DREAM / The Prime Minister resigns and wakes up under the Parisian bridge!

 Kliko këtu për të tjera
Voxpress:

BBC Analysis: Recognizing a Palestinian state raises another question – who will lead it?

2025-09-21 21:24:19Fokus SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX

BBC Analysis: Recognizing a Palestinian state raises another question –

Paul Adams - BBC

Earlier this month, a Palestinian diplomat named Husam Zomlot was invited to a discussion at the Chatham House think tank in London.

Belgium had just joined Britain, France and other countries in pledging to recognize a Palestinian state at the United Nations in New York. Dr. Zomlot made it clear that this was a significant moment.

“What you will see in New York may be the last attempt to implement the two-state solution,” he warned. “Let this not fail either.”

Weeks later, it has already happened. The United Kingdom, Canada and Australia, all of which are traditionally strong allies of Israel, have finally taken the step. Sir Keir Starmer announced the UK's decision in a video posted on social media.

"In the face of growing horror in the Middle East, we are acting to keep alive the possibility of peace and a two-state solution. That means a secure and safe Israel alongside a viable Palestinian state, but right now we have neither," he said.

More than 150 countries have previously recognized a Palestinian state, but the addition of the United Kingdom and other countries is seen by many as a significant moment.

“Palestine has never been more powerful around the world than it is now,” says Xavier Abu Eid, a former Palestinian official, adding: “The world has mobilized for Palestine.”

But there are some complicated questions that need answers.

Four criteria are listed in the 1933 Montevideo Convention for acquiring statehood. Palestine can rightfully claim two: a permanent population (although the war in Gaza has put this at great risk) and the ability to enter into international relations. Dr. Zomlot is proof of the latter.

But it still falls short of the requirements of a “definite territory.” Without agreement on final borders (and no real peace process), it is difficult to know for sure what is meant by Palestine. For the Palestinians themselves, their desired state consists of three parts: East Jerusalem, the West Bank, and the Gaza Strip. All were captured by Israel during the 1967 Six-Day War.

Even a quick glance at a map shows where the problems begin. The West Bank and Gaza Strip have been geographically separated from Israel for three-quarters of a century, since Israel's independence in 1948.

BBC Analysis: Recognizing a Palestinian state raises another question –

In the West Bank, the presence of the Israeli military and Jewish settlers means that the Palestinian Authority, established after the 1990 Oslo Accords peace accords, administers only about 40% of the territory. Since 1967, settlement expansion has devastated the West Bank, dividing it into an increasingly fragmented political and economic entity.

Meanwhile, East Jerusalem, which Palestinians consider their capital, has been surrounded by Jewish settlements, gradually cutting the city off from the West Bank.

Gaza's fate, of course, has been much worse. After almost 2 years of war, sparked by Hamas attacks in October 2023, most of the territory has disappeared.

But as if all this were not enough to fix the situation, there is a fourth criterion set out in the Montevideo convention that is necessary for recognizing statehood: “a functioning government.” And this marks a major challenge for the Palestinians.

"We need new leadership"

In 1994, an agreement between Israel and the Palestine Liberation Organization (PLO) led to the creation of the Palestinian National Authority (known simply as the Palestinian Authority or PA), which exercised partial civilian control over Palestinians in Gaza and the West Bank.

But since a bloody conflict in 2007 between Hamas and Fatah, the main faction of the PLO, Palestinians in Gaza and the West Bank have been ruled by two rival governments: Hamas in Gaza and the internationally recognized Palestinian Authority in the West Bank, whose president is Mahmoud Abbas.

That's 77 years of geographical separation and 18 years of political separation: a long time for the West Bank and Gaza Strip to be divided.

Palestinian politics has meanwhile hardened, leaving most Palestinians at the mercy of their own leadership and pessimistic about the chances of internal reconciliation, let alone progress towards statehood.

The last presidential and parliamentary elections were in 2006, meaning that no Palestinian under the age of 36 has ever voted in the West Bank or Gaza.

“The fact that we haven’t had elections all this time is just astonishing,” says Palestinian lawyer Diana Buttu, adding: “We need new leadership.”

BBC Analysis: Recognizing a Palestinian state raises another question –
More than 60,000 people have been killed in Gaza since October 2023

The issue has become even more acute since the war that broke out in Gaza in October 2023. Faced with the deaths of tens of thousands of its citizens, Abbas' Palestinian Authority, watching from its headquarters in the West Bank, has been largely reduced to the role of a helpless bystander.

