BIRN: State is dumping millions of euros of our taxes on Samir Mane's resort in Palaise

2022-06-26 13:55:11Fokus SHKRUAR NGA REDAKSIA VOX
Helicopter runway at the Palase

With the arrival of spring on 18 March, the luxury "Green Coast" resort on the crystal beach of palasa in the Ionian Sea alerted its customers to extra services this new tourist season; Among them is a helicopter landing track.

The helipad is built just a few meters away from the resort and resembles the distance as a blue seal on the white pebbles of the Palais Creek Delta –a monument of nature protected by law.

The paved road separates the runway from a complex of buildings under construction, which is expected to serve as a health centre, police station and a border crossing point in the service of elite yacht tourists.

These new services are not a Green Coast investment – but part of the Albanian Development Fund's freshest project at a cost to Albanian taxpayers of 93.8m dollars [762,000 euros].

Documents obtained by BIRN show that this is not the only public money investment in favour of the private resort of the "Balfin" group in the ownership of businessman Samir Mane.

Since January 2021, when the country was gripped by the second wave of the COVID-19 pandemic, another tender worth 499.7m dollars [4m euros] began to be implemented in parallel in the same area for the construction of a 46-metre-long pier, a promenade, a public parking lot, and a two-lane road of 548 metres.

The two projects cruising near the Green Coast resort on Palasa beach are funded by the Albanian Development Fund, which is the winner of the company "Gjikuria".

Data provided by BIRN also shows that works on these projects were launched without permission and are irreversibly damaging the natural monument "Palasa Creek Delta".

From October 2020 to January 2021, the Protected Areas Agency in Vlora was embroiled in a battle to stop works on the natural monument, but its numerous denunciations fell on deaf ears.

A criminal proceeding for "land abuse" was registered only at the end of February –but residents of the area say the damage is already irreversible.

"80 percent of the road way is open," said Marko Dafla, a resident of palasa. "They have gone to the site even though they are protected areas and you are not allowed to put any nails on," he added.

The Albanian Development Fund did not answer a direct question about whether costly projects served a single business as "Green Coast", but compared them to other interventions on the South Coast with the aim of stimulating the "blue economy" and exploiting the area's tourist potentials.

Through a written response, the Fund's executive director, Dritan Agolli, denied accusations that the trail of the project affects the nature monument "Palace Creek Delta", while added that the contract was pending permission from the National Territory Council.

The Green Coast company told BIRN that the helicopter track and other services are public investments, which serve as facilities for its residents and residents.

"In the territory in question there is also a health centre, the police station, which Green Coast has communicated as a facility for its residents and residents, but not as its facilities or properties," Green Coast said.

"In the same way we also promote projects or other public investments such as Vlora Airport or the soon-to-be-built Llogara tunnel, such as the resort's rapid access forms and which are facilities for residents or potential buyers," the company added.

The company "Gjikuria" was not reached for comment and did not respond to questions BIRN sent in the public email stated on the QKB page.

Helipad, pier and promenade

The Green Coast complex lies alone on an area of 185,000 square metres on the once-pristine beach known as Dhraleo or White Streets in the Palaise. In 2015, the government led by Edi Rama granted the complex strategic investor status in the field of turification.

BIRN: State is dumping millions of euros of our taxes on Samir Mane's

In September 2019 to October 2020, the Albanian Development Fund announced two tenders for infrastructural intervention on palasa beach.

The first tender envisions the construction of a multifunctional centre on palasa beach and the rehabilitation of the creek and a parking lot in Dhermi. On 27 September 2019, the tender winner was declared the company "Gjikuria" with an offer of 93.8 million dollars [without VAT].

Sipas dokumentit të tenderit, qendra multifunksionale do të shërbejë si qendër shëndetësore, postë policore dhe pikë e kalimit kufitar. Tenderi parashikon gjithashtu ndërtimin e një pike vrojtimi në Gjilekë si dhe rehabilitimin e një parkingu përtej fshatit Dhërmi. [Lexo dokumentin e tenderit]

Pista e helikopterëve ishte parashikuar të ndërtohej në sheshin e përbashkët të godinave përbërëse të qendrës multifunksionale –por fotot e siguruara nga BIRN tregojnë se është zhvendosur disa metra poshtë rrugës së asfaltuar dhe gjendet në brendësi të territorit të mbrojtur të Deltës së Përroit të Palasës.

