ËNDRRA / Kryeministri jep dorëheqjen dhe zgjohet poshtë urës pariziene!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

Çfarë do të thotë që Rusia njeh pavarësinë e Donetskut dhe Luhanskut

22 February 2022, 09:00Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

Çfarë do të thotë që Rusia njeh pavarësinë

Donetsk dhe Luhansk, dy qytete në rajonin Donbas të Ukrainës lindore, territori i të cilëve është pushtuar nga separatistët pro-rusë që nga viti 2014, po përjetojnë momente pasigurie.

Prej tetë vjetësh kanë qene fushëbeteja e një lufte që ka lënë, sipas vlerësimeve, më shumë se 14,000 të vdekur dhe tani janë skena e mundshme e asaj që ekspertët dhe politikanët perëndimorë frikësohen se mund të jetë "përplasja me e madhe e armatosur në Evropë që nga viti 1945".

Dhe pikërisht këtë të hënë, presidenti rus Vladimir Putin vendosi të njohë dy territoret ukrainase si "republika të pavarura" , gjë që shërbeu si një hap paraprak për dërgimin e trupave ruse në një "mision paqësimi" në rajone.

Teknikisht, ushtria ruse tani ka dritën jeshile për të hyrë në një zonë të diskutueshme që komuniteti ndërkombëtar e njeh si pjesë të Ukrainës.

Dhe Kievi, nga ana e tij, do të përballet me dilemën se si t'i përgjigjet avancimit të trupave nga vendi fqinj, përballë asaj që, ai e konsideron si pjesë të territorit të tij.

Ukraina "nuk ka frikë nga asgjë dhe askush", tha presidenti Volodymyr Zelensky të hënën, kur kërkoi "mbështetje të qartë" nga aleatët e tij perëndimorë përballë avancimit të Moskës.

Presidenti ukrainas akuzoi Rusinë për shkelje të qëllimshme të sovranitetit të vendit të tij.

Që nga viti 2019, Kremlini ka lëshuar një numër të madh pasaportash për njerëzit që jetojnë në Donetsk dhe Luhansk dhe ekspertët kanë theksuar se tani duke u njohur si të pavarura, Rusia mund të dërgojë trupa në Ukrainën lindore me pretekstin e mbrojtjes së qytetarëve të saj.

Fuqitë perëndimore kanë frikë se njohja e zonave rebele nga Putini do t'u hapë rrugën trupave ruse për të hyrë zyrtarisht në Ukrainën lindore.

Sipas korrespondentit diplomatik të BBC-së, James Landale, njohja është një moment kritik për krizën në Ukrainë, e rrethuar prej javësh nga rreth 150,000 ushtarë rusë dhe artileri të rëndë.

"Njohja e Donetskut dhe Luhanskut i jep fund Marrëveshjes së Minskut. Ajo u hap rrugë forcave që të hyjnë në Donbas", tha Landale.

Marrëveshja e Minskut midis Ukrainës dhe Rusisë përshkruante një plan se si t'i jepet fund konfliktit midis forcave separatiste të mbështetura nga Ukraina dhe Rusia në Donbas.

Megjithatë, trupat ruse dhe separatiste në praktikë kontrollojnë vetëm një të tretën e rajoneve të vendosura në zonë, kështu që nuk dihet nëse njohja do të nënkuptojë se Rusia do të konsiderojë gjithashtu territorin e kontrolluar tani nga Ukraina si pjesë e tyre.

Çfarë do të thotë që Rusia njeh pavarësinë

Qytetet e vizituara nga turizmi ndërkombëtar (dhe madje disa si Donetsk, skena e kampionateve evropiane të futbollit) janë bërë që nga viti 2014 dy nga territoret (ushtarakisht) më të padepërtueshme në botë.

Në 2014  separatistët pro-rusë pushtuan këto  rajone dhe shpallën në mënyrë të njëanshme pavarësinë e tyre pas rënies së qeverisë së atëhershme, aleate e Kremlinit.

Të dy rajonet ndodhen në të ashtuquajturin "rrip i ndryshkut" të Ukrainës, pasi është një zonë e pasur me minerale, kryesisht çelik, dhe të dyja janë dëshmi e së kaluarës sovjetike dhe ndarjeve që la pas.