Years of internal strife

Tensionet brenda radhëve të udhëheqjes palestineze datojnë vite më parë. Kur kryetari i OÇP-së, Yasser Arafat, u kthye nga vite në mërgim për të udhëhequr Autoritetin Palestinez, politikanët vendas palestinezë e gjetën veten të lënë mënjanë. “Njerëzit e brendshëm” filluan të zemëroheshin nga stili dominues i “të jashtmëve” të Arafatit. Thashethemet për korrupsion në rrethin e Arafatit bëri pak për të rritur reputacionin e AP-së.

Më e rëndësishmja, Autoriteti Palestinez i sapoformuar dukej i paaftë për të ndaluar kolonizimin gradual të Bregut Perëndimor nga Izraeli ose për të përmbushur premtimin e pavarësisë dhe sovranitetit të ngritur në mënyrë kaq joshëse nga shtrëngimi historik i duarve të Arafatit me ish-kryeministrin izraelit, Yizhak Rabin, në lëndinën e Shtëpisë së Bardhë në shtator 1993.

BBC Analysis: Recognizing a Palestinian state raises another question –
Shtrëngimi historik i duarve i Arafatit me Yitzhak Rabinin, në lëndinën e Shtëpisë së Bardhë, përkrah Presidentit të SHBA-së Bill Clinton

Vitet pasuese nuk ishin të favorshme për një evolucion të qetë politik, të dominuara siç ishin nga iniciativat e dështuara të paqes, zgjerimi i vazhdueshëm i vendbanimeve hebraike, dhuna nga ekstremistët në të dyja anët, rrëshqitja politike e Izraelit në të djathtë dhe ajo përçarja e dhunshme në vitin 2007 midis Hamasit dhe Fatahut.

“Në rrjedhën normale të ngjarjeve, figura të reja, breza të rinj do të kishin dalë”, thotë historiani palestinez Yezid Sayigh. “Por kjo ka qenë e pamundur… Palestinezët në territoret e pushtuara janë jashtëzakonisht të fragmentuar në hapësira të vogla të ndara dhe kjo e ka bërë pothuajse të pamundur që figura të reja të dalin dhe të bashkohen.”

Megjithatë, një figurë doli: Marwan Barghouti.

I lindur dhe i rritur në Bregun Perëndimor, në moshën 15-vjeçare ai u bë aktiv në Fatah, fraksionin e OÇP-së të udhëhequr nga Arafati. Barghouti u shfaq si një udhëheqës popullor gjatë kryengritjes së dytë palestineze, përpara se të arrestohej dhe të akuzohej për planifikimin e sulmeve vdekjeprurëse në të cilat u vranë 5 izraelitë. Ai gjithmonë i ka mohuar akuzat, por ka qenë në një burg izraelit që nga viti 2002.

BBC Analysis: Recognizing a Palestinian state raises another question –
Marwan Barghouti doli si një udhëheqës popullor gjatë kryengritjes së dytë palestineze.

E megjithatë, kur palestinezët flasin për udhëheqës të mundshëm të ardhshëm, ata përfundojnë duke folur për një njeri që ka qenë i burgosur për gati një çerek shekulli. Një sondazh i kohëve të fundit nga Qendra Palestineze për Kërkime Politike dhe Sondazhesh me bazë në Bregun Perëndimor zbuloi se 50% e palestinezëve do të zgjidhnin Barghoutin si president, shumë përpara Abbasit, i cili e ka mbajtur këtë pozicion që nga viti 2005.

Pavarësisht se është një anëtar i lartë i Fatahut, i cili ka qenë prej kohësh në konflikt me Hamasin, emri i tij mendohet se është i spikatur në listën e të burgosurve politikë që Hamasi dëshiron të lirojë në këmbim të pengjeve izraelite të mbajtura në Gaza. Por Izraeli nuk ka dhënë asnjë shenjë të gatishmërisë për ta liruar atë.

Në mesin e gushtit, u shfaq një video, që tregonte 66-vjeçarin Barghouti të dobët dhe të brishtë duke u tallur nga ministri i sigurisë i Izraelit, Itamar Ben-Gvir. Ishte hera e parë që Barghouti ishte parë publikisht prej vitesh.

Netanyahu dhe shteti palestinez

Edhe para luftës në Gaza, kundërshtimi i Benjamin Netanyahut ndaj shtetësisë palestineze ishte i qartë. Në shkurt të vitit 2024, ai tha se, “Të gjithë e dinë se unë jam ai që për dekada bllokoi krijimin e një shteti palestinez që do të rrezikonte ekzistencën tonë”.