Tenderi i dytë i Fondit Shqiptar të Zhvillimit u çel në 8 tetor 2020 dhe mban titullin “Ndërhyrje e integruar për përmirësimin e aksesit, shërbimeve dhe rikualifikimin urban në zonën e plazhit Palasë –Drymadhes me një fond limit prej 525 milionë lekësh.

Në garë morën pjesë 7 kompani, por gjashtë prej tyre u skualifikuan dhe fitues u shpall bashkimi i kompanive “Gjikuria” dhe “Albavia” me ofertë prej 499.7 milionë lekësh.

Më 26 nëntor 2020, njëra nga kompanitë e skualifikuara, “Curri” shpk paraqiti ankesë në Komisionin e Prokurorit Publik, duke pretenduar se Fondi po favorizonte kompaninë “Gjikuria” –ndonëse kjo e fundit kishte një ofertë prej 60 milionë lekësh më të lartë.

Megjithatë, Komisioni i Prokurimit Publik e rrëzoi ankesën dhe më 6 janar 2021, Fondi Shqiptar i Zhvillimit lidhi kontratën me bashkimin e operatorëve “Gjikuria” dhe “Albavia”.

Në përgjigje të një kërkese të BIRN për të drejtë informimi, Fondi Shqiptar i Zhvillimit sqaroi se projekti për plazhin e Palasës parashikonte ndërtimin e një rruge që lidh rrugën zbritëse me plazhin Dhraleo, një parkim publik, një mol me gjatësi 46 metra si dhe një rrugë lidhëse me shëtitore prej 50.6 metrash.

Parkimi parashikohet të ketë 144 poste për autovetura si dhe një numër më të kufizuar postesh për autobusë, biçikleta dhe kamperë. Në afërsi të molit është përfshirë gjithashtu një plazh publik me poste të çadrave, dushe, tualete dhe kulla vrojtimi.

Në një përgjigje të dytë për BIRN, Fondi tha se projekti i rikualifikimit urban me vlerë 499.7 milionë lekë ishte kërkuar nga Bashkia e Himarës dhe përfshinte përveç plazhit të Palasës, edhe Drymadhesin dhe Livadhin.

Më 9 prill, Fondi Shqiptar i Zhvillimit mohoi kategorikisht që punimet për këtë projekt të kishin filluar, ndërsa shtoi se kontrata ishte në pritje të lejes nga Këshilli Kombëtar i Territorit.

“Një sy qorr” ndaj shkatërrimit të Deltës

Delta e Përroit të Palasës është Monument Natyre i kategorisë së III –për ruajtjen dhe menaxhimin e së cilës ekziston një plan i Ministrisë së Turizmit dhe Mjedisit.

BIRN: State is dumping millions of euros of our taxes on Samir Mane's

Megjithatë, në tre inspektime të kryera në muajt tetor-nëntor 2020 dhe janar 2021, Agjencia Rajonale e Zonave të Mbrojtura në Vlorë, AdZM konstoi fillimisht ndërtim pa leje me sipërfaqe 700 m2 dhe më pas gërmime me makineri të rënda dhe marrje intertesh brenda Deltës nga kompania “Gjikuria” sh.p.k.

Në tetor 2020, kompania “Gjikuria” i justifikoi punimet në monument me një leje nga Agjencia Kombëtare e Ujësjellës-Kanalizimeve për ndërtimin e një impianti të ujërave të përdor.

Në një inspektim tjetër të kryer më 27 janar të këtij viti, përfaqësuesit e kompanisë “Gjikuria” pretenduan se punimet po i kryenin në bazë të kontratës që kishin me Fondin Shqiptar të Zhvillimit dhe dorëzuan një kopje të kontratës me titull “Ndërhyrje e integruar për përmirësimin e aksesit, shërbimeve dhe rikualifikimin urban në zonën e plazhit Palasë –Drymadhes.

