ËNDRRA / Kryeministri jep dorëheqjen dhe zgjohet poshtë urës pariziene!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Shkencëtarët arrijnë të kuptojnë se si balenat këndojnë në thellësi të oqeaneve

22 February 2024, 18:49Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Shkencëtarët arrijnë të kuptojnë se si balenat

Shkencëtarët kanë arritur të kuptojnë se si disa nga balenat më të mëdha në oqean prodhojnë këngët e tyre komplekse.

Balenat kanë evoluar një "kuti zëri" të specializuar që u mundëson atyre të këndojnë nën ujë.

Studimi, i publikuar në revistën Nature, ka zbuluar gjithashtu pse zhurma që njerëzimi bën në oqean është kaq shkatërruese për këta gjigantë oqeanikë.

Kënga e balenave është e kufizuar në një frekuencë të ngushtë që mbivendoset me zhurmën e prodhuar nga anijet.

“Tingulli është absolutisht vendimtar për mbijetesën e tyre, sepse është mënyra e vetme që ata mund të gjejnë njëri-tjetrin për t'u çiftuar në oqean”, shpjegoi Prof Coen Elemans, nga Universiteti i Danimarkës Jugore, i cili drejtoi studimin.

"[Këto janë disa] nga kafshët më enigmatike që kanë jetuar ndonjëherë në planet”, tha ai për BBC News. “Ato janë ndër kafshët më të mëdha, janë të zgjuara dhe shumë sociale”.

Balenat “Baleen” janë një grup prej 14 llojesh, duke përfshirë balenën blu, gunga, minke dhe balenën gri. Në vend të dhëmbëve, ato kanë pjata të asaj që quhet “baleen”, përmes të cilave ato filtrojnë ushqimin në det.

Pikërisht se si ata prodhojnë këngë komplekse, shpesh të frikshme, ka qenë një mister deri më tani.

Ai dhe kolegët e tij kryen eksperimente duke përdorur laringje, ose "kuti zanore", që ishin hequr me kujdes nga tre kufomat e balenave të bllokuara - një minke dhe një balenë sei. Më pas ata pompuan ajrin nëpër strukturat masive për të prodhuar tingullin.

Tek njerëzit, zërat tanë vijnë nga dridhjet kur ajri kalon mbi struktura të quajtura palosje vokale në fyt. Balenat, në vend të kësaj, kanë një strukturë të madhe në formë U-je me një jastëk yndyre në majë të laringut.

Kjo anatomi vokale i lejon kafshët të këndojnë duke ricikluar ajrin dhe parandalon thithjen e ujit.

Studiuesit prodhuan modele kompjuterike të tingujve dhe treguan se kënga e balenës është e kufizuar në një frekuencë të ngushtë e cila mbivendoset me zhurmën e prodhuar nga anijet e transportit.

"Ato nuk mund të zgjedhin thjesht që, për shembull, të këndojnë më lart për të shmangur zhurmën që bëjmë në oqean”, shpjegoi Prof Elemans.

Studimi i tij tregoi se si zhurma jonë e oqeanit mund të parandalonte balenat të komunikonin në distanca të gjata. Kjo njohuri mund të jetë jetike për ruajtjen e balenave blu dhe gjigantëve të tjerë të rrezikuar të detit.

Ky zbulim gjithashtu ofron një pasqyrë të pyetjeve që studiuesit kanë bërë për dekada në lidhje me këto këngë të frikshme, të cilat disa marinarë i përdornin ua atribuonin fantazmave ose krijesave mitike të detit.


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×