Pavarësisht thirrjeve ndërkombëtare që Autoriteti Palestinez të rimarrë kontrollin mbi Gazën, Netanyahu këmbëngul se nuk do të ketë rol për Autoritetin Palestinez në qeverisjen e ardhshme të Gazës, duke argumentuar se Abbasi nuk i ka dënuar sulmet e Hamasit të 7 tetorit.

Në gusht, Izraeli dha miratimin përfundimtar për një projekt vendbanimi që në fakt do ta shkëpuste Jerusalemin Lindor nga Bregu Perëndimor. Planet për 3400 shtëpi u miratuan, me ministrin e financave të Izraelit, Bezalel Smotrich, i cili tha se plani do ta varroste idenë e një shteti palestinez “sepse nuk ka asgjë për të njohur dhe askush për të njohur”.

Kjo, argumenton Sayigh, vështirë se është një gjendje e re. “Mund ta zbrisni Kryeengjëllin Mikael në tokë dhe ta vini në krye të Autoritetit Palestinez, por kjo nuk do të bënte asnjë ndryshim. Sepse duhet të punoni në kushte që e bëjnë çdo lloj suksesi krejtësisht të pamundur. Dhe kjo ka qenë e vërtetë për një kohë të gjatë.”

Një gjë është e sigurt: nëse lind një shtet palestinez, Hamasi nuk do ta drejtojë atë. Një deklaratë e hartuar në korrik, në fund të një konference 3-ditore të sponsorizuar nga Franca dhe Arabia Saudite deklaroi se “Hamasi duhet t’i japë fund sundimit të tij në Gaza dhe t’ia dorëzojë armët autoritetit palestinez.”

“Deklarata e Nju Jorkut” u miratua nga të gjitha shtetet arabe dhe më pas u miratua nga 142 anëtarë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. Nga ana e tij, Hamasi thotë se është gati t’ia dorëzojë autoritetin në Gaza një administrate të pavarur teknokratësh.

A është simbolika e njohjes e mjaftueshme?

Me Barghoutin në burg, Abbasin që po i afrohet moshës 90 vjeç, Hamasin e shkatërruar dhe Bregun Perëndimor në copa, është e qartë se Palestinës i mungon lidershipi dhe koherenca. Por kjo nuk do të thotë se njohja ndërkombëtare është e pakuptimtë.

“Në fakt mund të jetë shumë e vlefshme”, – thotë Diana Buttu, megjithëse paralajmëron: “Varet pse këto vende po e bëjnë këtë dhe cili është qëllimi i tyre”. Një zyrtar i qeverisë britanike, duke folur në kushte anonimiteti, më tha se simbolika e thjeshtë e njohjes nuk ishte e mjaftueshme.

“Pyetja është nëse mund të bëjmë përparim drejt diçkaje në mënyrë që Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara të mos bëhet thjesht një palë njohjeje”. Deklarata e Nju Jorkut i angazhoi nënshkruesit, përfshirë Britaninë, të ndërmarrin “hapa të prekshëm, të kufizuar në kohë dhe të pakthyeshëm për zgjidhjen paqësore të çështjes së Palestinës”.

Officials in London point to the declaration's references to the unification of Gaza and the West Bank, support for PA and Palestinian elections (as well as an Arab reconstruction plan for Gaza) as the kinds of steps that should follow recognition. But they know the obstacles are huge.

Israel remains a staunch opponent and has threatened to retaliate by formally annexing parts or all of the West Bank. Meanwhile, US President Donald Trump has made his displeasure on the subject clear, saying: “I have a disagreement with the prime minister on this issue.”

In August, the US also took the unusual step of revoking or denying visas to dozens of Palestinian officials, in a possible violation of the UN’s own rules. The US vetoes any recognition of a Palestinian state at the UN, and Trump still appears committed to a version of the so-called “Riviera Plan” in which the US would take “a long-term ownership position” over Gaza.

The key point is that the plan says nothing about the Palestinian Authority, referring only to a “reformed Palestinian self-government” or any future connection between Gaza and the West Bank. The long-term future for Gaza may lie somewhere between the New York Declaration, the Trump plan, and the Arab reconstruction plan.

All the plans, in their very different ways, hope to salvage something from the calamity that has befallen Gaza over the past two years. And whatever emerges will have to answer the question of “what does Palestine and its leadership look like?”

But for Palestinians like Diana Buttu, there is a much more pressing issue. What she would really prefer, she says, is for these countries to prevent the killings. “To do something to stop it, instead of focusing on the issue of statehood.

Galeria fotografike (
)


Në përputhje me standarded JTI

Video

SHIKO KANALIN NE YOUTUBE
×