DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

From economic peak to social collapse: Why Venezuela failed despite its natural wealth

2026-01-04 15:25:44Kosova&Bota SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

From economic peak to social collapse: Why Venezuela failed despite its natural

From a drop in Gross Domestic Product (GDP) and 686% inflation to the kitchens of the poor and 7.8 million refugees. How the country with the largest oil reserves in the world sank into poverty, while the regime's elite lived in luxury.

“Venezuela is a very rich country, but its people are poor.” A cliché from at least the last 12-13 years, which very often accompanies any reference to the long-suffering South American country. However, that is not exactly the case.

Venezuela was, and is no longer, a rich country. It was once proportionally the richest country in South America. But its Gross National Product (GNP), from its peak in 2012, shortly before the death of President Chavez, when it was at a peak of $372.592 billion, plummeted to an unimaginable $42.84 billion in just 6 years, in 2020, only to recover since then to $119.803 billion in 2024, pending data for the end of 2025, which warn of another decline.

Therefore, GDP per capita, from a 2012 record of $12,688, fell to $1,533 in 2020, only to recover to $4,510 in 2024 and “slump” again to significantly lower levels, as estimated, in 2025. All this according to the international data portal Statista, which collects data on the economies of all countries in the world from all available sources (IMF, OECD, World Bank, ECB, Eurostat, etc.).

On the other hand, in reality the vast majority of the Venezuelan people are unhappy people. They live in very difficult conditions, very much in poverty. The aforementioned per capita income is not the most honest indicator of the destruction and social disintegration that the country is experiencing, at least during the years of Maduro's rule. It is the average.

Of course, this is the case everywhere. But Venezuela lives in a paranoia of extreme poverty, where a large majority of people, from time to time, die of hunger. In contrast, a very small part of the population, the country's political and social elite, aligned around the Maduro regime, live in extremely privileged conditions.

Poverty figures

Para shifrave të tjera, ia vlen të përmenden shifrat e migrimit. Sipas Platformës Rajonale të Koordinimit Ndër-Agjenci të OKB-së për refugjatët dhe migrantët nga Venezuela, sot, në vende të ndryshme të botës, ka pothuajse 7.8 milionë refugjatë dhe migrantë venezuelianë, nga vetëm 700,000 në vitin 2015. Nga këta, 2.9 milionë kanë gjetur strehim në Kolumbinë fqinje, prandaj autoritetet e vendit shtuan masat e sigurisë në kufi që nga dje për të parandaluar një valë të re migrantësh për shkak të zhvillimeve dramatike dhe paqëndrueshmërisë që ekziston pas sulmit amerikan dhe përmbysjes së Maduros, i cili u arrestua me gruan e tij dhe u transferua në Nju Jork. 1.5 milionë të tjerë janë në Peru dhe 1.2 milionë në vende jashtë Amerikës Latine.

Vetëm të dhënat e mësipërme do të ishin të mjaftueshme për të vërtetuar varfërinë ekstreme, madje edhe urinë, që venezuelianët po përjetojnë, pavarësisht mbështetësve të regjimit të Maduros jashtë Venezuelës. Por ka edhe shifra të tjera, dhe mbi të gjitha, imazhet e jetës së përditshme dhe rrëfimet e atyre që arritën të largoheshin nga vendi.

Recesioni ekonomik çoi në hiperinflacion deri në 686% duke shkatërruar pothuajse vlerën e bolivarit, monedhës kombëtare, por në të njëjtën kohë duke i bërë më të pasur ata që kishin depozita ose paguheshin në punët e tyre ose merrnin remitanca nga të afërmit e tyre jashtë vendit në dollarë amerikanë. Sigurisht, këta janë shumë pak, pasi vendi ka qenë nën sanksione amerikane disa herë që nga epoka e Çavezit. Varfëria përfshiu Venezuelën pas vitit 2013, duke i çuar shumë veta, në intervale të gjata, në mjerim.

Siç raporton International Relations View, shumë punëtorë nuk mund të përballojnë as transportin publik për të shkuar në punë, kështu që punojnë në mënyrë informale në shtëpi, duke i lënë të bllokuar në varfëri. Papunësia është mbi 35%. Numri i njerëzve që jetojnë në varfëri ka rënë nga 65.2% në vitin 2021, por hendeku midis dy niveleve ekonomike po rritet në mënyrë dramatike. Venezuelanët më të varfër jetojnë me të ardhura mesatare prej vetëm 8 dollarë amerikanë, ndërsa më të pasurit jetojnë me 553 dollarë amerikanë.

Edhe nën Chavezin, qytetarët kishin akses shumë më të madh në ilaçe, produkte higjienike personale dhe ushqim sesa nën Maduron, i cili vendosi kontroll të plotë shtetëror mbi ekonominë dhe rregullimin e tregut për t’iu kundërvënë sanksioneve të SHBA-së. Por kur SHBA-të hoqën sanksionet në vitin 2021, kontrollet dhe kufizimet që kishin penguar importet dhe kishin çuar në mungesë të mallrave edhe bazë mbetën, dhe varfëria u rrit ndjeshëm.

