Ngritja ose valëvitja e një flamuri të bardhë është një nga gjestet më të njohura në historinë e luftërave. Prej shekujsh, ai përdoret për të sinjalizuar dorëzimin, kërkesën për armëpushim ose gatishmërinë për të nisur negociatat me kundërshtarin.
Por përse u zgjodh pikërisht ngjyra e bardhë? Origjina e këtij zakoni mbetet pjesërisht e paqartë. Disa shpjegime e lidhin me qytetërimet e lashta të Asirisë dhe Persisë, ndërsa dëshmi më të qarta historike gjenden në Kinën e lashtë dhe në Perandorinë Romake.
Përdorimi i flamurit të bardhë përmendet gjatë dinastisë kineze Han. Ndërkohë, historiani romak Taciti përshkruan përdorimin e pëlhurave të bardha gjatë një konflikti civil në vitin 69 Pas Krishtit. Më parë, ushtarët romakë e sinjalizonin dorëzimin edhe duke ngritur mburojat mbi kokë.
Pse pikërisht ngjyra e bardhë?
Shpjegimi lidhet kryesisht me dy arsye praktike. Së pari, e bardha dallohet lehtësisht në shumë mjedise natyrore. Në mes të kaosit të betejës, një pëlhurë e bardhë e ngritur mbi një shkop mund të identifikohej nga larg, duke u dhënë kundërshtarëve një sinjal të qartë se mbajtësi i saj kërkonte të komunikonte dhe jo të sulmonte.
Së dyti, pëlhurat e bardha ose të pangjyrosura ishin më të lira dhe më të përhapura se materialet me ngjyra. Ushtarët mund të përdornin një këmishë, një copë veshjeje apo çfarëdo materiali të disponueshëm për të improvizuar menjëherë një flamur.
Me kalimin e kohës, ky gjest u përhap dhe fitoi një kuptim gjithnjë e më të qëndrueshëm në marrëdhëniet ndërmjet ushtrive.
Nga tradita në të drejtën ndërkombëtare
Përdorimi i flamurit të bardhë u njoh zyrtarisht në Konventat e Hagës të viteve 1899 dhe 1907. Neni 32 i rregullores së vitit 1907, përcakton se një përfaqësues i autorizuar për të negociuar me palën kundërshtare, i cili paraqitet duke mbajtur flamurin e bardhë, gëzon mbrojtje të veçantë.
Kjo mbrojtje shtrihet edhe tek personat që e shoqërojnë në misionin e tij. Megjithatë, ngritja e flamurit të bardhë nuk nënkupton automatikisht dorëzim përfundimtar. Ai mund të shprehë edhe kërkesën për negociata ose ndërprerje të përkohshme të luftimeve.
Kështu, një copë e thjeshtë pëlhure, e zgjedhur fillimisht për arsye praktike, është shndërruar në një simbol ndërkombëtar që mund të hapë rrugën drejt përfundimit të një përplasjeje të armatosur.