Financial Times: “SHBA-të po bëhen si Italia”. Dhe ky nuk është një kompliment

5 October 2026, 23:20Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Financial Times: “SHBA-të po bëhen si Italia”. Dhe ky nuk

Shtetet e Bashkuara po humbasin disa nga veçoritë që për dekada i kanë bërë të dallueshme nga vendet e tjera perëndimore dhe po shfaqin gjithnjë e më shumë ngjashmëri me Italinë, shkruan analistja Rana Foroohar në Financial Times.

Sipas saj, kjo prirje lidhet kryesisht me tre faktorë: dobësimin e përpjekjeve kundër korrupsionit, forcimin e populizmit politik dhe një treg pune ku punonjësit më të vjetër ruajnë vendet më të mira, ndërsa të rinjtë hasin vështirësi për të hyrë në treg.

Foroohar i referohet indeksit më të fundit të “Transparency International”, ku SHBA mori 64 pikë nga 100 për korrupsionin, rezultati më i dobët i saj deri tani. Italia mori 53 pikë.

Sipas raportit, të dyja vendet janë kritikuar për dobësimin e masave kundër korrupsionit.

Autorja argumenton gjithashtu se dobësimi demokratik është një tjetër pikë e përbashkët. Një raport i V-Dem për vitin 2026 i renditi SHBA-të dhe Italinë ndër vendet perëndimore që kanë përjetuar regresin më të madh demokratik vitet e fundit.

Një tjetër shqetësim lidhet me tregun e punës. Në SHBA, papunësia për grupmoshën 20–24 vjeç ishte 7.1%, krahasuar me 3.6% për moshat 25–54 vjeç dhe 3% për mbi 55-vjeçarët.

Në Itali papunësia e të rinjve është rreth 20%, por edhe atje hendeku mes të rinjve dhe punonjësve më të mëdhenj në moshë është i theksuar.

Foroohar e lidh këtë situatë edhe me origjinën sociale dhe familjare.

Sipas saj, vendi dhe familja ku lind një person kanë ndikim gjithnjë e më të madh në mundësitë e tij ekonomike, duke e afruar SHBA-të me problemet e mobilitetit social që prej kohësh karakterizojnë Evropën.

Inteligjenca artificiale mund ta përforcojë këtë hendek.

Një analizë e Census Bureau, e cituar nga autorja, vlerëson se të diplomuarit në sektorët më të ekspozuar ndaj AI mund të kenë një ulje prej rreth 5 pikë përqindjeje në mundësinë për të gjetur punën e parë dhe të ardhura 13% më të ulëta krahasuar me ata në sektorë më pak të ekspozuar.

Sipas analizës së “Financial Times”, këto zhvillime mund të ushqejnë më tej pakënaqësinë e të rinjve dhe populizmin politik.

Një cikël i tillë, argumenton Foroohar, mund të ngadalësojë rritjen ekonomike dhe të thellojë ndarjet mes brezave dhe grupeve politike në SHBA.


Video