Ato janë të vendosura në një pellg në kufirin me Rusinë, në bregun verior të Detit të Zi, shtëpia e rezervave të mëdha të qymyrit dhe për shkak të vendndodhjes së tyre gjeografike, ato përbëjnë një rrugë natyrore hyrje për në Krime, gadishullin ukrainas të aneksuar nga Kremlini, në vitin 2014.

Donetsk quhej Stalino, në nder të Stalinit, deri në rënien e Bashkimit Sovjetik dhe aktualisht është qyteti kryesor në rajonin e minierave të Donbasit. Popullsia e tij besohet të jetë 2 milionë.

Ndërsa Luhansk, i quajtur më parë Voroshilovgrad, megjithëse pak më i vogël, është gjithashtu një qytet industrial me një popullsi prej 1.5 milionë banorësh.

Shumica e popullsisë së këtyre dy rajoneve flasin rusisht, pasi, përveç lidhjes kufitare me Rusinë, shumë punëtorë sovjetikë u dërguan që të punojnë  atje gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Fakti që popullsia është rusisht-folëse ka qenë një nga argumentet tradicionale të Kremlinit për të justifikuar mbështetjen e kryengritësve.

Pas konfliktit të vitit 2014, të dy rajonet mbajtën një referendum për t'u ndarë nga Ukraina, i cili u njoh nga Rusia, por jo nga komuniteti ndërkombëtar.

Që atëherë, secili ka pasur presidentin e vet të vetëshpallur, të dy aleatë të qeverisë së Moskës.

Denis Pushilin, i zgjedhur në vitin 2018, është lideri i të ashtuquajturës Republika Popullore e Donetskut, ndërsa Leonid Pasechnik është lideri i rajonit separatist të Luhanskut.

Raportet e inteligjencës perëndimore tregojnë se anëtarët e republikave të vetëshpallura janë kryesisht agjentë të inteligjencës ruse dhe sigurojnë se Kremlini u ofron atyre mbështetje ushtarake, megjithëse Moska e ka hedhur poshtë këtë akuzë.

Çfarë do të thotë që Rusia njeh pavarësinë

Qasja në shtyp dhe në media është e kufizuar në të dy rajonet, sidomos për njerëzit që nuk kanë leje apo pasaporta të veçanta.

Më parë kishte trena që të çonin drejt stacionit qendror të kryeqytetit të Ukrainës, Kievit, por udhëtimi tani mund të bëhet vetëm me një minibus që i duhet pothuajse 27 orë për të përfunduar itinerarin.

Kjo, vetëm nëse keni leje të veçantë, cila mund të merret vetëm përmes Rusisë.

Automjetet kanë targa të veçanta që njihen vetëm nga këto rajone dhe nga Moska.

Vetëm 10 vjet më parë, Donetsku ishte qyteti i Euro 2012.

Me rastin e përgatitjes së turneut, qyteti pati një rimëkëmbje. U ngrit një aeroport i ri, u riparuan rrugët dhe hotelet e shndritshme hapën dyert e tyre.

Gjatë Euro 2012, qyteti ishte i mbushur me tifozë anglezë, francezë, spanjollë dhe portugezë.

Tani, në fillim të vitit 2022, vendasit që kanë folur me BBC kanë raportuar se është pothuajse e pamundur të njihet.

Në të dy qytetet ka rrugë të mbushura me banesa të shkreta, disa të dëmtuara dukshëm nga predhat dhe plumbat.

Qyteti është në shtetrrethim midis orës 23:00 dhe 5:00 të mëngjesit dhe tregohen histori të njerëzve që ndalohen natën vetëm për të dalë për të nxjerrë mbeturinat.

Që nga java e kaluar, autoritetet lokale kanë njoftuar një evakuim masiv drejt Rusisë dhe mijëra njerëz janë zhvendosur me trena dhe autobusë përtej kufirit.

Për shumë njerëz atje, është e qartë se, nëse trupat ruse arrijnë përfundimisht dhe fillon një luftë në shkallë të gjerë, këto qytete që kanë jetuar në “rrëzë të kanionit” që nga viti 2014 do të jenë në mes të plumbat./voxnews.al

 

 

 

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×