DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

From electoral reform to the delay in lifting Balluk's immunity, BIRN: The political will of the majority dictated parliamentary life in 2025

2025-12-30 10:34:19Politikë SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

From electoral reform to the delay in lifting Balluk's immunity, BIRN: The

At the end of the parliamentary session, with the political orientation of the Prime Minister, the Speaker of the Assembly, Niko Peleshi, refused to convene the Mandates Council to decide on the request of the Special Prosecution Office to lift the immunity of Deputy Prime Minister Belinda Balluku, despite the fact that this contradicts the Rules of Procedure of the Assembly and parliamentary practice.

This was the latest act in a year in which parliamentary life has been increasingly dictated by the will of Prime Minister Edi Rama and the strength of his socialist majority, while a series of legal initiatives were voted down unilaterally and opposition parties were further annexed to Parliament.

During 2025, the Albanian Parliament experienced the transition to a new parliamentary legislature due to the May 11 elections, which gave Prime Minister Rama an almost qualified majority of 83 seats. In the autumn session, the socialist majority imposed its power in important decision-making of the Parliament.

The Socialist Party unilaterally approved the change in parliamentary architecture by adding committees, but reducing the opposition's access to them; elected the new People's Advocate without consensus and approved the "Fiscal Peace" without transparency despite criticism from the opposition and international organizations. The power of the cards was also used to approve the controversial law known as the "Mountain Package" or the new law on "Integrated Waste Management".

At the end of the year, there were sparks for parliamentary majority-opposition cooperation with the establishment of two special commissions for Electoral Reform and Territorial Reform, but neither has made any progress on their work agenda.


The SP-PD tango on electoral reform

The year began with a consensus between the majority and the opposition on some technical changes to the Electoral Code just 3 months before the parliamentary elections, but the parties once again missed the chance to make a deep Electoral Reform based on the recommendations of the OSCE-ODIHR. The approved changes increased the ceiling for funding and television advertising for parties during the electoral campaign, as well as some new deadlines related to the Diaspora vote.

According to the changes, political parties will no longer be prevented from spending money on campaigns from other private sources, raising the level of this funding to up to 5 times more than the funds received from the state budget. Previously, the conditionality of this funding was up to 3 times more than the public budget. The threshold for funding from a candidate's personal money was also increased from 1 million to 3 million lek.

Këto ndryshime erdhën vetëm disa muaj pasi PS-PD kishin bashkuar votat për të mbyllur listat e kandidatëve në një formulë që i lejonte kryetarëve të partive të paracaktonin deputetët e ardhshëm në listë të mbyllur dhe ndërkohë kandidatët në pjesën e hapur të listës të luftonin për vota brenda të njëjtin subjekt politik për një mandat deputeti më tepër.

“Paketa e maleve” 

Pasi Kryeministri Edi Rama e prezantoi në publik si “ilaçi” për problemin tridhjetë e kusur vjeçar të mungesës së dokumenteve të pronësisë të banorëve që jetojnë në zonat rurale, qeveria solli në Kuvend nismën “Paketa e Maleve”, një ligj kontravers i ngjashëm me atë të “Investimeve Strategjike” që ka ngjallur shumë kritika dhe kundërshtime që nga miratimi i tij në pranverë të 2025-ës.

Ligji parashikon që bashkitë janë nismëtare të procedurës që do të çojë në kalimin e pronave shtetërore apo private në pronësi të “investitorëve”, duke i kërkuar qeverisë që tokat në territorin e tyre të shpallen “zona zhvillimi”.

Ekspertë të pushtetit vendor dhe juristë e shohin këtë nismë ligjore si mbivendosje me ligjet e tjera që kanë tentuar prej vitesh të zgjidhin problemet e pronësisë dhe si mekanizëm që rrezikon të nxisë konflikte sociale në zonat ku do të aplikohet.

Ndërsa opozita ka akuzuar qeverisë se po ndërmerr një nismë “klienteliste” që tenton t’u marrë pronën qytetarëve për t’ua dhënë atë oligarkëve.

Neglizhenca për raportimin e institucioneve 

Deputetët u angazhuan herët në fushatë zgjedhore për zgjedhjet e 11 majit duke bërë që Kuvendi të merrte ‘pushime’ më të gjata se sa e parashikon rregullorja për rastet e fushatave.

Pas një mungese më shumë se dy-mujore, aktiviteti parlamentar u rikthye në qershor, por pa seriozitetin për të mbyllur detyrimet parlamentare pasi deputetët e legjislaturës së 10-të ishin tashmë në fund të mandatit të tyre, shumica dhe në fund të ‘karrierës’ si deputetë pasi nuk ishin rikonfirmuar në listat e majit.

Kështu, Kuvendi dështoi të realizonte në afatin kohor raportimet e institucioneve të pavaruara duke ia pasuar ato legjislaturës së re në vjeshtë, një neglizhencë që për ekspertë të politikës sillte pasoja në funksionalitetin e këtyre institucioneve dhe vetë demokracisë.