Ndërsa infrastruktura e Venezuelës për të pasurit u zgjerua, duke i dhënë elitës akses në dyqane luksoze mode, klube nate të shtrenjta dhe restorante të shkëlqyera, më të varfrit u përjashtuan dhe u rritën në numër. Kështu, Venezuela u shndërrua në një ferr pabarazie.

Familjet e varfra vuajnë nga pasiguria ushqimore, mungesa e ujit, ndërprerjet e energjisë elektrike, arsimi i nënfinancuar dhe mungesa e aksesit në infrastrukturën e kujdesit shëndetësor në mënyrë të rregullt. Ndonjëherë, mungesa e mallrave bazë si mielli, orizi dhe të tjera dhe rritja e çmimeve kanë çuar në trazira dhe madje edhe në plaçkitje. Imazhet e njerëzve që ushqehen në mensa supe ose edhe kërkojnë ushqim në kazanët e plehrave nuk janë të rralla.

Pesëmbëdhjetë vjet më parë, Venezuela kishte pabarazinë më të ulët në Amerikën Latine. Tani, ajo ka më të lartën. 10% më i pasur i Venezuelanëve fitojnë 70 herë më shumë se 10% më i varfër i Venezuelanëve.

Çfarë po ndodh me naftën

Por si ka ndodhur kjo? Një klishe tjetër thotë se “pavarësisht rezervave të mrekullueshme të naftës së Venezuelës, një pjesë e madhe e popullit të saj po vdes nga uria”. Pra, pse vendi nuk i “mbron” njerëzit e tij? Klisheja ka një pasaktësi të konsiderueshme. Venezuela është deri tani vendi më i pasur në planet në rezerva nafte. Por jo në nxjerrje, prodhim dhe eksporte, ku mbetet ndjeshëm prapa vendeve të tjera.

Në vitin 2023, ajo kishte rezerva prej 303.2 miliardë fuçish “ari të zi”, të përqendruara kryesisht në “rripin e Orinokos”. Ato përfaqësonin 17% të rezervave globale. Por ajo prodhoi vetëm 0.8% të prodhimit të përgjithshëm global të naftës bruto. Nga 3 milionë fuçi/ditë në fund të viteve 1990, ajo ka rënë nën 1 milion në vitet e fundit për shkak të mungesës kronike të investimeve, sanksioneve, humbjes së fuqisë punëtore të kualifikuar dhe rënies së kompanisë kombëtare të naftës PDVSA. Infrastruktura e rrënuar, ndërprerjet e rafinerive dhe mungesa e qasjes në teknologjitë moderne të shpimit vazhdojnë të kufizojnë rimëkëmbjen.

Ajo gjithashtu ka rezerva prej më shumë se 200 trilionë metra kub gaz natyror, 73% e totalit në Amerikën e Jugut. Ajo mbetet kryesisht “e palëvizshme” për shkak të mungesës së tubacioneve, objekteve të LNG-së dhe partneriteteve me kapitalin e huaj.

Shkurt, për tregjet globale të energjisë, Venezuela përfaqëson furnizim latent dhe të papërgjegjshëm. Fuçitë e saj të naftës dhe gazit ekzistojnë, por ato nuk janë investime të besueshme në kushtet aktuale.

Model i cenueshëm

Por nuk është vetëm se vendi nuk po i shfrytëzon në maksimum dy “rezervuarët e artë të energjisë” me të cilët është pajisur. Është modeli ekonomik thelbësisht kundërproduktiv, njëdimensional dhe në fund të fundit anti-zhvillimor dhe i cenueshëm që ndjek Venezuela. Bazuar ekskluzivisht në eksportet e naftës.

Është një shembull i një shteti të naftës, ku qeveria varet shumë nga të ardhurat nga lëndët djegëse fosile, pushteti politik dhe ekonomik është i përqendruar në një elitë të vogël dhe korrupsioni është i përhapur, pasi institucionet politike janë të dobëta dhe të kontrolluara fort nga qeveria qendrore.

These countries are vulnerable to what economists call “Dutch disease,” in which a government develops an “unhealthy” dependence on natural resource exports at the expense of other sectors. Venezuela’s economy, like that of other oil-rich countries, is extremely vulnerable to unpredictable fluctuations in global energy prices and capital flight.

On the other hand, the country contains significant resources extracted from ore, bauxite, nickel, copper, zinc, gold and rare earth metals, particularly within the mineral-rich “Guyana Shield.” Geological surveys suggest significant potential for battery and electrification inputs, including nickel and copper, at a scale competitive with major producing countries.

Unlike mining powerhouses (Canada, Australia) where stable frameworks allow multinational giants like BHP and Rio Tinto Group to thrive, Venezuela lacks the foundations to transform its mineral potential into an efficient productive reality. Without a friendly environment for potential large international investors, with inadequate infrastructure in electricity, transport and export facilities, and with unpredictable policies regarding property, taxation and the repatriation of profits, long-term foreign investment, which would also lead to a diversification of Venezuela’s production model, reducing its dependence on oil, becomes prohibitive.

It is certain that all this is also on the mind of Trump, who currently prefers to focus on "the oil that American hands produced in Venezuela but ended up in the hands of others."


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×