“Duhet ta ngremë këtë shqetësim edhe për gazetarët e tjerë që punojnë në vend, si një përpjekje për të krijuar këtë rreth organizatash të huaja dhe të brendshme. Gazetarët ndihen te braktisur kur janë nën presion apo të kërcënuar nga aktorë të ndryshëm të shoqërisë. Për mua,  është shumë e rëndësishme që unë të kem mbështetjen e kolegëve të mi,” tha njëri prej të intervistuarve.

Ndikimi në identitetin profesional

Por jo në çdo rast, stresi është i keq. Disa prej të intervistuarve pohuan se, në disa raste, presioni apo stresi i krijuar gjatë punës rrit kreativitetin ose i bën ata të angazhohen edhe më shumë në profesion. Ata artikuluan një ndjenjë të përmbushjes profesionale që tejkalonte aspektet negative të stresit të tyre të lidhur me punën.

Në raste të tjera të përmendura prej tyre, duket se normalizimi i stresit konsiderohet si pjesë e profesionit të gazetarit dhe kontribuon në një kuptim kolektiv se elasticiteti është thelbësor për mbijetesën në një mjedis sfidues. Kur bëhet fjalë për reagimin ndaj këtyre kërcënimeve dhe rreziqeve, gazetarët theksuan se edhe pse stresi ka ndikuar personalisht, nuk ishte arsye për të lënë punën.

"This job, the job of journalists, is not for everyone. The journalist must be aware of the risks and pressure he will face during his work, but he must stand up to censorship and not make any compromises," said one of the respondents.

Journalists emphasized the importance of informal networks and collective coping strategies. Their shared identity as journalists fosters a sense of solidarity, allowing them to navigate stress collectively rather than as isolated individuals.

According to some of the journalists, empathy and solidarity in times of crisis have always been a good way to cope with work-related stress and the risks that come with it. Journalists describe a culture of flexibility within their community, where experiences of stress and risk are normalized. On the positive side, this allows them to see challenges as opportunities for professional growth and development.

More experienced journalists reported feeling better prepared to cope with stress, having developed effective strategies through previously experienced situations.

"I would say that the threats have had a significant impact on me, it is not easy to face such situations and deal with them in the most mature and cool-headed way; but I can say that I am used to managing them," one of them concluded. reporter.al


Video