Raportimi në Kuvend i këtyre institucioneve konsiderohet si një proces thelbësor demokratik dhe transparent, ku publiku ka mundësinë të njihet me gjendjen e gjyqësorit, për ecurinë e luftën kundër krimit dhe korrupsionit, për problematikat e ekonomisë, etj..

Arkitektura e re dhe aneksimi i opozitës


Pa nisur ende punë legjislatura e re parlamentare, ku PS rikthehej në një shumicë gati të cilësuar me 83 mandate deputetësh, kryeministri Edi Rama prezantoi publikisht idenë e tij për një ‘arkitekturë’ të re parlamentare; riorganizim të komisioneve parlamentare dhe shtimin e tyre në numër.

Juristë dhe aktivistë të shoqërisë civile e konsideruan nismën në kundërshtim me Kushtetutën dhe rrezik për përqendrimin e pushtetit në ekzekutiv, por mazhoranca vijoi me planin “Rama” dhe krijoi 11 komisione të përhershme, vetëm 4 prej tyre drejtonte opozita dhe dy komisione të posaçme për për rishikimin e reformës territoriale dhe për reformën zgjedhore.

Në riformatimin e komisioneve, PS vendosi të shkrijë komisionin për Integrimin Europian që drejtohej nga opozita dhe po ashtu t’i hiqte të drejtën asaj për të drejtuar Këshillin Kombëtar për Integrimin Europian, një strukturë që siguron komunikimin mes parlamentit, shoqërisë civile dhe institucioneve të pavarura për procesin e integrimit.

Një ligj i ri për mbetjet, pa faturë financiare 

Në tetor, mazhoranca socialiste miratoi nismën e re të qeverisë për menaxhimin e mbetjeve që parashikon rikthimin e politikave të saj qeveritare në hirearkinë e menaxhimit të mbetjeve duke i dhënë prioritet ndarjes në burim, ripërdorimit, riciklimit dhe kompostimit, duke lënë në hije rolin e inceneratorëve dhe incenerimin si proces për të cilin qeveria socialiste investoi me dhjetra-milionë euro në një dekadë.

Nisma u miratua në Kuvend vetëm nga votat e mazhorancës, pa debat dhe pa sqaruar faturën financiare të zbatimit të tij.

Dispozitat ligjore dhe relacioni që shoqëron ligjin i mëshojnë parimit “ndotësi paguan” duke nënkuptuar rritje të tarifave dhe kostove për menaxhimin e mbetjeve, por pa arritur të ofrojnë një faturë transparente financiare se sa realisht do t’u kushtojë taksapaguesve zbatimi i këtyre dispozitave.

Po ashtu, ligji parashikon kthimin e Agjencisë Kombëtare të Ekonomisë së Mbetjeve, AKEM, në një shoqëri aksionere përgjegjëse për menaxhimin fundor të mbetjeve në të gjithë Republikën dhe vendosjen e bashkive në pozitat e klientëve të kësaj shoqërie për depozitimin dhe trajtimin e mbetjeve.

Shoqatat e bashkive dhe vetë kryetarët e bashkive paralajmëruan se bashkitë do të gjenden në vështirësi financiare për të përballuar kostot që u ngarkon zbatimi i këtij ligji.

 “Paqja Fiskale” pa transparencë    


Kuvendi votoi në prag të mbylljes së sesionit të vjeshtës Buxhetin 2026 dhe Paketën Fiskale që e shoqëronte, ku parashikohen dy nisma për falje dhe shuarje të detyrimeve ndaj tatimeve dhe doganave dhe “Marrëveshjen e paqes fiskale”, një amnisti për fitimet e padeklarura të subjekteve tregtare.

Mashoranca socialiste injoroi kontestimin ndaj këtyre nismave që erdhën nga opozita, Komisioni Europian, Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe Dhoma Amerikane e Tregtisë, sipas të cilave ‘paqja fiskale’ që po përgatiste qeveria ishte në fak një rikthim tek ideja e vjetër e ‘amnistisë fiskale’, një nismë e cila u refuzua nga Bashkimi Europian.

The Socialists also rejected dozens of amendments that came from opposition MPs and from Socialist MP Erion Braçe, approving the version that came from the government. The amendments mainly called for the inclusion of transparency mechanisms for the beneficiaries of the forgiveness and cancellation of obligations and the investigation of the source of the money that would be redeclared and the exclusion from the forgiveness of companies that benefit from concessionary contracts.

The opposition insisted that 'fiscal peace' risked turning into an "official channel for money laundering".

The People's Advocate, without consensus and contested
Endrit Shabani, a young politician, decided to leave his party and run for the position of People's Advocate that has been vacant for years, an independent institution that traditionally requires a political consensus for the name that will take up the position.

In fact, the process of Shabani's election was strongly contested by the Democratic Party, which has decided to appeal his election to the Constitutional Court, even though paradoxically dozens of MPs from this party signed his candidacy and then withdrew their support.

However, the socialist majority decided not to recognize the withdrawal of support for Shabani and voted for his candidacy unilaterally.

A law professor by profession, Shabani built his career as a young politician who fought against the mentality of old politics and the duality of the two major parties, until his election as the new People's Advocate./Reporter.al


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×