Sipas Agjencisë Rajonale të Zonave të Mbrojtura në Vlorë, si helipadi ashtu edhe projekti i rikualifikimit urban cënojnë monumentin e natyrës.

“Sipas këtij dokumentacioni rezultonte se po planifikohej ndërtimi i një parkimi dhe i një segmenti të shkurtër rruge në brendësi të monumentit. Subjektit iu komunikua pezullimi i punimeve dhe vendosja në dispozicion e dokumentacionit të plotë…,” i tha BIRN në një përgjigje me shkrim drejtoresha e AdZM Vlorë, Lorela Lazaj.

Për të ndaluar dëmtimin e mëtejshëm të monumentit natyror, AdZM Vlorë bëri kallëzim në Prokurorinë e Vlorës në nëntor 2020, ndërsa në janar 2021 nisi një seri shkresash dhe denoncimesh në drejtim të Inspektoriatit Kombëtar të Mbrojtjes së Territorit, Bashkisë së Himarës, Fondit Shqiptar të Zhvillimit, përfshirë edhe policitë e Himarës dhe Vlorës. [Lexo korrespondencën e AdZM]

Megjithatë, shumica e shkresave mbetën pa përgjigje.

“Deri më sot, AdZM Vlorë nuk ka asnjë dokumentacion zyrtar që provon se këto punime nga ana e subjektit GJIKURIA sh.p.k. janë të pajisuara me lejet apo autorizimet përkatëse,” tha Lazaj në përgjigjen me shkrim.

IKMT dhe Drejtoria e Policisë së Vlorës i thanë BIRN se i kishin marrë informacionet e AdZM Vlorë, ndërsa Fondi Shqiptar i Zhvillimit pretendoi se nuk u kishte mbërritur asnjë shkresë apo e-mail nga ky institucion me datë 27 janar.

“Nga ana jonë me qëllim vlerësimin e punimeve të kryera në zonë po komunikohet me Fondin Shqiptar të Zhvillimit, Autoritetin e Planifikimit të Territorit dhe të Inspektimit pranë Bashkisë Himarë,” u përgjigj IKMT.

Ndërsa zëdhënësja e Policisë së Vlorës, Fiorenca Sinani i tha BIRN se gjatë verifikimit në terren ishin konstatuar punime të kryera jashtë dhe në shkelje të kontratës me Fondin Shqiptar të Zhvillimit.

“Pas verifikimeve të ndryshme të kryera…Komisariati i Policisë Himarë ka referuar materialet në Prokurorinë pranë Gjykatës së Shkallës së parë Vlorë për veprën penale ‘shpërdorim i tokës’, për punime jashtë dhe në shkelje të kontratës,” shtoi Sinani.

Ndryshe nga institucionet e mësipërme, drejtori ekzekutiv i Fondit Shqiptar të Zhvillimit, Dritan Agolli përsëriti në përgjigjet me shkrim se punimet për rikualifikimin urban nuk kishin filluar dhe se kontrata ishte në pritje të lejes nga KKT.

Agolli mohoi gjithashtu që gjurma e projektit prekte Monumentin e Natyrës dhe shtoi parkimi i planifikuar në zonën buferike ishte hequr nga projekti.

“[Parkimi] është hequr nga projekti për të mos cënuar as në kufi monumentin dhe projekti i rishikuar i dorëzuar pranë KKT për shqyrtim në mënyrë kategorike nuk prek këtë zonë,” pretendoi kreu i Fondit.

Për banorin e Palasës, Marko Daflla, institucionet kanë mbyllur me qëllim sytë dhe veshët.

“Po që shteti, policia dhe bashkia të mos dinë gjë? Të hapen kilometra të tëra dhe të mos dinë gjë, nuk ka mundësi!” tha Daflla, ndërsa ngriti një pyetje thuajse retorike: “Kujt i shërben kjo”!



Video